Sabaqtyń taqyryby: Monǵoldardyń Qazaqstan jerin jaýlap alý.
Sabaqtyń maqsaty:
Bilimdilik: Hİİİ ǵ. basynda monǵol ımperıasynyń qurylýy, qoǵamdyq qurylysy, ımperıanyń basqynshylyq saıasatynyń zardaptary, jaýlap alýshylarǵa qarsy halyqtar kúresi jaıly jan-jaqty
túsinik berý.
Tárbıelik: Eljandylyqqa tárbıeleý. Táýelsizdikti qurmetpen sezinýge baýlý.
Damytýshylyq: Ózindik jumystardy júrgizdirý daǵdysyn jetildirý, oı-óristerin damytý.
Sabaqtyń kórnekiligi: Karta, kıno derek, mýltımedıa.
Sabaqtyń túri: Oıyn sabaq
Sabaqtyń ádisi: tirek keste, suraq – jaýap, jeke jumys, kıno derek
málimetin taldaý.
Sabaqtyń barysy:
İ. Uıymdastyrý:
İİ. Úı tapsyrmasyn suraý – Oı qozǵaý strategıasy boıynsha saýaldar.
1. Qoja Ahmet Iasaýı qaı qalada dúnıege kelgen. (Saıram)
2. Dúnıe júzine belgili ǵalym Ál-Farabı qaı jyldary ómir súrgen. (870 -950)
3. Túrik tilin alǵash zerttegen ǵalym kim. (Mahmýd Qashqarı)
4. Jazba ádebıetiniń kórnekti ókili, Qarahan memleketi kezinde ómir súrgen aqyn kim. (Ahmet Igúnekı)
5. Qoja Ahmet Iasaýıdiń qandaı shyǵarmalaryn bilesińder. («Dıýanı – ı hıkmet »)
6. «Dıýanı luǵat at - túrik» eńbeginiń avtory. (Mahmýd Qashqarı)
İİİ. Jańa sabaqty túsindirý – baıandaý ádisi.
Jospary:
1. Monǵolıa ımperıasynyń qurylýy.
2. Monǵol ımperıasynyń qoǵamdyq qurylysy.
3. Monǵoldardyń Qazaqstandy jaýlap alýy.
4. Jaýlap alýdyń zardaptary.
5. Ulystardyń qurylýy.
IV. Jańa sabaqty meńgertý.
a) Uǵymdardyń mánin tabý.
«Jasaq» («Iasa») – zań jınaǵy.
«Quryltaı» - jylyna bir ret bolatyn keńes.
«Barýngar» - oń qanat.
«Kýl» - ortalyq qanat.
«Myńbasy» - bir myń áskerdiń basqarýshysy.
«Júz» - birneshe ulystyń birigýi.
«Han» - taıpa kósemi, memleket bıleýshisi.
«Ulys» - bólip berilgen jerler.
b) Hronologıa men tarıh oqıǵany sáıkestendirý. Sandardy sóıleteıik.
1. 1162 – Esýgeıdiń qaza tabýy.
2. 1171 – Temýchın monǵol taıpalarynyń bıleýshisi boldy.
3. 1220 – Shyńǵysqan men onyń uly Joshynyń qaza tabýy.
4. 1189 – Temýchın dúnıege keldi.
5. 1227 – Temýchınniń Shyńǵysqan atanýy.
6. 1206 – Otyrardyń jaý qolyna kóshýi.
V. Kim tapqyr oıyny: Sabaqty pysyqtaý bólimi.
1. 10 Shyńǵysqannyń eń úlken uly. (Joshy)
2. 10 Monǵol memleketiniń quramynda qandaı taıpalar boldy.
(naıman, kereı, jalaıyr)
3. 10 «Jasaq» (Iasa) zańy neshe bólimnen turady. (eki bólimnen turady)
4. 20 Shyńǵysqannyń ákesi kimderdiń qolynan qaza tapty. (tatarlardyń)
5. 20 1218 j. qaı qala monǵoldarǵa soǵyssyz berildi. (Balasaǵun qalasy)
6. 20 Shyńǵysqan qashan, qaı jerde týyldy. (1162 j. Monǵolıanyń Kenditaý aımaǵyndaǵy Onon óziniń jaǵasynda, Boldoń degen jerde dúnıege keldi.)
7. 30 Monǵol memleketi qansha túmen ákimshilikke bılikke bólindi. (95 túmenge)
8. 30 Monǵol memleketiniń ortalyǵy bolǵan qala. (Qaraqorym)
9. 30 Shyńǵysqan Qazaqstan jerin neshe ulysqa bólindi. (Úsh ulysqa bólindi)
VI. Baǵalaý:
VII. Úıge tapsyrma: §21 Tanymdyq keste toltyrý.
Jaýlap alýdyń zardaptary.
Qalalar
Eldi meken
Mádenıeti
Sharýashylyǵy
Monǵoldardyń Qazaqstan jerin jaýlap alý.
Sabaqtyń taqyryby: Monǵoldardyń Qazaqstan jerin jaýlap alý.
infohub.kz redaksıasy · 2024 j. 4 naýryz745 qaralym
#tarıh#monǵoldardyń qazaqstan jerin jaýlaýy
Usynylady
XVII ǵasyrda qazaq handary men batyrlaryn qarýmen kim qamtamasyz etti
Tarıhshy Leonıd Bobrov XVII-XVIII ǵasyrlarda qazaq elıtasyn Buhara, Qoqan jáne Hıýa sheberleri qarýmen qamtamasyz etkenin aıtty. Tolyǵyraq materıalda.
Алаш Ордабай·2026 j. 9 tamyz
Qazaqtardyń ata-babalary Ámir Temir áskerinen tabyldy
Tarıhshy Leonıd Bobrov Ámir Temir áskerinde qazaqtardyń, ózbekterdiń jáne tájikterdiń ata-babalary qyzmet etkenin aıtty. Tolyǵyraq materıalda.
Алаш Ордабай·2026 j. 7 tamyz
Atom bombasy: AQSH-tyń álemdi ózgertken ónertabysynyń zardaby
AQSH-tyń 1945 jyly Hırosıma men Nagasakıge tastaǵan atom bombalarynyń zardaby, kýágerlerdiń eske alýy jáne ıadrolyq qarýdyń qazirgi qaýipteri týraly.
Мұқаш Жадайхан·2026 j. 6 tamyz
← ArtqaDerekköz: bilimdiler.kz

