Atom bombasy keıde myńdaǵan ómirdi saqtap qalady, keıde dál sonsha ómirdi jalmaıdy. Keıde ekeýin de jasaıdy. 1945 jyldyń 6 tamyzynda AQSh áskerı maqsatta qoldanylǵan alǵashqy atom bombasyn tastady. «Little Boy» dep atalatyn záıtún tústi bolat sılındr Japonıanyń Hırosıma qalasynyń ústinde jarylyp, ondaǵan myń adam qaza taýyp, odan da kóp adam aýrýǵa shaldyǵyp, álemdik saıasatty máńgilikke ózgertti. Úsh kúnnen keıin AQSh muny qaıtalady. «Fat Man» dep atalatyn ekinshi bomba Nagasakı qalasynda jarylyp, taǵy 70 myń adam qaza taýyp, ondaǵan myń adam jaraqat aldy. Ushaq, polıomıelıt vaksınasy, derbes kompúter jáne basqa da amerıkandyq ónertabystar álemdi negizinen jaqsy bolashaqqa jeteledi. Atom bombasy Japonıanyń tize búgýin jáne Ekinshi dúnıejúzilik soǵystyń aıaqtalýyn tezdetkenimen, ol álemdi joıylý qaýpinen qorqynysh pen ondaǵan jyldarǵa sozylǵan qarýlaný jarysyn týdyrdy.
Jańa ıadrolyq dáýirdiń kýágerleri. Hırosımadaǵy jarylystan keıin United Press International tilshisi Leslı Nakashıma otbasynyń úıine sapar shegip, anasynyń aman ekenin jáne 300 myń halqy bar týǵan qalasynyń qıraǵanyn kórdi. 27 tamyzdaǵy esebinde ol bombanyń «asa zor joıqyn kúshin» sıpattady. Nagasakıdegi epısentrden shamamen bir mıl (1,8 km) qashyqtyqta 16 jasar Sýmıterý Tanıgýchı poshta jetkizip júrip, jarylys ony velosıpedinen laqtyryp tastady. Bul onyń arqasynda jaraqattar toryn qaldyryp, úsh qabyrǵasyn zaqymdap, olar ókpesine aýyr basyp, 2017 jyly qaıtys bolǵanǵa deıin azap shektirdi.
Germanıanyń jeńilýin talqylap qaıtyp kele jatyp, prezıdent Garrı Trýmen «jasalǵan is — uıymdasqan ǵylym tarıhyndaǵy eń úlken jetistik» dep málimdedi. Amerıkada qýanyshty halyq soǵystyń aıaqtalýyn toılady.
Keıingi bombalar men qaýipter. Keńes Odaǵy 1949 jyly óz bombasyn jaryp, odan keıin Brıtanıa, Fransıa, Qytaı, Úndistan, Pákistan jáne Soltústik Koreıa baǵdarlamalary jalǵasty. Taıaý Shyǵysta ıadrolyq qabiletter daýly bolyp qala beredi. Keıbir sarapshylar ıadrolyq joıylý qaýpi qarýly qaqtyǵystardy basýǵa kómektesti dep sanaıdy. Biraq kópshilik ıadrolyq derjava bolý jolyndaǵy básekelestik týdyrǵan jańa jáne belgisiz qaýipterdi atap ótedi. Jasandy ıntellekt elderdiń terorızmge, kıbershabýyldarǵa jáne drondarǵa qarsy qorǵaný qabiletin arttyrdy. Burynǵy brıtan dıplomaty Tım Ýıllası-Ýılsı jaqynda jazǵan essesinde qazirgi órkenıetke eń úlken qaýip — jaýapsyz popýlıserdiń qolyndaǵy ıadrolyq qarý dep jazdy. «1945 jyldan beri alǵash ret ıadrolyq qarýdy ashýlanǵan kúıde qoldaný — jahandyq aýqymdaǵy úlken soqqynyń eń úlken qaýpi», — dep jazdy ol. «Iadrolyq soǵys núktelerdi qosa almaý emes, adamzat qıalynyń taǵy bir úlken sátsizdigi bolady».


