Brent markaly munaı barreli 103 dollardan qymbat baǵamen saýdalanyp jatyr. Osy jaǵdaıda álemniń birneshe ortalyq banki energıa tasymaldaýshylardyń qymbattaýynan týyndaıtyn ınflásıany tejeý úshin aqsha-kredıt saıasatyn qatańdatýǵa bel býdy. Al Qazaqstan, kerisinshe, bazalyq mólsherlemeni tómendetýdi jalǵastyryp otyr, dep habarlaıdy infohub.kz saıty.
Kóptegen el úshin qymbat munaı — búdjetke qosymsha tabys pen valúta aǵynynyń kózi emes, kerisinshe, taýarlar men qyzmetter baǵasynyń ósýine ákeletin qosymsha shyǵys baby. Investing.com dereginshe, qazir Brent markaly munaı barreli 103 dollardan qymbat tur.
Osy jaǵdaıda birqatar ortalyq bank bazalyq mólsherlemelerin kóterýge sheshim qabyldady. Eýropalyq ortalyq bank (Eýroodaq) 10 qyrkúıekte úsh negizgi mólsherlemeni 0,25 paıyzdyq tarmaqqa kóterdi. Federaldyq rezerv júıesi (AQSh) 16 qyrkúıekte federaldyq qorlar boıynsha maqsatty dıapazondy 0,25 p.t. ulǵaıtyp, 3,75–4%-ǵa jetkizdi. Anglıa banki 17 qyrkúıekte bazalyq mólsherlemeni burynǵy deńgeıde qaldyrýdy jón kórdi, alaıda komıtettegi daýystar ekige jaryldy: toǵyz qatysýshynyń úsheýi ekinshi rettik ınflásıa qaýpine baılanysty mólsherlemeni dereý 4%-ǵa kóterýdi talap etti. Japonıa banki 18 qyrkúıekte mólsherlemeni 0,25 p.t. kóterip, 1,25%-ǵa jetkizdi.
Barlyq jaǵdaıda ortalyq bankter óz sheshimderin qymbat munaıdan týyndaıtyn ekinshi rettik ınflásıalyq áserler qaýpimen túsindirdi. Munaı baǵasy 100 dollardan joǵary turǵanda benzın men dızeldiń qymbattaýy tasymaldaý qunyna, odan keıin azyq-túlik pen tutyný taýarlarynyń baǵasyna tez aýysady.
Al Qazaqstanda kerisinshe jaǵdaı baıqalady. QR Ulttyq banki bazalyq mólsherlemeni júıeli túrde tómendetip keledi. 2026 jyldyń basynda ol rekordtyq 18% bolsa, maýsymda 17%-ǵa, keıin 16,75%-ǵa, 16,5%-ǵa, qyrkúıekte 16,25%-ǵa deıin tómendedi.
Sebebi qymbat energıa tasymaldaýshylar elge qosymsha shetel valútasynyń aǵynyn qamtamasyz etip, búdjetti nyǵaıtady jáne teńge baǵamyn qoldaıdy. İshki ınflásıanyń baıaýlaýymen (tamyz qorytyndysy boıynsha 9,8%) qatar bul Ulttyq bankke eldegi aqsha-kredıt saıasatyn jeńildetýge múmkindik beredi.
Eske salaıyq, 2026 jylǵa arnalǵan búdjetti qurý kezinde Qazaqstan munaı baǵasyn 60 dollar shamasynda belgilegen. Al bazalyq mólsherlemeniń tómendeýi qazaqstandyqtarǵa qalaı áser etetini týraly biz munda tolyq aıtqanbyz.