Fransýz jáne Mysyr zertteýshileri Dahshýrdaǵy Qyzyl pıramıdanyń janyndaǵy eki alyp qurylystyń júz jylǵa jýyq ýaqyt boıy kólik pandýstary dep eseptelip kelgenimen, shyn máninde ejelgi bógetter ekenin anyqtady, dep habarlaıdy infohub.kz.
Ǵalymdardyń málimetinshe, uzyndyǵy 600-den 700 metrge deıingi qurylystar shamamen 4550 jyl buryn salynyp, biryńǵaı gıdrotehnıkalyq júıeni quraǵan. Ol sýdy ustap qalýǵa, tasqyndardy retteýge jáne Vadı-Dahshýr ańǵarynda shógindilerdiń jınalýyn azaıtýǵa múmkindik bergen.
Mamandar sonymen qatar Qyzyl pıramıdanyń batys jaǵymen ótetin bir shaqyrymǵa jýyq kanaldy tapty. Olardyń pikirinshe, sý qurylys materıaldaryn barjalarmen jetkizýge, qurylys eritindilerin daıyndaýǵa jáne eskertkishti turǵyzǵan jumysshylardy sýmen qamtamasyz etýge paıdalanylǵan bolýy múmkin.
Buryn bul qurylystar áktas karerlerin pıramıdamen baılanystyratyn joldar nemese pandýstar retinde túsindiriletin. Alaıda spýtnıktik sýretterdiń, tarıhı kartalardyń jáne releftiń sıfrlyq modelderiniń jańa taldaýy qurylystardyń bireýiniń bógetter men sý aǵyndylaryna tán ırek pishini bar ekenin, biraq kólik marshrýtyna múldem jaramsyz ekenin kórsetti.
Zertteýshiler batys bógettiń ortalyq bóligine erekshe nazar aýdardy, ol «úırektiń tumsyǵy» túrindegi sý aǵyndysy bolyp tabylady. Mundaı qurylys úlken kólemdegi sýdy qaýipsiz burý úshin keńinen qoldanylady jáne ejelgi mysyrlyqtardyń munda kúrdeli sý resýrstaryn basqarý júıesin jasaǵanynyń taǵy bir dáleli bolyp tabylady.