Ǵylymı fotografıa salasyndaǵy bedeldi baıqaýdyń jeńimpazy jasandy ıntellekt kómegimen jasalǵan degen synǵa ushyrap, qaıta qaralýda. Nikon kompanıasy jyl saıyn ótkizetin Small World In Motion baıqaýy qýatty mıkroskoptarmen túsirilgen fotosýretter men beınelerdi qabyldaıdy. Baıqaý 15 jyldan beri jalǵasyp keledi.
Jeńimpaz atanǵan qysqa beıne – Qytaıdaǵy Sınhýa ýnıversıtetiniń zertteýshisi Nın Súıdiń jumysy. Onda sırek kezdesetin aýrýmen aýyratyn balanyń tynys joldaryndaǵy kirpikshe dep atalatyn usaq, qylshyq tárizdi qurylymdardyń qozǵalysy kórsetilgen.
Súı BBC-diń pikir suraýyna jaýap bermegen, biraq ınternette baıqaý erejelerin buzǵanyn joqqa shyǵarǵan. Nikon-nyń LinkedIn jelisindegi jazbasyna jaýap retinde ol sýretti óńdeýde jasandy ıntellekt qoldanǵanyn joqqa shyǵarmaǵanymen, baıqaý erejelerinen shyqpaǵanyn málimdedi. «Jasandy ıntellekt eksperımenttik fılmdi, kirpikshelerdi nemese olardyń qozǵalysyn jasaý úshin paıdalanylǵan joq», – dedi ol.
Súıdiń beınesi jasandy túrde ashyq boıalǵan – bul mıkroskopıada jıi kezdesedi jáne baıqaýda ruqsat etilgen. Ádette mundaı boıaý synamanyń ózine arnaıy boıaǵyshtar men pıgmentterdi qolmen jaǵý arqyly jasalady. Ol jasandy ıntellekt «qaıta qurylǵan sur reńkti sýretterdegi erekshelikterdi ajyratý jáne kórneki etý úshin» qoldanylǵanyn moıyndady.
Alaıda basqa ǵalymdardyń qarsylyqtary arasynda beınede qalypty jasýsha qurylymdaryna nemese minez-qulqyna sáıkes kelmeıtin pishinder men qozǵalystar bar ekendigi jáne kirpikshelerdiń tym úlken kórinetindigi aıtylǵan.
Nikon-nyń áleýmettik jelidegi jazbasyna pikir bildirgen Florıda ýnıversıtetiniń dosenti Edvard Felps keıbir qurylymdardyń «paıda bolyp, joǵalyp ketetinin», al kirpikshelerdiń «joq jerden shyǵa keletinin» baıqaǵan. Al Ońtústik-Batys medısınalyq ortalyǵynyń doktoranty Ian Donovan bastapqy sýrette jasandy ıntellekt arqyly jasalǵanyn kórsetetin aıryqsha sý tańbasy bar ekenin aıtty. Sonymen qatar, burynǵy eki baıqaý tóreshisi de sýrettiń shynaıylyǵyna kúmán keltirdi.
Nikon Súıdiń tergeýge «qurmetpen baǵynyp», qosymsha tehnıkalyq qujattardy usynǵanyn málimdedi.
2026 jylǵy Small World baıqaýynda besinshi oryn alǵan doktor Patrık Hıkıdiń aıtýynsha, marapattyń moıyndaýy 3000 dollar (2250 fýnt) júlde aqshasynan da qymbat. «Eger siz ýaqytyńyzdyń kóbin mıkroskopqa qarap, qarańǵy bólmede ótkizseńiz, adamdarǵa jáne qoǵamǵa kórsete alý óte jaqsy», – dedi ol. «Ǵylym men óner arasynda qyzyqty sıntez bar, al ǵalymdar jasaǵan kóptegen sýretterdiń óte abstraktili jáne kórkemdik qasıetteri bar».
Hıkıdiń pikirinshe, eger jeńimpaz beıne jasandy ıntellekt arqyly ádiletsiz ózgertilgen bolyp shyqsa, basqa qatysýshylarǵa ádiletsizdik bolar edi. «Baıqaýda naqty erejeler jıyntyǵy bar, olardyń bireýi generatıvti jasandy ıntellektti paıdalanýǵa bolmaıtynyn anyq kórsetken, al ekinshisi sýrettiń mıkroskop astynda túsirilýi kerektigin talap etken», – dedi ol.
Ázirge Nikon óz rásimderinde tur, biraq jaqyn arada jańartý bolatynyn aıtty. «Qazirgi ýaqytta eshqandaı ereje buzylmaǵanyn kórip otyrmyz», – delingen kompanıa málimdemesinde.