Úkimetaralyq komısıanyń birlesken otyrysy barysynda Qazaqstan men Ózbekstannyń premer-mınıstrleri Oljas Bektenov pen Abdýlla Arıpov Aqtaý portyna baryp, Transkaspı halyqaralyq kólik baǵyty (THKB) arqyly júk tasymalyn ulǵaıtý josparyn ázirleýdi tapsyrdy. Bul týraly infohub.kz habarlady.
Aqtaý halyqaralyq teńiz saýda porty — Qazaqstandaǵy eń iri teńiz toraby, THKB-nyń negizgi nysany. Onyń aýmaǵy 44 gektardy quraıdy, al ótkizý qabileti jylyna shamamen 12 mıllıon tonna júkke jetedi. Port Kavkaz, Ortalyq Azıa jáne Kaspı aımaǵy elderine jyl boıy tasymaldy qamtamasyz etedi.
Oljas Bektenov prezıdent Qasym-Jomart Toqaevtyń tapsyrmasy boıynsha úkimet aımaqtyń teńiz ınfraqurylymyn damytýǵa basymdyq berip otyrǵanyn atap ótti. 2025 jyly Qazaqstan Kaspı mańy memleketteri arasynda birinshi bolyp Quryq porty akvatorıasynda túbin tereńdetý jumystaryn aıaqtady. Aqtaý portyndaǵy osyǵan uqsas jobany 2026 jyldyń sońyna deıin aıaqtaý josparlanǵan. Bul kemelerdiń tolyq júkpen qaýipsiz kirýin qamtamasyz etip, ótkizý qabiletin arttyryp, port qýattylyǵyn keńeıtýge jaǵdaı jasaıdy.
«Qazaqstan temir joly» ulttyq kompanıasynyń basshysy Eljas Otynshıev Aqtaý jáne Quryq porttary ınfraqurylymynyń jıyntyq qýaty jylyna shamamen 22 mıllıon tonnany quraıtynyn habarlady. Konteıner tasymaly segmentinde turaqty ósim baıqalady: 2022 jyldan 2025 jylǵa deıin qazaqstandyq porttar arqyly THKB boıynsha konteıner tranzıti 3,8 ese ósti. Kólemdi odan ári arttyrý úshin port qýattylyǵy kezeń-kezeńimen keńeıtilip, temirjol kirmeleri jańǵyrtylýda. Aqtaý portynda qýaty jylyna 140 myń TEÝ (jıyrma fýttyq ekvıvalent) bolatyn konteıner habynyń birinshi kezegi iske qosyldy; ekinshi kezek 2027–2028 jyldary júzege asyrylǵannan keıin onyń jalpy qýaty 240 myń TEÝ-ge jetedi. Alty konteıner tasyǵyshynyń qurylysyna tapsyrys berildi: tórteýi 2027 jyly, taǵy ekeýi 2028 jyly jetkiziledi. Sondaı-aq Shalqar – Beıneý jáne Beıneý – Mańǵystaý ýchaskelerinde temirjol ınfraqurylymyn jańǵyrtý aıaqtalýda, bul porttarǵa júkterdi úzdiksiz jetkizýdi qamtamasyz etedi.
Qazaqstan men Ózbekstan arasyndaǵy tasymaldyń básekege qabilettiligin arttyrýǵa erekshe kóńil bólindi. 2025 jyly Aqtaý jáne Quryq porttary arqyly Ózbekstan júkterin óńdeý kólemi 60%-dan astamǵa ósti. Jóneltýshiler úshin qolaıly tarıftik jaǵdaılar jasalǵan, damyǵan ınfraqurylym jetkizý merzimderin qysqartýǵa múmkindik beredi.
«Memleket basshysy Qasym-Jomart Toqaev teńiz jáne temirjol ınfraqurylymyn damytýǵa basymdyq beredi. Mańǵystaý oblysy joǵary tranzıttik jáne logıstıkalyq áleýeti bar strategıalyq shekaralas aımaq bolyp tabylady. Bizdiń mindetimiz – Ortalyq Azıa elderiniń júkterine Kavkaz, Túrkıa jáne Eýropa naryqtaryna jyldam ári senimdi shyǵýdy qamtamasyz etý. Qazaqstan Ózbekstannyń eksporttyq júkterin Aqtaý jáne Quryq porttary arqyly tranzıtin keńeıtýge daıyn», — dep atap ótti Oljas Bektenov.
Sapar qorytyndysy boıynsha premer-mınıstrler «Qazaqstan temir joly» UK AQ-na «Ózbekıston temır ıýlları» AQ-men birlesip, tasymal kólemin arttyrýdyń naqty josparyn ázirleýdi tapsyrdy.