Түркі мемлекеттері ұйымына мүше елдердің кеден қызметтері рәсімдерді цифрландыруды жеделдетіп, электронды дерек алмасуды енгізуге келісті. Жаңа шешімдер бизнес пен халықаралық тасымалдаушыларға кеденнен өтуді жеңілдетіп, елдер арасындағы жүк жеткізу уақытын қысқартуға бағытталған, деп хабарлайды infohub.kz сайты.
Тиісті уағдаластықтар Бішкекте өткен ТМҰ-ға мүше мемлекеттердің кеден әкімшіліктері басшыларының 12-отырысында қол жеткізілді. Қазақстан Республикасы Қаржы министрлігі Мемлекеттік кірістер комитетінің делегациясын комитет төрағасы Жандос Дүйсембиев басқарды.
Отырысты Қырғыз Республикасының Мемлекеттік кеден қызметінің басшысы Ұлан Кимсанов төрағалық етті. Оған Әзірбайжан, Қазақстан, Түркия және Өзбекстан кеден қызметтерінің басшылары, ТМҰ Бас хатшысы Қубанычбек Омуралиев және Дүниежүзілік кеден ұйымының Бас хатшысы Иан Сондерс қатысты. Сондай-ақ Түрікменстанның Мемлекеттік кеден қызметі мен Халықаралық автомобиль көлігі одағының (IRU) өкілдері де қатысты.
«Кездесудің басты нәтижелерінің бірі — ақпаратты цифрлық алмасу, кеден рәсімдерін жеңілдету және транзиттік бағыттарды дамыту жөніндегі уағдаластықтар. 2027 жылдың 1 наурызына дейін кеден қызметтері жеңілдетілген кеден дәлізін құру туралы келісім аясында ақпараттық алмасудың техникалық шарттарын іске асыруды аяқтауды жоспарлап отыр», — деп хабарлады ҚР Мемлекеттік кірістер комитеті.
Осыдан кейін ТМҰ елдері кеден әкімшіліктері арасында пилоттық электронды дерек алмасуға көше алады. Пилоттық жобаны ресми түрде іске қосу Түркияда өтетін кеден қызметтері басшыларының келесі отырысында жоспарлануда.
«Бизнес пен халықаралық тасымалдаушылар үшін деректерді цифрлық алмасу кеден рәсімдерінен өтуді жеделдетіп, елдер арасындағы жүк жеткізу мерзімдерін қысқартуы тиіс. Өзара іс-қимылды автоматтандыру халықаралық сауда мен транзитті одан әрі жеңілдетудің құралдарының бірі ретінде де қарастырылуда», — деп түсіндірді ведомство.
Қатысушылар кедендік тәуекелдерді басқаруға және кеден зертханаларының өзара іс-қимылына ерекше назар аударды. 2026 жылдың 1 желтоқсанына дейін елдер тәжірибе алмасу үшін өзекті бағыттар бойынша ұсыныстар жіберуі тиіс. Осыдан кейін ТМҰ Хатшылығы осындай бағыттардың жиынтық тізімін қалыптастырады.
Қазақстан мен Өзбекстан кеден зертханаларының екіжақты ынтымақтастық тәжірибесін ұсынып, ТМҰ-ның басқа мемлекеттерін осы өзара іс-қимылға қосылуға шақырды.
«Кездесуде сондай-ақ ТМҰ-ның 2027–2031 жылдарға арналған кедендік ынтымақтастық жөніндегі іс-қимыл жоспарының, яғни „жол картасының“ кезең-кезеңімен дайындалу кестесі келісілді. Сонымен қатар уәкілетті экономикалық операторлар бағдарламалары саласындағы ынтымақтастық туралы меморандум дайындау да қарастырылған», — деп толықтырды МКК.
Қатысушылар цифрландыру мен тасымалдауды жеңілдетудің басқа да бағыттарын талқылады. Олардың қатарында eTIR рәсімін енгізу, «бір терезе» қағидатын дамыту және Транскаспий кедендік транзит порталын пайдалану бар.
Осы шешімдерді іске асыру жүктердің шекарадан өтуін жеделдетіп, кеден рәсімдерінің тиімділігін арттырып, Түркі мемлекеттері ұйымына мүше мемлекеттердің транзиттік әлеуетін нығайтуы тиіс.
«Бұл Азия мен Еуропа нарықтарын Каспий теңізі арқылы байланыстыратын Орта дәлізді дамыту үшін ерекше маңызға ие», — деп атап өтті ҚР Мемлекеттік кірістер комитеті.
Отырыс қорытындысы бойынша тараптар қол жеткізілген уағдаластықтар мен оларды іске асыру мерзімдерін бекітетін хаттамаға қол қойды.
ТМҰ-ға мүше мемлекеттердің кеден әкімшіліктері басшыларының келесі, 13-отырысы 2027 жылы Түркия Республикасында өтеді.