Ekstrendi kontrasepsıa negizgi qorǵanys ádisi sátsizdikke ushyraǵan jaǵdaıda kómektese alady. Alaıda, eger tabletka ádettegi qorǵaný tásiline aınalsa, bul eleýli zardaptarǵa ákelýi múmkin. Mundaı jaǵdaıdy Threads áleýmettik jelisinde hırýrg-akýsher-gınekolog Ersa Shamıl Ramazanovıch sıpattap berdi, dep habarlaıdy infohub.kz saıty.
Kezekshilik kezinde dárigerge sıkli buzylǵan, ishtiń tómengi bóligi aýyratyn jáne únemi qandy aǵýlar mazalaıtyn qyz keldi. Pasıent aptasyna keminde eki ret Eskapel (Postınor) ishetinin, al sońǵy aıda preparatty 6-7 ret qabyldaǵanyn aıtty. Dáriger áıeldiń jaǵdaıdy qaýipti dep baǵalamaǵanyn — ol muny isteýge bolmaıtynyn bilmegenin atap ótti.
Eskapel quramynda levonorgestrel — ekstrendi kontrasepsıa úshin qoldanylatyn gormon bar. Ol ovýlásıany keshiktiredi nemese boldyrmaıdy, qorǵalmaǵan jynystyq qatynastan keıin júktilik yqtımaldyǵyn tómendetedi. Preparat bastalǵan júktilikti úzbeıdi. Dáriger áser etý mehanızmin metaforamen túsindirdi: «Menstrýaldyq sıkldiń rettelýin dál, názik shveısarıalyq saǵat dep elestetińiz. Gıpofız ben analyq bezder kún saıyn gormondardyń mıkrodozalaryn bólip, bári saǵat sıaqty jumys isteıdi. Endi osy názik saǵatqa tolyq jyldamdyqpen at shaýyp kirgenin elestetińiz. Mine, bir tabletka ekstrendi kontrasepsıa — dál sol at. Onda gormonnyń (levonorgestrel) orasan zor, attyq dozasy bar. Onyń mindeti — denede kúshti gormonaldyq shok týdyryp, analyq bezderdi sózbe-sóz «toqtatyp», ovýlásıany keıinge qaldyrý, al jatyrdyń shyryshty qabyǵy birden qabyldanbaýy», — dep jazady dáriger.
Preparatty bir ret qabyldaý sırek qaýipti janama áserler týdyrady, alaıda ol turaqty júktilikten qorǵanýǵa arnalmaǵan. Dáriger ony turaqty kontrasepsıa ádisine aınaldyrýdyń tórt sebebin atady. Birinshiden, analyq bezderdiń jumysy buzylýy múmkin: jıi qabyldaý menstrýaldyq sıkldiń tabıǵı aǵymyna kedergi keltiredi jáne ovýlásıa ýaqytyn buzady. Ekinshiden, menstrýaldyq sıkl buzylady: jıi qabyldaý aıasynda turaqty emes qan ketýler paıda bolýy múmkin, al etekkir keshigýi múmkin. Úshinshiden, analyq bezderdiń kıstalary paıda bolýy múmkin: gormonaldyq júkteme folıkýlıarlyq kıstalardyń paıda bolýyna ákelýi múmkin, olar keıin uzaq emdeledi. Tórtinshiden, tabletkalar jumys istemeı qalady: preparat qorǵalmaǵan jynystyq qatynastyń naqty epızodyna arnalǵan, jıi qabyldaǵanda tıimdilik tómendeıdi, al júkti bolý qaýpi artady.
Sondyqtan gınekologqa baryp, dárigermen birge neǵurlym qolaıly turaqty ádisti tańdaǵan áldeqaıda jaqsy — mysaly, gormonaldyq kontraseptıvter (KOK), spırál, teri asty ımplanty, plasyrler. Osylaısha, Postınor ózdiginen qaýipti emes, biraq ony turaqty kontrasepsıanyń ornyna qoldanýǵa bolmaıdy: jıi qabyldaǵanda sıkldiń buzylý yqtımaldyǵy joǵary, al keıingi jynystyq qatynastardan qorǵanys saqtalmaıdy. Akýsher-gınekolog ony tek tótenshe jaǵdaılarda jylyna 1-2 retten jıi emes qabyldaýǵa keńes beredi.
«Iá, kontrasepsıa ádisteriniń 90% áıelderge arnalǵan. Álemniń ádiletsizdigine uzaq ashýlanýǵa bolady, biraq sizdiń deneńiz — sizdiń jaýapkershiligińiz. Ony qorǵaý jáne ana bolý ýaqytyn sheshý — óz qolyńyzda. Qymbatty qyzdar, ózderińizdi jáne analyq bezderińizdi qorǵańyzdar! Olar sizde ómir boıy bireý ǵana», — dep qorytyndylaıdy dáriger.