Chjenchjoý ýnıversıtetiniń arheologtary ejelgi qytaı jazasy – muryn kesý – qoldanylǵanyn rastaıtyn tikeleı qańqa dálelderin alǵash ret tapty. Qaldyqtar Henan provınsıasyndaǵy Sanchjıýan ortaǵasyrlyq zıratyn zertteý kezinde tabyldy, dep habarlaıdy infohub.kz saıty.
Ǵalymdar Iýán jáne Mın áýletteri tusyndaǵy, shamamen 1298–1404 jyldarǵa jatatyn jerleý oryndaryn zerttedi. Zıratta barlyǵy 213 qabir bolǵan, alaıda tek bireýi ǵana erekshe bolyp shyqty: áıel betimen jerlengen. Ejelgi zamanda mundaı jerleý tásili qylmyskerlerge qatysty qoldanylǵan.
Deneniń standartty emes qalpynan bólek, áıeldiń bassúıeginde muryn qýysy aımaǵyndaǵy bet súıekteriniń aýyr zaqymdary tirkelgen. Qaıtys bolǵan kezde ol 40–45 jasta edi.
Bassúıektiń kompúterlik tomografıasy muryn súıekteriniń bir bóligi men ishki qurylymdardyń kesilgenin anyqtady, sonymen qatar bet bóliginde jazylý nemese basqa synyq izderi tabylǵan joq. Aldyńǵy tisterdiń bútindigi jáne qosymsha jaraqattardyń bolmaýy zertteýshilerge jazataıym oqıǵany nemese qulaýdy joqqa shyǵarýǵa múmkindik berdi. Zaqymdar ádeıi jasalǵan jáne derekkózderde sıpattalǵan múgedektik jazasyna sáıkes keledi.
Ejelgi qytaı mátinderinde muryn kesý ómir boıy tańba qaldyratyn jaza sharalarynyń biri retinde birneshe ret atalǵan. Alaıda osy ýaqytqa deıin arheologtarda bul prosedýranyń tikeleı fızıkalyq dálelderi bolmaǵan. Bul ashylym tarıhı shejirelerdiń dáldigin rastaıdy jáne ortaǵasyrlyq Qytaıdyń quqyqtyq júıesi týraly túsinik beredi.