Qazaqstan Qytaıdyń ekonomıkalyq esepteýlerinde erekshe oryn alady. Mundaı qorytyndyǵa qytaılyq iskerlik basylym All China Review saraptamalyq sholýynda kelgen, dep jazady qarjy analıtıgi Andreı Chebotarev, dep habarlaıdy infohub.kz.
Sandar kórshilermen alshaqtyq aýqymyn kórsetedi. 2025 jyldyń qorytyndysy boıynsha Qazaqstannyń JİÓ 306 mlrd dollarǵa jetti — bul búkil Ortalyq Azıa ekonomıkasynyń jartysynan astamy (53,7%). Salystyrý úshin: Ózbekstannyń JİÓ — 147 mlrd dollar, Túrikmenstannyń — 77 mlrd dollar, Qyrǵyzstannyń — 21 mlrd dollar, Tájikstannyń — 17 mlrd dollar.
Tabys deńgeıindegi aıyrmashylyq odan da aıqyn: Qazaqstanda jan basyna shaqqandaǵy JİÓ shamamen 15 myń dollardy qurasa, Ózbekstanda — shamamen 3,8 myń dollar.
BUU Saýda jáne damý jónindegi konferensıasynyń málimetinshe, Ortalyq Azıaǵa tartylǵan jınaqtalǵan tikeleı shetel ınvestısıalarynyń jalpy kólemi 220,5 mlrd dollardy quraıdy. Onyń 151,3 mlrd dollary Qazaqstanǵa tıesili — bul aımaqtaǵy barlyq ınvestısıanyń 68,6%.
Qazaqstan sondaı-aq Ortalyq Azıanyń eń iri qarjy ortalyǵy bolyp qala beredi. Eldiń bank sektory aktıvteri 140 mlrd dollarǵa baǵalanady, bul aımaqtaǵy basqa memleketterdiń kórsetkishterinen aıtarlyqtaı joǵary.
Qytaı úshin Qazaqstannyń mańyzy tek ekonomıka kólemimen ǵana emes, strategıalyq ornalasýymen de anyqtalady. QR aýmaǵy arqyly Qytaı men Eýropa arasyndaǵy qurǵaq júkterdiń shamamen 85% ótedi.
«Qytaı bizdi aımaqqa basty qaqpa retinde kóredi», — dep jazady analıtık óziniń Telegram-arnasynda.
Eki el arasyndaǵy taýar aınalymy 2025 jyly 48 mlrd dollardan asty. Qazaqstan men Qytaı bul kórsetkishti 2030 jylǵa qaraı 100 mlrd dollarǵa jetkizý maqsatyn qoıǵan. Sonymen qatar, Qazaqstanǵa salynǵan qytaı ınvestısıasy 11,4 mlrd dollarǵa jetti — bul Ortalyq Azıa elderi arasyndaǵy eń úlken kórsetkish.
Qytaı basylymynda kórshiles elderdiń de ósim kórsetip jatqany atap ótilgen, alaıda dál Qazaqstan ekonomıka aýqymyn, damyǵan qarjy júıesin, ınvestısıalyq tartymdylyqty jáne negizgi tranzıttik torap rólin biriktiredi.
«Qazaqstan — jaı ǵana aımaqtyń eń iri naryǵy emes, sonymen qatar uzaqmerzimdi yntymaqtastyq úshin Ortalyq Azıadaǵy eń strategıalyq mańyzdylardyń biri, — dep jazady All China Review. — Kórshi ekonomıkalar kúshti ósim kórsetip, aımaqtyń jalpy serpinine úles qosady, alaıda aýqym, ártaraptandyrý, qarjy júıesiniń tereńdigi jáne Qazaqstannyń Qytaıdyń aımaqqa kirer basty qaqpasy retindegi orny ony aldaǵy jyldarǵa Ortalyq Azıanyń jetekshi ekonomıkalyq ortalyǵy retinde kórsetedi».
Osylaısha, qytaı bıznesiniń kózqarasy boıynsha, Qazaqstan — tek Ortalyq Azıanyń eń iri ekonomıkasy emes, sonymen qatar saýda, ınvestısıa jáne jańa kólik marshrýttaryn damytý úshin uzaqmerzimdi strategıalyq alań.