Radıasıamen kóbinese rentgen kabınetteriniń, ıadrolyq medısınanyń nemese atom ónerkásibiniń qyzmetkerleri kezdesedi dep oılaý qısyndy. Alaıda jańa zertteýde radıasıaǵa baılanysty qaterli isikten bolatyn ólimniń eń joǵary úlesi múldem basqa mamandyqqa tıesili bolyp shyqty... dep habarlaıdy infohub.kz.
Zertteýshiler 2020–2024 jyldary AQSH-ta qaıtys bolǵan 503 mamandyqtaǵy 12,7 mln adamnyń derekterin zerttedi. Olar ártúrli qaterli isik túrlerinen bolatyn ólimdi salystyryp, ıondaýshy sáýlelenýge baılanysty bolýy múmkin aýrýlardy bólek bólip kórsetti. Nátıjeler JAMA Internal Medicine jýrnalynda jarıalandy.
Táýekel tobyna avıasıa qyzmetkerleri endi. Kútpegen jerden kóshbasshy bolǵandar — bortserikter. Ekinshi oryndy ushqyshtar aldy. Al sáýlelenýge baılanysty emes basqa qaterli isik túrleri boıynsha bul mamandyq ókilderiniń kórsetkishteri ortasha boldy.
Bortserikterde radıasıaǵa baılanysty qaterli isikten bolatyn ólim úlesi basqa mamandyqtarǵa qaraǵanda shamamen 50%-ǵa joǵary boldy. Ushqyshtar úshin bul kórsetkish shamamen 36%-ǵa joǵary boldy.
Aıta ketý kerek, zertteý ushqyshtardyń atomshylarǵa qaraǵanda kóbirek radıasıa alatynyn dáleldemeıdi, tipti mamandyqtardy sáýlelený mólsheri boıynsha reıtıń jasaýǵa da múmkindik bermeıdi. Munda tek radıasıaǵa baılanysty qaterli isik týraly sóz bolyp otyr.
Ǵalymdar mundaı statısıkanyń basty sebebi — ǵaryshtyq sáýlelený dep sanaıdy. Ushý bıiktiginde atmosfera adamdy ǵaryshtaǵy joǵary energıaly bólshekterden Jer betine qaraǵanda álsizirek qorǵaıdy. Ekıpaj músheleri ár joly azdaǵan mólsherde ıondaýshy sáýlelený alady.
Jıyntyq áser aýadaǵy saǵat sanyna, bıiktikke jáne baǵyttarǵa baılanysty. Joǵary endikterde doza joǵary bolýy múmkin.
Zertteýshilerdiń baǵalaýynsha, ushqyshtar men bortserikter jylyna ortasha eseppen shamamen 3–6 mıllızıvert ǵaryshtyq sáýlelený alady. Bul qarapaıym ómirde adam ushyraıtyn ortasha tabıǵı radıasıalyq fonnan shamamen 2 ese kóp.
Bul ár ushý densaýlyqqa qaýipti degendi bildirmeıdi. Mańyzdysy — jyldar boıy jınaqtalǵan áser. Sonymen qatar, tek statısıka derekteri boıynsha belgili bir adamdaǵy qaterli isik dál ǵaryshtyq sáýlelenýden paıda boldy dep aıtýǵa bolmaıdy.
Másele tek radıasıada bolmaýy múmkin. Densaýlyqqa jumystyń basqa da erekshelikteri áser etedi: últrakúlgin sáýlelený, ýaqyt beldeýleriniń aýysýy jáne sırkadtyq yrǵaqtardyń buzylýy, jıi túngi aýysymdar, stress.
Degenmen, mundaı mamandyqtar úshin medısınalyq tekserýlerden júıeli túrde ótip, densaýlyǵyna erekshe kóńil bólý óte mańyzdy.
Buǵan deıin Kursiv Health Almaty onkoortalyǵynda saý tinderdi qaýipti sáýlelenýden qorǵaıtyn aqyldy sáýlelik terapıa júıesiniń iske qosylǵany týraly jazǵan bolatyn.