1994 jyly Ulybrıtanıa Kоróldik Áýe kúshteriniń Chınýk tikushaǵy apatynan qaza tapqandardyń otbasy músheleri Endı Bernhemdi Ulybrıtanıadaǵy «jasyrý mádenıetin» toqtatyp, apatqa táýelsiz tergeý júrgizýge shaqyrdy, dep habarlaıdy infohub.kz.
Chınýk HC2 tikushaǵy Soltústik Irlandıadan ushyp kele jatyp Shotlandıanyń ońtústik-batysyndaǵy Kıntaır múıisinde apatqa ushyraǵan. Saldarynan 29 áskerı qyzmetker qaza tapty. Aldymen eki ushqysh kináli dep tanyldy, biraq 2011 jyly tergeý olardy aqtap, apattyń sebebi anyqtalmady.
Burynǵy Qorǵanys mınıstri Lıam Foks resmı tergeýdi taǵaıyndaǵan bolatyn. Ótken aıda ol «mańyzdy aqparat» jasyrylýy múmkin dep kúmán keltirdi. Foks jańa táýelsiz tergeýge shaqyrýdy qoldap, apatqa ushyraǵan Chınýktyń ushýǵa jaramdylyǵy týraly Qorǵanys mınıstrligi bergen málimetterdiń «durys emes» ekenine «jetkilikti senimi» bar ekenin aıtty.
Bıyl joǵary sot sýdıasy apattan qaza tapqan birneshe adamnyń otbasy Qorǵanys mınıstrligine qarsy zańdy talap qoıa almaıtynyn sheshti, sebebi talap tym kesh qoıylǵan. 25 qurbannyń 55-ten astam otbasy múshesinen turatyn «Chınýk ádildigi naýqany» (CJC) bul isti Adam quqyqtary boıynsha Eýropalyq sotqa jetkizýdi josparlap otyr.
Apatta ákesi podpolkovnık Djon Tobıastan aıyrylǵan Mett Tobıas otbasylardyń «taǵy birneshe jyl sot isin júrgizgisi kelmeıtinin» aıtyp, premer-mınıstrden jańa táýelsiz tergeý taǵaıyndaý arqyly kómektesýdi surady. «Biz Endı Bernhemdi qyzmetke kiriskennen keıingi alǵashqy 100 kún ishinde kezdesýge shaqyramyz, sonda biz sońǵy jyldary paıda bolǵan dáleldemelerdi usynyp, Qorǵanys mınıstrligine táýelsiz jańa tergeý nelikten qajet ekenin túsindiremiz», — dedi Tobıas. Ol Bernhemniń Ulybrıtanıadaǵy jasyrý mádenıetin toqtatý jáne ashyqtyq mindetin kúsheıtý týraly Palatada sóılegen sózi otbasylarǵa «naǵyz úmit» syılaǵanyn atap ótti.
Bernhemge joldanǵan hatta Chınýk otbasylary bul is jańa Hıllsboro zańy úshin «synaq jaǵdaıy» bolýy múmkin ekenin jazdy. Atalǵan zańdy osy aıda depýtattar biraýyzdan qoldap, tergeý kezinde memlekettik laýazymdy tulǵalar men organdardyń ashyq áreket etýine zańdy kúsh beretin ashyqtyq mindetin engizedi. «Biz Bernhem men onyń mınıstrleriniń Chınýk otbasylaryna burynǵysynan kóp qurmet kórsetýin suraımyz. 32 jyldan keıin biz erekshe qarym-qatynas suramaımyz, tek shyndyqty suraımyz», — dedi Tobıas.
CJC toby Birikken Kоróldiktiń jańa úkimetinen Chınýk tikushaǵynyń ushýǵa jaramdylyǵyna jáne apatqa deıingi jaǵdaılarǵa qatysty barlyq qujattarǵa tolyq qol jetkize otyryp, Qorǵanys mınıstrligine táýelsiz jańa tergeý júrgizýdi talap etedi.
Qorǵanys mınıstrliginiń ókili: «Biz Kıntaır múıisindegi apatta qaza tapqandardyń otbasylaryna, dostaryna jáne áriptesterine kóńil aıtamyz. Sottyń sońǵy sheshimi qatysýshylardyń kóńilin qaldyrǵanyn túsinemiz. Qorǵanys mınıstrleri buǵan deıin CJC-men kezdesken jáne biz mańyzdy máseleni talqylaý úshin tyńdaýǵa daıynbyz», — dep málimdedi.