2026 jylǵy 1 qańtardan bastap Qazaqstanda jańa Salyq kodeksi qoldanysqa engizildi. Ol múlikti satý kezinde jeke tabys salyǵyn (JTS) tóleý erejelerine aıtarlyqtaı ózgerister engizdi. Almaty qalasy boıynsha Memlekettik kirister departamentiniń habarlaýynsha, basty jańashyldyq — salyqtan bosatý úshin turǵyn úıge ıelik etýdiń eń tómengi merziminiń bir jyldan eki jylǵa ulǵaıýy, dep habarlaıdy infohub.kz.
Salyq salýdyń negizgi qaǵıdaty ózgerissiz qaldy: salyq tek qun ósiminen alynady. Eger múlik satyp alynǵan baǵadan qymbatqa satylsa, aıyrma tabys dep tanylyp, odan 10% salyq tólenedi. Bul ereje barlyq mámilelerge qoldanylady.
Azamattardyń jańa talaptarǵa beıimdelýi úshin 2026 jáne 2027 jyldarǵa arnalǵan ótpeli kezeń qarastyrylǵan. Eger turǵyn úı 2026 jylǵy 1 qańtarǵa deıin satyp alynǵan bolsa, burynǵy norma qoldanylady: bir jyl ıelik etkennen keıin satqanda salyq nól teńgeni quraıdy. Osy kúnnen keıin satyp alynǵan nysandar úshin JTS-tan bosatylý úshin jyljymaıtyn múlikke keminde eki jyl ıelik etý qajet. 2028 jyldan bastap eki jyldyq merzim barlyq mámileler úshin mindetti bolady.
Jańa qurylystardaǵy úlestik qatysý sharty (ÚQSh) boıynsha talap etý quqyǵyn basqaǵa bergen kezde salyq alynbaıdy, eger kelesi sharttardyń biri oryndalsa: shartqa qol qoıylǵan sátten bastap úsh jyl ótse nemese menshik quqyǵy resimdelgen sátten bastap eki jyl ótse.
El ishindegi komersıalyq jyljymaıtyn múlikti (keńseler, qoımalar, dúkender) satý kezinde, sondaı-aq Qazaqstannan tys kez kelgen turǵyn úıdi satý kezinde salyqtan bosatý qoldanylmaıdy. Bul jaǵdaılarda menshik merzimine qaramastan, qun ósiminen salyq árqashan tólenedi.
Qazaqstanda tirkelgen avtokólikter úshin norma ózgerissiz qalady: bir jyl ıelik etkennen keıin salyq saldarynsyz satýǵa bolady. Eger avtokólik erterek satylsa, salyq tek satyp alý men satý baǵasynyń aıyrmasynan tólenedi. Sheteldik eseptegi kólik quraldary menshik merzimine qaramastan qun ósiminen salyq salynady.
Uqsas tásil sıfrlyq aktıvterge de qoldanylady: menshik merzimine qaramastan qun ósiminen salyq tólenedi.
Eger menshik ıesinde bastapqy qujattar (satyp alý-satý sharttary, chekter) bolmasa, salyq bazasy obektiniń baǵalaý nemese kadastrlyq quny negizinde aıqyndalady. Shetelden ákelingen avtokólikter úshin bastapqy qunǵa kedendik bajdar, QQS, aksızder jáne ýtılızasıalyq alym kiredi, bul salyq salynatyn bazany azaıtýǵa múmkindik beredi.
Jańa Salyq kodeksine 2025 jylǵy shildede prezıdent Qasym-Jomart Toqaev qol qoıdy. Reforma QQS-tyń bazalyq mólsherlemesin 16%-ǵa deıin kóterdi, al osy salyq boıynsha mindetti tirkeý shegi 10 myń AEK (shamamen 40 mln teńge) deńgeıinde belgilendi. Arnaıy salyq rejımderiniń sany úshke qysqartyldy: ózin-ózi jumyspen qamtyǵandar, ońaılatylǵan deklarasıa boıynsha bıznes jáne sharýa nemese fermer qojalyqtary úshin.
Kodeks sondaı-aq JTS-tyń progresıvti shkalasyn engizdi jáne bankter men oıyn bıznesi úshin korporatıvtik tabys salyǵynyń mólsherlemesin 25%-ǵa deıin kóterdi. Bılik reforma salyq eseptiliginiń kólemin 30%-ǵa, salyqtar sanyn 20%-ǵa qysqartady, al kameraldyq baqylaý negizinen eskertý sıpatynda bolady dep kútedi.