Қазақстан Қаржы министрлігі жеке тұлғалардың салық қарызын өндіру кезінде мемлекеттік кірістер органдары қолданатын құжаттардың жаңартылған нысандарын бекітті. Өзгерістер 2026 жылғы 19 қазанда күшіне енеді, деп хабарлайды infohub.kz сайты.
Түзетулер Қаржы министрлігінің 2025 жылғы 29 қыркүйектегі бұйрығына енгізілді. Жаңа редакцияда салық қарызын өтеу туралы хабарлама мен оны өндіру туралы салық бұйрығының нысандары жаңартылып, осы құжаттарға шағымдану тәртібі нақтыланды.
19 қазаннан бастап азаматтар қарызды өтеу туралы хабарламаға немесе салық бұйрығына жоғары тұрған мемлекеттік кірістер органына шағымдана алады. Шағым беру үшін тиісті құжат тапсырылған күннен бастап үш ай уақыт беріледі.
Өтінішті хабарламаны немесе бұйрықты ресімдеген салық органы арқылы жіберу қажет. Рәсім Қазақстанның Әкімшілік рәсімдік-процестік кодексінің 91-бабымен реттеледі.
Шағымды алғаннан кейін мемлекеттік кірістер органы үш жұмыс күні ішінде оны әкімшілік іс материалдарымен бірге жоғары тұрған органға жіберуге міндетті. Салық органы өтініш берушінің талаптарын толық қанағаттандыратын шешімді өз бетінше қабылдаған жағдайлар ерекшелік болып табылады — онда шағымды әрі қарай жіберудің қажеті жоқ.
Азаматтар сондай-ақ ӘРПК-де белгіленген тәртіп пен мерзімді сақтай отырып, сотқа жүгіну құқығын сақтайды.
Бұрынғы нысандарда шағымдану туралы ережелер Салық кодексінің 199 және 200-баптарына сілтеме жасап, мемлекеттік кірістер органдары лауазымды адамдарының әрекетіне немесе әрекетсіздігіне қатысты болатын.
Мәжбүрлеп өндіру тәртібі қарыз сомасы мен оны өтеу мерзіміне байланысты. Салық кодексінің 190-бабына сәйкес, егер жеке тұлғаның қарызы тиісті жылдың 1 қаңтарында белгіленген бір айлық есептік көрсеткіштен асып, хабарлама тапсырылғаннан кейін 30 жұмыс күні ішінде өтелмесе, салық бұйрығы шығарылады.
Егер азамат салық бұйрығын орындамаса, салық органы ол тапсырылғаннан кейін бес жұмыс күнінен кешіктірмей құжатты мәжбүрлеп орындауға жіберуге міндетті. Бұйрық әділеттің аумақтық органдарына не жеке сот орындаушыларының өңірлік палатасына жіберіледі.
Хабарламаның жаңартылған нысаны салық төлеушінің дербес деректерін, оның ішінде тегін, атын, әкесінің атын, ЖСН және мекенжайын көрсетуді көздейді.
Қарыз туралы ақпарат әрбір салық бойынша жеке беріледі. Құжатта төлемнің атауы, бюджеттік сыныптама коды, 911 төлем мақсатының кодымен негізгі қарыз сомасы және 912 кодымен есептелген өсімпұл көрсетіледі. Ақша аудару үшін мемлекеттік кірістер органының банктік деректемелері, оның ішінде БСН, банк атауы және алушының БСК көрсетіледі.
Сонымен қатар салық төлеушілер кешіктірілген әрбір күн үшін өсімпұл есептелетіні туралы ескертіледі. Ол Ұлттық банктің 1,25 еселенген базалық мөлшерлемесін қолдану арқылы салық төлеудің белгіленген мерзімінен кейінгі күннен бастап есептеледі.
Салық бұйрығында қосымша тапсырылған күні, сондай-ақ бұрын жіберілген хабарламаның нөмірі мен күні көрсетіледі. Мемлекеттік кірістер органдарының автоматтандырылған цифрлық жүйесі арқылы қалыптастырылған құжаттар тиісті жүйенің электрондық цифрлық қолтаңбасымен куәландырылады.
Жаңа нысандар 2026 жылғы 19 қазанда күшіне енеді.