Venesýelanyń soltústik jaǵalaýyndaǵy La-Gýaırada joıqyn jer silkinisi bolǵanyna bir aıdan astam ýaqyt ótse de, aýyr tehnıkanyń dybysy áli de estiledi. Qoǵamdyq densaýlyq jáne ekologıa sarapshylary synyqtar men qaıta qurý jumystary kezinde ýly zattardyń qorshaǵan ortany lastaý qaýpi týraly eskertedi. Bul jańa daǵdarysqa ákelýi múmkin, dep habarlaıdy infohub.kz.
Bılik málimetinshe, 24 maýsymda bolǵan 7,2 jáne 7,5 baldyq jer silkinisi saldarynan 5 myńnan astam adam qaza taýyp, 17 myńǵa jýyq adam jaraqat alyp, 18 myńǵa jýyq adam úısiz qaldy. Habarsyz ketkenderdiń sanyn bılik naqty aıtpaǵanymen, boljam boıynsha ol ondaǵan myńǵa jetedi. Dúnıejúzilik banktiń baǵalaýynsha, jer silkinisi 19,6 mıllıard dollar tikeleı fızıkalyq zalal keltirgen.
«Project HOPE» gýmanıtarlyq uıymynyń Venesýeladaǵy joba dırektory Karolına de Hesýs keıbir aýdandarda «máıitterdiń ıisi qatty seziletinin» aıtady. Onyń aıtýynsha, turǵyndar synyqtardyń shańynan tynys alý joldarynyń aýrýlaryna shaldyǵyp, alergıa, jótel, bezgek jáne bas aýrýyna ushyraǵan.
Jer silkinisinen paıda bolǵan 1,2 mıllıon tonna qoqysty basqarý úlken ekologıalyq másele bolyp tur. Synyqtardyń kóp bóligi otyn, motor maıy, boıaý, eritkishter jáne basqa da qaýipti zattarmen lastanǵan bolýy múmkin. Karakastaǵy Andres Bello atyndaǵy Katolık ýnıversıtetiniń Ekologıalyq turaqtylyq dırektory Hoakın Benıtestiń aıtýynsha, bılik lastanǵan qoqysty qaıta óńdeletin materıaldardan bólip jatyr. Alaıda alǵashqy jedel jumys barysynda qoqysty jaǵalaýǵa nemese teńizge tastaý faktileri tirkelgen, biraq bul áreket birneshe kúnnen keıin toqtatyldy.
«Vıtalıs» ekologıalyq uıymynyń prezıdenti Dıego Dıas Martın maýsymdyq jańbyrdyń jer silkinisinen álsiregen tóbelerdi opyryp tastaýy múmkin ekenin eskertedi. Ol qalpyna keltirý jumystary bolashaq ekologıalyq qaýipterdi azaıtýdy da qamtýy kerek dep sanaıdy. Venesýela úkimeti ekologıa men densaýlyqqa áseri týraly suraqtarǵa dereý jaýap bermedi.
Qaýipsiz aýyz sýǵa qol jetkizý úlken problema bolyp otyr. Tipti sý jetkizetin kólikter qaýymdastyqtardy qamtamasyz etse de, sý durys óńdelmegen. Qaýipsiz emes sý jáne jetkiliksiz sanıtarıa dıareıa, nesep-jynys joldarynyń ınfeksıalary, teri ınfeksıalary jáne masalar arqyly taralatyn aýrýlarǵa sebep bolýda. Panamerıkandyq densaýlyq saqtaý uıymynyń (PAQDU) epıdemıology doktor Maýrısıo Serpa jer silkinisiniń ózi aýrý týdyrmaıtynyn, biraq tabıǵı apattan keıingi jaǵdaılardyń qaýip tóndiretinin aıtady.
Myńdaǵan eriktiler men gýmanıtarlyq qyzmetkerler resmı kómektiń jyldamdyǵy men úılesimine degen syndarǵa qaramastan jedel jumys istep jatyr. Karolına de Hesýs keıbir eriktilerdiń shańnan tynys alý joldary aýrýlaryna shaldyqqanyn, keıbireýleriniń ystyqta uzaq jumys isteý saldarynan sýsyzdaný men dıareıamen aýyrǵanyn aıtady. «Direct Relief» uıymynyń vıse-prezıdenti jáne bas farmasevt qyzmetkeri Alısıa Klark jer silkinisi dári-dármektiń, medısınalyq qyzmetkerlerdiń jáne medısınalyq ınfraqurylymnyń tapshylyǵyn ýshyqtyrǵanyn atap ótti.