Zambıada prezıdenttik saılaýdan keıin birneshe kún ótken soń, úkimettiń málimetinshe, qaýipsizdik kúshteri astana Lýsakada tártipsizdik uıymdastyrdy degen kúdikpen opozısıanyń joǵary laýazymdy ókilderin qosa alǵanda, 11 adamdy tutqyndady. Jetekshi opozısıa kandıdaty Braıan Mýndýbıle de reıd kezinde tabyldy. Eldiń bas sheneýnigi Patrık Kangvanyń aıtýynsha, oqıǵa ornynan qarý-jaraq tárkilendi.
Mýndýbıle jumadaǵy reıdti «ómirime qastandyq» dep sıpattap, «áriptesterimniń kóz aldymda atylǵanyn» aıtty. Saılaý okrýgteriniń jartysynan kóbiniń nátıjeleri boıynsha, ol qazirgi prezıdent Hakaınde Hıchılemeden qalyp otyr. Mýndýbıle buǵan deıin jeńiske jetkenin málimdep, daýys berýde zańbuzýshylyqtar bolǵanyn aıtqan edi.
Bılik bul aıyptaýlardy joqqa shyǵarady, al baıqaýshylardyń aldyn ala málimdemelerinde saılaý kúni negizinen beıbit jáne tártipti ótkeni aıtyldy. Degenmen, olar saılaýǵa deıingi kezeńdegi kesh reformalar, buqaralyq aqparat quraldarynyń erkindigi jáne BAQ-qa qoljetimdilik máselelerine alańdaýshylyq bildirdi.
Kangva reıd týraly tolyǵyraq aıtyp, tutqyndalǵandardyń «shetel azamattary qatysqan áskerı josparlarmen jáne zańsyz áskerı oqý lagerlerimen» baılanysy bar ekenin aıtty. Ol olardyń «memlekettik qaýipsizdikke eleýli qaýip tóndiretinin» jáne qarýly kóteriliste qoldanýǵa arnalǵan «joǵary sapaly áskerı qarý-jaraq», oq-dáriler men basqa da materıaldardy ustaǵanyn qosty. Onyń aıtýynsha, quqyq qorǵaý organdarynyń qyzmetkerlerine oq atylyp, oq atýǵa jaýap qaıtarylǵan.
Tutqyndalǵandardyń arasynda burynǵy prezıdent Edgar Lýngýnyń qyzy Tasıla Lýngýnyń kúıeýi Patrık Mvansa jáne basqa da saıasatkerler bar. Kúdiktiler Lýsakadaǵy ártúrli polısıa bólimshelerinde ustalýda.
Mýndýbıle saılaý prosesine qatysty birqatar aıyptaýlar aıtqan, onyń ishinde daýystardy sanaý ortalyqtaryna áskerılerdiń aralasýy jáne saılaý jáshikterine qatysty zańbuzýshylyqtar týraly habarlar bar. Keıin ol ózi jarıalaǵan eki beınebaıanǵa baılanysty Zambıa armıasynyń ofıserleri tarapynan suraqqa alynǵanyn jáne qamaýda bolǵan kezinde oǵan qastandyq jasalǵanyn aıtty, biraq bılik bul aıyptaýlardy joqqa shyǵardy.
Ol sondaı-aq Tanzanıanyń saılaýǵa aralasý úshin adamdar jibergenin aıyptady, biraq Tanzanıa úkimeti bul aıyptaýdy jalǵan jáne negizsiz dep qatań túrde joqqa shyǵardy.
Zambıanyń saılaý komısıasy juma kúni saılaý qyzmetkerlerine qatysty zorlyq-zombylyq pen belgilengen saılaý búletenderiniń urlanýyn alǵa tartyp, daýystardy sanaý men nátıjelerdi jarıalaýdy qysqa merzimge toqtatty. Sol kúni qaýipsizdik qaýpi joıyldy dep, toqtatýdy alyp tastady.