InfoHub Logo

2026 жылдан бастап Қазақстанда мүлік салығын есептеу тәртібі өзгереді. Енді мүлік пен жер учаскесі үшін төленетін салықтар біріктіріледі. Ең басты жаңалық – есептеу формуласына «сәнділік коэффициентінің» енгізілуі. Ол бойынша жергілікті өкімдер нысанды жоғары деңгейдегі жайлылыққа жатқызса, салықты 50%-ға дейін көбейту құқығына ие болады.

Бұл туралы Infohub.kz ақпарат агенттігі хабарлайды.

Мүлік салығын есептеудің нақты мысалы

Мысалы, Алматы қаласының 1-шағын ауданында орналасқан, 1987 жылы салынған 47 шаршы метрлік пәтердің салығын есептеп көрейік. Пәтердің құндылығын анықтау үшін шаршы метріне 60 000 теңгеден бастапқы бағаны аламыз. 39 жыл пайдаланылғандықтан, физикалық тозу коэффициенті 0,61 болады.

Қабат коэффициенті (3-қабат) және коммуникациялардың бар-жоғына байланысты коэффициенттер (стандартты панельді үй) 1-ге тең. Аудандағы аймақтық коэффициент – 1,46, ал сәнділік коэффициенті – 1.

2025-2026 жылдар аралығындағы ЖМП индексінің өзгеруі ескеріліп (1,09 коэффициенті), пәтердің салықтық құны шамамен 2 735 000 теңге болады.

2 миллион теңгеден асқанда

Егер пәтердің құны 2 миллион теңгеден асса, прогрессивті салық мөлшерлемесі қолданылады. 2 миллион теңгеге дейінгі сомаға 0,05%, ал қалған сомаға 0,08% мөлшерінде салық есептеледі. Бұл жағдайда пәтер иесі шамамен 1 588 теңге төлейді.

Жер салығы да осылай есептеледі: жер учаскесінің шаршы метріне арналған базалық мөлшерлеме, орналасқан жері және мақсаты ескеріледі.

Салықтан кім босатылады?

Заң бойынша, мүлік және жер салығынан босатылатын тұлғалардың кең тізімі бар. Олардың қатарында Ұлы Отан соғысының ардагерлері, мемлекеттік наградалармен марапатталғандар, Кеңес Одағы мен Социалистік Еңбектерінің батырлары бар. Сондай-ақ, 18 жасқа толмаған жетім балалар, «Ана-Батыр» атағы бар көпбалалы аналар және мүгедек бала тәрбиелеп отырған ата-аналардың бірі салық төлемейді.

Қашан төлеу керек?

2026 жылы қазақстандықтар өткен жылғы, яғни 2025 жылғы салықты төлейді. Салық органдары 1 шілдеге дейін есептеулерді өз бетінше жүргізіп, кейін жеке кабинеттерге хабарлама жібереді. Төлемнің соңғы мерзімі – 1 қазан 2026 жыл. Бұл мерзімді өткізіп алған жағдайда, күнделікті өсімпұл есептеліп, үлкен сомадағы берешек жиналса, елден шығуға шектеу қойылуы мүмкін. Заңды тұлғалар өз бетінше декларация толтырып, салық есептеуі тиіс.

«Ұлттық қор – балаларға» бағдарламасынан 22,11 млрд теңге жұмсалды

2024 жылдың ақпанынан бастап қазақстандықтар мақсатты жағдайларға 46,83 млн доллардан астам қаражатты пайдаланды. 2026 жылдың 17 сәуіріндегі бағаммен (472,5 теңге) бұл сома 22,11 млрд теңгеге тең, яғни қордан шығып, операторларға аударылған.

Негізгі бөлігі (29,40 млн доллар немесе 13,89 млрд теңге) баспана жағдайын жақсартуға бағытталған. Оның ішінде «Отбасы банкіндегі» жинақ шоттарын толықтыру ең көп қолданылған әдіс болды. Білім алуға, негізінен ел ішінде, осы кезеңде тағы 17,43 млн доллар (шамамен 8,24 млрд теңге) жұмсалды.

Жинақтардың динамикасы

Әр баланың жинақ сомасы бағдарламаға қатысу мерзіміне және инвестициялық табысқа байланысты. Бағдарлама басталғаннан бері үш жыл бойы қатысқандар үшін жинақталған сома 370,56 долларға (шамамен 175 мың теңге) жетті. Екі жыл қатысқандар 263,93 доллар, ал өткен жылғы жаңа қатысушылар 130,71 доллар алды. Бұл сомалар Ұлттық қор активтерінде қалып, иесі кәмелетке толғанша инвестицияланып, жыл сайын табыспен өседі.

Ақшаны қалай алуға болады?

Ата-аналар баласының бағдарламаға қатысу мәртебесін ИИН арқылы kids.enpf.kz порталынан немесе eGov Mobile қосымшасынан тексере алады. 18 жасқа толғаннан кейін ата-аналардың бұл деректерге қолжетімділігі жабылады, кәмелетке толған азамат өзінің ЕНПФ жеке кабинетінен ақпаратты тексереді.

Содан кейін алушы оператор банктердің бірінде (Отбасы банк, Halyk Bank немесе БЦК) долларлық шот ашып, қаражатты пайдалануға онлайн өтінім бере алады. Пайдаланылмаған қалдық мақсатты шотта қалады.