Photo: Johannes Plenio (https://www.pexels.com/@jplenio) / Pexels
- 23 февр. 2026 12:00
- 26
Алматыдағы электр желілері: миллиардтар қайда кетті?
Алматы қаласы мен облысын электр энергиясымен қамтамасыз ететін «Алатау Жарық Компаниясы» (АЖК) АҚ-ның жұмысына қоғам белсенділері наразылық білдіруде. Олар компанияның инвестициялық бағдарламаларының ашықтығын, «ақылды» есептегіштерге жұмсалған миллиардтаған қаржының қайда кеткенін және подстанцияларды жөндеу жұмыстарының сапасын сынға алуда. Бұл мәселелер қала халқының саны өсіп, электр желілеріне жүктеме артқан сайын өзекті бола түсуде.
Бұл туралы Infohub.kz ақпарат агенттігі хабарлайды.
«Ақылды» есептегіштер мен миллиардтаған шығындар
Қоғам белсендісі Светлана Дружининаның айтуынша, АЖК-ның автоматтандырылған коммерциялық есепке алу жүйесіне (АСКУЭ) жұмсайтын шығындары басқа коммуналдық кәсіпорындармен салыстырғанда әлдеқайда жоғары. Ол компанияның 2015-2020 жылдардағы инвестициялық бағдарламасында қарапайым есептегіштерді модемдік байланысы бар есептегіштерге ауыстыруға қаражат қарастырылғанымен, бұл жұмыстың толық орындалмағанын айтады. Оның сөзінше, Алматы облысы мен қаланың кейбір аудандарында есептегіштер әлі де ауыстырылмаған.
«Менің деректерім бойынша, компанияның АСКУЭ-ні ұстауға жұмсайтын шығындары тек артып отыр. Қазір олар бағдарламалық жасақтаманы жақсартуға дейін қаржы жұмсайды, бірақ есептегіштерді орнатпайды. Мен 2025 жылдың қыркүйегінде АЖК-ның АСКУЭ шығындарын қалай қолма-қол ақшаға айналдыратыны туралы Facebook-те жазғанмын. Онда миллиардтаған теңге есептен шығарылады. Тіпті АЖК-ға сотқа бергім келді, бірақ кейін ойымнан қайттым. Егер еліңнің бас прокуроры сенің туған ағаң болса, онда бәрібір нәтиже болмайды», – дейді Дружинина.
Абай Асылов, ҚР Бас прокуроры Берік Асыловтың туған інісі, АЖК басшысы болып табылады. Осыған байланысты қоғам белсендісі монополисттен әділдік іздеудің нәтижесіз екенін меңзеген.
Жөндеу жұмыстары мен жауапкершілік
Қоғам белсенділері көтерген тағы бір мәселе – Алматыдағы электр подстанцияларының жөндеу жұмыстары. Светлана Дружининаның айтуынша, бұл жұмыстар 2025 жылы аяқталуы тиіс болған, бірақ әртүрлі себептерге байланысты орындалмаған. Нәтижесінде, компания 2026-2030 жылдарға арналған инвестициялық бағдарламаға жөндеуді қайта енгізген.
«Бұл дегеніңіз, бір подстанцияларды жыл сайын миллиондаған теңгеге жөндеуден өткізіп жатыр, бірақ оларды толық жаңғырту жүргізілмейді. Неге? Өйткені бұрынғы жылдары қала билігі ондаған тұрғын үй кешендерін пайдалануға беруге рұқсат берді. Ескі подстанциялардың қуаты жетпейді, сондықтан авариялық жағдайлар сылтауымен кезекпен электр қуатын өшіруге мәжбүр болып отырмыз. Бізге, қоғам белсенділеріне, бізді қызықтыратын подстанциялардың ағымдағы жағдайын көрсетуден және оларды күтіп ұстауға арналған қаражаттың қайда жұмсалғанын түсіндіруден бас тартады», – дейді Дружинина.
АЖК бас инженері Жаксылық Сағымбеков қала мен облыста электр энергиясы тапшылығы жоқ екенін және барлық жұмыстардың штаттық режимде жүргізіліп жатқанын мәлімдеді. Оның айтуынша, электр қуатының өшуі тек авариялық-қалпына келтіру немесе жоспарлы жөндеу жұмыстарымен байланысты.
«2024-2025 жылдары электр подстанцияларын ұстау, техникалық қызмет көрсету және жөндеу жұмыстары бекітілген өндірістік және инвестициялық бағдарламалар аясында жоспарлы түрде жүзеге асырылды. Бұл іс-шараларға қаржыландыру белгіленген тәртіппен жүзеге асырылды», – деп жауап берді Сағымбеков.
Алайда, Алматы қаласы әкімінің баспасөз қызметі 19 ақпанда қала әкімі Дархан Сатыбалдының энергетика және сумен жабдықтау басқармасында өткізген кеңесі туралы хабарлады. Онда әкім қаланың энергия желілерін жаңғыртуды жеделдетуді тапсырған. Жоспар бойынша, 2026 жылы 379 км электр желілері, оның ішінде АЖК басқаратын 269 км желілер жаңғыртылады.