© Tengrinews.kz / Алихан Сариев_
- 24 февр. 2026 07:00
- 19
Алматыдан қашу: қала тұрғындары арзан баспана үшін дачаларға көшіп жатыр
Алматы қаласының тұрғындары арасында қымбатшылық пен қала өмірінің қиындықтарынан қашып, дачаларға немесе қала маңындағы елді мекендерге көшу сәніне айналуда. Бұл үрдіс соңғы жылдары айтарлықтай өрши түскен.
Бұл туралы Infohub.kz ақпарат агенттігі хабарлайды.
Қаладан дачаға көшу себептері
Көбінесе бұл шешімге әкелетін басты себеп – тұрғын үй бағасының шарықтап кетуі. Алматыда пәтер жалдау немесе ипотека алу көптеген азаматтар үшін қолжетімсіз болып отыр. Мысалы, 26 жастағы Виктория есімді қала тұрғыны қазіргі таңда пәтерақысы 300 мың теңгеге жеткенін айтады. Ипотеканың бастапқы жарнасын жинау да қиынға соғуда.
«Қазіргі таңда жаңа салынған үйлерде бастапқы жарна 5 миллион теңгеге жуықтайды. Бұл соманы жинауға болар еді, бірақ қабырғасы жұқа, қағаздай үйлерде 25 жыл бойы ипотека төлеп отыруды қаламаймыз», – дейді ол.
Бұған қоса, қаланың лас ауасы, тұрақты шуы және тығыздығы да адамдарды қала сыртына шығуға итермелейді. Әсіресе, денсаулығына байланысты таза ауа қажет ететіндер немесе балаларының саулығын ойлағандар үшін бұл маңызды фактор.
Дачадағы өмір: артықшылықтары мен кемшіліктері
Дачалардағы үйлер мен жер телімдері қаламен салыстырғанда әлдеқайда арзан. Кейбір жағдайларда оны тұтынушылық несие арқылы сатып алуға да мүмкіндік бар. Алайда, бұл жерлердегі өмір салты қала өмірінен өзгеше. Көбінесе газ, орталықтандырылған су құбыры, жылу жүйесі және тұрақты электр қуаты сияқты жағдайлардың болмауы – жиі кездесетін мәселе.
Мысалы, Анна есімді тұрғын ата-анасының ескі дачасын қыс бойы тұруға жарамды үйге айналдыру үшін 3-4 миллион теңге жұмсаған. Ол үйді жылытып, су, жуыну бөлмесі сияқты қажетті коммуникацияларды жүргізуге тура келген.
«Қысқы уақытта суды 4 тонналық резервуарларда сақтаймыз. Күйеуім жексенбі сайын құдықтан су тасып, оны үйге жеткізіп отырады. Электр қуаты да жиі өшеді, әсіресе желді күндері. Бірақ бізде генератор бар», – дейді Анна.
Заңды мәселелер мен биліктің көзқарасы
Қазақстан заңнамасы бойынша, саяжай үйлері тек уақытша немесе маусымдық тұруға арналған. Оларды тұрақты тұруға пайдалануға билік тарапынан шектеулер қойылуда. Мәселен, 2024 жылдан бастап ауданы 50 шаршы метрден асатын саяжай үйлерін салуға тыйым салынды. Бұл шаралар қауіпсіздікті қамтамасыз ету және әлеуметтік жағынан осал топтардың қауіпті жағдайларда қалуын болдырмау мақсатында қабылданған.
Алайда, көптеген азаматтар үшін, әсіресе әлеуметтік жағынан осал топтар мен денсаулығына байланысты қиындықтары бар адамдар үшін дачалар – қолжетімді баспананың жалғыз нұсқасы болып қалуда. Қаланың қымбатшылығы мен тұрғын үй мәселесі өршіп тұрған жағдайда, қала маңындағы аймақтарды дамыту және адамдардың дачаларға көшуін қолдау қажеттілігі туындайды.