Photo: Ayazhan (https://www.pexels.com/@ayazhan-3173683) / Pexels
- 22 мар. 2026 00:00
- 22
«Бұл туралы айту өте ұятты». Тоқаев ғылым саласындағы 11 қылмыстық іс бойынша тергеу туралы айтты
Президент Қасым-Жомарт Тоқаев ғылым саласындағы әрбір даму елге нақты пайда әкелуі керектігін айтты. Бұл туралы ол Әл-Фараби атындағы ҚазҰУ-да ғылыми қауымдастықпен кездесуінде мәлімдеді.
Мемлекет басшысы Инновацияларды дамыту қорына жаңа міндеттер жүктелгенімен, қордың қызметі көбінесе «іс-әрекетті имитациялаумен» айналысатынын атап өтті. Сондықтан оның нақты қызметі практикалық тұрғыдан зерделеуді қажет етеді.
«Неге өзімізді алдауымыз керек? Ғылым бар сияқты, бірақ нақты практикалық нәтиже бермейді. Маған 3000-нан астам қолданбалы ғылыми жобаның тек 193 жобасы бойынша ғана коммерцияландыруға пайдалы нәтиже алынғаны, нарыққа тек 29 жоба шыққаны туралы баяндалды. Яғни, индустриялық әсер, қайтарым – өте аз, бұл шындық», – деді президент.
Ол сондай-ақ, заманауи өндірістер құру үшін бөлінген жер телімдерінің бос тұрғанын айтты. Ал ғылым қоры өз жұмысында елеулі қателіктер жібергеніне қарамастан, мемлекеттік қаражатты қайтармаған, тіпті құқық қорғау органдарына жүгінбеген.
«Ештеңе болмағандай. Ал арада құқық қорғау органдары грант ретінде алынған ақшаны Ұлттық ғылыми-техникалық сараптама орталығы мен Ғылым қорының қызметкерлеріне аудару фактілерін анықтады. Тергеу қорытындысы бойынша 11 қылмыстық іс бойынша тергеу жүріп жатыр. Наурыз мерекесі қарсаңында бұл туралы айту өте ұятты, әсіресе мен үлкен құрмет көрсететін ғылым қызметкерлері туралы сөз болғанда. Бірақ Заң мен Тәртіптің конституциялық қағидаты ғылым саласындағыларға да қатысты», – деді Қасым-Жомарт Тоқаев.
Мемлекет басшысының айтуынша, бұл ғылыми қауымдастықтың беделін түсірген жағымсыз оқиға жауапкершіліктің шатаңдығынан, бақылаудың әлсіздігінен және процестерді цифрландырудың төмен деңгейінен туындайтынын көрсетеді. Барлық ғылыми әзірлемелер қолданбалы сипатта болып, экономиканың нақты секторына белсенді енгізілуі тиіс.
«Әрине, қазақ ғылымының дамуында да табысты мысалдар бар, басымызға күл себудің қажеті жоқ. Бірақ табысқа жеткіміз келсе, сәтсіздіктерден сабақ алуымыз керек. Шыныды айту қажет. Мен шындықты боямалауға үзілді-кесілді қарсымын, бірақ сонымен бірге бос сөзді, даңғазалықты және жеңіс туралы жалған хабарларды қабылдамаймын», – деп мәлімдеді мемлекет басшысы.