InfoHub Logo

Атырау облысындағы Индербор кентінде Индер көлінен ашық әдіспен тұз өндіруге экологиялық рұқсат алу бойынша қоғамдық тыңдаулар шиеленіскен жағдайда өтіп, қызу пікірталасқа ұласты. Бұл туралы Infohub.kz ақпарат агенттігі хабарлайды.

Инвесторлар, атап айтқанда «АралТұз» АҚ және «АралСода» ЖШС өкілдері тұз өндіру жобасын ұсынды. Жоба бойынша 10 мың гектар аумақта 2026-2037 жылдары жылына 37 мың тонна тұз өндіру көзделген. Жұмыстар сәуірден қарашаға дейін, яғни 148 күн бойы жүргізілмек. Есептеулер бойынша, ластаушы заттардың шығарылуы жылына 136,06584 тоннаға дейін жетуі мүмкін. Бұған натрий хлориді, азот оксидтері және көміртегі тотығы жатады.

Теміржолдың жоқтығына байланысты өнім мен суды тасымалдау автокөлікпен жүзеге асырылады. Компания шамамен 500 жұмыс орнын ашуды жоспарлап отыр.

Экологтар мен жергілікті тұрғындардың алаңдаушылығы

Жобаны қорғап шыққан тәуелсіз эколог Дәулет Асанов санитарлық-қорғау аймағы 500 метр деп белгіленгенін және елді мекенге қашықтық ескерілгендіктен қауіп жоқ екенін айтты. Оның айтуынша, ауаға шығатын зиянды заттар мен топырақ жағдайын бақылау үшін тұрақты мониторинг жүргізіледі. Сонымен қатар, көлде шамамен 1,2 миллион тонна тұз бар екенін және 10 жыл ішінде 375 мың тонна тұз өндіру жоспарланғанын атап өтті. Бұл кезең шикізат сапасын және оны қайта өңдеу мүмкіндіктерін бағалауға арналған пилоттық жоба ретінде қарастырылады.

Алайда, тыңдау барысында көптеген жергілікті тұрғындар мен экологтар жобаға қарсы шықты. Олар Индер көлінің ерекше табиғи нысан екенін, бұған дейін қорғалатын аумақтар тізіміне енгенін айтты. Атырау облысы әкімдігінің бастамасымен көлдің мәртебесі өзгертіліп, мемлекеттік табиғи-қорық қорынан шығарылғанына наразылық білдірді.

Қарсылық пен талаптар

Жиналғандар екі топқа бөлініп, бірі жобаны қолдап, инвестиция мен жұмыс орындарын алға тартса, екіншісі экологиялық зиян мен денсаулыққа қауіп төндіретінін айтып, қарсылық білдірді. Кейбір тұрғындар «Индер – біздің табиғи байлығымыз» және «Инвесторлар кетеді, ал проблемалар қалады» деген жазуы бар плакаттармен келді.

Бұрынғы аудандық эколог Марат Мұқанов көліктердің жанар-жағармайынан шығатын зиянды заттардың ауаға таралуына алаңдаушылық білдіріп, тұз өндірудің қажеті жоқ екенін айтты. Себебі, «Индертұз» компаниясы Қазақстанның жартысына тұз жеткізіп отыр.

Бөдене ауылының тұрғыны Байжан Шынғазиевтің айтуынша, тұздың шашырауынан мал жайылымдары мен шабындықтар зардап шегуде. Экологиялық белсенді Галина Чернова лицензияның қалай алынғанына және көлдің неге қорғалатын аумақтар қатарынан шығарылғанына қатысты тексеру жүргізу қажеттігін атап өтті.

Аудандық аурухананың директоры Анар Досбаева ауданда гипертония мен жүрек-қан тамырлары ауруларының жиі кездесетінін айтып, бұл жағдайдың тұз өндірумен байланысты болуы мүмкін екенін меңзеді.

Қорытынды

Екі сағаттан астам жалғасқан талқылау қорытындысы бойынша, аудан әкімінің орынбасары Артур Мурзин көпшіліктің жобаға қарсы екенін және бұл хаттамаға енгізілетінін мәлімдеді. Тыңдаулар өтті, бірақ халықтың қолдауына ие болмады. Лицензияның құқықтық бағасы берілетін болады.

Осыдан кейін «АралСода» ЖШС жобасы бойынша тыңдау өткізудің орынсыз екені айтылып, кейіннен 4 мамырға кейінге қалдырылғаны белгілі болды.