InfoHub Logo

Қазақстанда баспана алу үшін ипотека рәсімдеу оңайға соқпай тұр. Банктер талаптарын қатайтып, несие мөлшерлемелері көтеріліп, көптеген азаматтарға несиеден бас тарту туралы жауап келіп жатыр. Осындай жағдайда, қиын жағдайларда несие алуға көмектесуге уәде беретін ипотекалық брокерлердің қызметіне сұраныс артты. Олардың кім екенін, кәсіби мамандар ма, әлде күмәнді «көмекшілер» ме, соны Tengri Home тілшісі анықтап көрді.

Бұл туралы Infohub.kz ақпарат агенттігі хабарлайды.

«Банк бізге бас тартты»

Астаналық Қожахметовтер отбасы ипотека рәсімдеу кезінде күтпеген қиындыққа тап болды. Жұбайлардың айтуынша, тұрғын үй кредитінің мөлшерлемесі 14,5 пайыздан 20,5 пайызға дейін өскен, ал несие алуы тиіс болған жұбайына банк ақыры бас тартқан.

Шешім іздеген отбасы ипотекалық брокерлерге жүгінген. Оларды таныстары ұсынған екен.

«Таныстарымыздың айтуынша, ипотекалық брокерлер тіпті қиын жағдайларда да ипотека рәсімдеудің барлық мүмкіндігін қарастырады екен. Біз де көріп көрейік деп шештік», — дейді жұбайлар.

Әйелінің айтуынша, компания кеңсесінде оларға дереу келісімшарт ұсынылған. Қызмет құны шамамен 900 мың теңге болған, оның 300 мың теңгесін бірден төлеу қажеттігі айтылған.

«Біз еш күмәнданбадық, бұл алаяқтық болуы мүмкін деп ойламадық, себебі компанияның жарнамасы әлеуметтік желілерде жиі көрсетілетін. Бізге бірнеше нұсқа ұсынылды. Біріншісі және ең бастысы – біздің кредиттерімізді рефинансирлеу және мені қосарым ретінде көрсету. Банкте бізге мұндай нұсқаларды ұсынбаған», — деп бөлісті әйел.

Нәтижесінде, отбасыға жоғары мөлшерлемемен болса да, ипотека мақұлданды.

Ипотекалық брокерлер не дейді?

Бір брокерлік компанияның басшысы Tengri Home тілшісіне клиенттер нәтиже үшін ақша төлейтінін айтты.

«Клиенттер рәсімдеу үшін емес, нәтиже мен басқарылатын процесс үшін ақша төлейді. Біз мақұлдау алудың барлық стратегиясын өз мойнымызға аламыз», — деп түсіндірді компания филиалының директоры Бану.

Оның айтуынша, ипотекалық брокерлердің жұмысы бірнеше кезеңнен тұрады: мамандар алдымен клиенттің табысын, несие тарихын және қазіргі борыш жүктемесін талдайды, содан кейін әлсіз тұстарын анықтап, қолайлы банктерді таңдайды.

«Әр банкте бағалау тәсілдері әртүрлі. Біз өтінім беру стратегиясын құрып, банкпен барлық кезеңде клиентті сүйемелдейміз», — дейді ол.

Собеседниктің айтуынша, ипотекалық брокерлер заңсыз схемаларды қолданбайды.

«Мұндай сұраныстар мезгіл-мезгіл туындайды, әсіресе бұрын банктерден бас тарту алған клиенттерден. Бірақ біз әрқашан құжаттармен манипуляция жасаудың клиенттің өзіне қауіпті екенін түсіндіреміз. Біз тек заң мен банк талаптары аясында жұмыс істейміз», — деді Бану.

Ол сондай-ақ, барлық клиенттерге брокер қызметінің қажет емес екенін мойындады.

«Егер адамның тұрақты, расталған табысы, жақсы несие тарихы және минималды жүктемесі болса, ол банкке тікелей хабарласқанда ипотека алуы әбден мүмкін. Бірақ кейбір клиенттер уақытты үнемдеу және процесті сүйемелдеу үшін бізбен жұмыс істеуді жөн көреді», — деп қосты ол.

«Мен оларды «көмекшілер» деп атаймын» — заңгер пікірі

Заңгер Данияр Байғабатов ипотекалық брокерлерге қатысты скептикалық көзқараста және қазақстандықтарды сақ болуға шақырады.

«Менің ұсынысым — ипотекалық брокерлерге жүгінбеу. Себебі олар көп нәрсеге уәде береді. Мысалы, клиенттің несие тарихы нашар болса да, ипотека алатынын айтады», — деді ол.

Заңгердің айтуынша, несие беру туралы шешімді банктердің автоматтандырылған жүйесі мен несие комиссиясы қабылдайды.

«Егер қандай да бір байланыстар немесе таныстықтар болса, бұл қандай жағдайда да заңсыз. Мен іс жүзінде ипотекалық брокерлердің заңды жолмен несие алуға шынымен көмектескенін көрген емеспін», — деп жалғастырды ол.

Заңгер ақшаны жоғалтуды басты тәуекел деп санайды.

«Тәуекелдері – сіз олардың қызметіне төлеген ақшаңызды жоғалтасыз. Мен оларды «көмекшілер» деп атаймын. Иә, олар кейбір жұмыстарды атқарады, бірақ оны дұрыс істемейді», — деді сұхбаттасушы.

Байғабатов қазақстандықтарға өз несие тарихын жақсартуға және банктерге тікелей хабарласуға кеңес берді.

«Бүгінде барлық ақпаратты еркін алуға болады. Бірінші несие бюросынан несие тарихын жаңартуға өтініш беруге болады. Көптеген мәселелерді адам өзі, делдалсыз шеше алады», — деді ол.

Неліктен ипотекалық брокерлердің қызметі танымал болып жатыр?

Мөлшерлемелердің өсуі және несие шарттарының қатайтылуы аясында мұндай делдалдарға деген сұраныс шынымен де артып отыр. Көптеген қарыз алушылар үшін банктерден бас тарту алғаннан кейін брокерлер соңғы үміт болып саналады.

Алайда, сарапшылар келісімшарттарды мұқият зерделеуге, төлем шарттарын тексеруге және мынаны есте ұстауға кеңес береді: ешбір делдал ипотеканың мақұлдануына кепілдік бере алмайды.

Қорытынды шешімді кез келген жағдайда банк қабылдайды.