InfoHub Logo

Бұл туралы Infohub.kz ақпарат агенттігі хабарлайды.

Қытай Сыртқы істер министрі Ван И жақында өткізген үлкен баспасөз мәслихатында әлемдік аренадағы өзекті мәселелерге қатысты Қытайдың ұстанымын айқындады. Ол халықаралық құқық пен сауданы қорғау, Таяу Шығыстағы жағдай, Қытай-АҚШ және Қытай-Ресей қарым-қатынастары, сондай-ақ Глобалдық Оңтүстіктің рөлі туралы сұрақтарға жауап берді.

Қытай-Ресей стратегиялық серіктестігі

Ван И Қытай мен Ресей арасындағы қарым-қатынастың кез келген жаһандық қиындықтарға қарамастан мызғымас екенін атап өтті. Оның айтуынша, бұл серіктестік өзара теңдік, құрмет және тиімділікке негізделген, бұл жаңа типтегі мемлекетаралық қатынастардың бағытын айқындайды. Екі ел бір-бірінің мүдделерін құрметтеп, ешкімге өз еркін таңбайтынын, сондай-ақ үшінші тараптарға қарсы бағытталмаған саясат ұстанатынын мәлімдеді.

Таяу Шығыстағы жағдай және Иран мәселесі

АҚШ пен Израильдің Иранға жасаған соққыларынан туындаған Таяу Шығыстағы шиеленіс туралы сұраққа Ван И Қытайдың бейтарап және объективті ұстанымын білдірді. Ол бірден-бір шешім – отты тоқтату екенін айтып, соғыс ешкімге пайда әкелмейтінін, тек жаңа өшпенділік тудыратынын ескертті. Қытай мемлекеттердің егемендігін құрметтеуге, күш қолданудан бас тартуға, ішкі істерге араласпауға, саяси реттеуге және ірі державалардың конструктивті рөл атқаруына шақырды.

Қытай-АҚШ қарым-қатынастары

АҚШ пен Қытай арасындағы қарым-қатынастың күрделі кезеңді бастан кешіріп жатқанын мойындай отырып, Ван И екі ел арасындағы байланыстың үзілуі әлемге кері әсер ететінін айтты. Ол өзара құрмет, бейбіт қатар өмір сүру және тиімді ынтымақтастық негізінде қарым-қатынасты дамытуға шақырды. Екі ел басшыларының жеке байланыстарының маңыздылығын атап өтіп, алдағы кездесулерге жақсы дайындық қажеттігін жеткізді.

Азиядағы аймақтық жағдай

Азиядағы тұрақтылық пен дамуға тоқталған министр, көрші елдермен достық қарым-қатынас орнату Қытайдың сыртқы саясатының басымдығы екенін атап өтті. Ол Қытайдың аймақтық қауіпсіздіктің тірегі және дамудың қозғаушы күші екенін, аймақтық алауыздық пен блоктық қақтығыстарды тудырудан аулақ екенін баса айтты.

Шетелдегі азаматтар мен компанияларды қорғау

Шетелдегі қытай азаматтары мен компанияларының құқықтары мен мүдделерін қорғаудың маңыздылығын атап өткен Ван И, дипломатиялық қызметтің бұл бағыттағы жұмыстарын баяндады. Өткен жылы жүздеген төтенше жағдайлардың шешілгенін, мыңдаған консулдық қорғау істерінің қарастырылғанын және шетелдегі азаматтардың қауіпсіздігін қамтамасыз ету үшін атқарылған шараларды тізіп өтті.

Глобалдық Оңтүстіктің рөлі

Глобалдық Оңтүстіктің әлемдік басқару жүйесін реформалаудағы рөліне тоқталған министр, бұл елдердің әлемдік экономикадағы үлесінің артып келе жатқанын және көпполярлы әлемнің дамуына негізгі күш екенін айтты. Ол Глобалдық Оңтүстіктің бірлігі мен ынтымақтастығын нығайтып, бейбітшілік, даму және өзара тиімділік туын көтеруге шақырды.

Еуропамен қарым-қатынас

Еуропа елдерімен қарым-қатынастың жылына бастағанын айтқан Ван И, екіжақты сауданың артқанын және саяси байланыстардың белсенділенгенін атап өтті. Ол Еуропаны көпполярлы әлемнің маңызды бөлігі және Қытай үшін негізгі серіктес ретінде қарастыратынын жеткізді. Еуропаның Қытайды бәсекелес емес, серіктес ретінде көретін ойлы азаматтарының көбейіп келе жатқанын атап өтті.

Палестина-Израиль қақтығысы

Сектор Газадағы жағдайдың халықаралық моральдық шекараларды бұзып отырғанын айтқан министр, палестина мәселесін шешудің жалғыз жолы – «екі мемлекеттік шешім» екенін баса айтты. БҰҰ-ның бұл процесте жетекші рөл атқаруы керектігін және Палестина халқының да басқа халықтар сияқты бейбіт өмір сүруге құқығы бар екенін атап өтті.

«Чимерика» концепциясы және АҚШ-пен қарым-қатынас

Қытайдың «Чимерика» концепциясын қабылдамайтынын, бірақ әлемдік дағдарыстарды еңсеру үшін тең құқықты және реттелген көпполярлы әлем құруды ұсынатынын айтты. Ол Қытайдың ешқашан гегемонияға ұмтылмайтынын және басқа елдердің ішкі істеріне араласпайтынын мәлімдеді.

Латын Америкасымен ынтымақтастық

Латын Америкасымен ынтымақтастықтың өзара қолдауға негізделгенін және бұл қарым-қатынастардың ешқандай үшінші тарапқа қарсы бағытталмағанын айтты. Қытайдың бұл аймақтағы елдердің даму жолын таңдау құқығын құрметтейтінін және олардың ішкі істеріне араласпайтынын атап өтті.

Қытай-Африка қарым-қатынастары

Африкамен 70 жылдық достық қарым-қатынастың беріктігін атап өткен Ван И, бұл байланыстардың жаңа кезеңде жаңа биіктерге көтерілетінін айтты. Ол Қытайдың Африка елдеріне импорттық баж салығын 100% жеңілдететінін және гуманитарлық алмасулар жылы аясында көптеген іс-шаралар өткізілетінін хабарлады.

Жаһандық экономика және протекционизм

Протекционизм мен тарифтік кедергілерді әлемдік экономикаға зиян келтіретін әрекеттер деп атаған министр, Қытайдың ашық және инклюзивті экономикалық жаһандануды қолдайтынын айтты. Ол Қытайдың әлемдік экономиканың өсуіне үлес қосатын негізгі қозғаушы күш болып қала беретінін және әлемдік сауда жүйесін нығайтуға атсалысатынын мәлімдеді.

Қытай-Жапония қарым-қатынастары

Қытай-Жапония қарым-қатынастарының даму бағытын Токионың таңдауына байланысты екенін айтқан Ван И, Жапонияның Тайвань мәселесіндегі ұстанымын сынға алды. Ол Жапонияның тарихи қателіктерден сабақ алуы керектігін және Қытайдың егемендігіне ешкімнің қол сұға алмайтынын атап өтті.

Оңтүстік Қытай теңізіндегі жағдай

Оңтүстік Қытай теңізінің әлемдегі ең тығыз, қауіпсіз және еркін теңіз аймағы екенін айтқан министр, аймақтағы бейбітшілік пен ынтымақтастық жаңа нарративінің қалыптасып келе жатқанын атап өтті. Ол Оңтүстік Қытай теңізіндегі мінез-құлық кодексі бойынша келіссөздердің маңызды кезеңге жеткенін және жыл соңына дейін келісімге келуге үміттенетінін білдірді.

Қытай-Үндістан қарым-қатынастары

Қытай мен Үндістан арасындағы қарым-қатынастың жақсару жолына түскенін айтқан Ван И, екі елдің серіктес екенін, бәсекелес емес екенін атап өтті. Ол екі елдің өзара сенім мен ынтымақтастықты нығайтып, аймақтық бейбітшілік пен тұрақтылықты қамтамасыз етуге үлес қосуы керектігін айтты.

Тайвань мәселесі

Тайваньның Қытайдың ажырамас бөлігі екенін және бұл мәселенің Қытайдың ішкі ісі екенін тағы да растаған министр, ешкімнің Тайванды Қытайдан бөліп ала алмайтынын мәлімдеді. Ол «Тайванның тәуелсіздігіне» қарсылық және Қытайдың бірігуін қолдаудың заманауи үрдіс екенін және оған ешкім тосқауыл қоя алмайтынын атап өтті. «Кім онымен бірге, сол өркендейді, ал кім оған қарсы, сол жойылады» деген сөздермен сөзін қорытындылады.