Photo: Pixabay (https://www.pexels.com/@pixabay) / Pexels
- 13 мар. 2026 14:00
- 33
Лениннің мәйітін зерттеген мамандар неге бірінен соң бірі көз жұмды? Кремльдің құпиясы ашылды
1924 жылы Владимир Ленин қайтыс болғаннан кейін, оның денесін сақтау және мавзолей салу туралы шешім қабылданды. Бұл тарихи жобаға қатысқан мамандардың кейбірінің кейіннен күмәнді жағдайда қайтыс болуы жұмбақ болып қала берді. Архивтік құжаттарда кем дегенде үш жоғары деңгейлі маманның есімі аталады. Олар Лениннің денесімен жұмыс істегеннен кейін өмірден озған.
Бұл туралы Infohub.kz ақпарат агенттігі хабарлайды.
Леонид Красин: Сенімді серік пен «сиқыршы»
Инженер, дипломат әрі Лениннің жақын серігі болған Леонид Красин, ғылымның болашақта адамдарды тірілтуге қабілетті болатынына сенген. Сол себепті ол Лениннің денесін бальзамдау идеясын қолдап, профессорлар Розанов пен Вейсбродтың жұмысын бақылаған. Алайда, Ленин қайтыс болғаннан екі жыл өткен соң, Лондонға іссапармен барған Красин сол жерде қайтыс болды. Ресми нұсқа бойынша, ол инфаркттан көз жұмған. Таңқаларлығы, оның денесі Лондонда кремацияланып, отанына әкелінбеді.
Владимир Воробьев: Даулы тағдырлы ғалым
Харьковтық анатом, профессор Владимир Воробьев Лениннің денесін сақтау жобасының негізгі мамандарының бірі болды. Оның әдістері биохимик Борис Збарскийді де бұл жұмысқа тартты. Воробьевтің өмірбаянында даулы кезеңдер болғанымен, Лениннің денесімен жұмыс істеу оның беделін қалпына келтіруге көмектесті. Алайда, 1937 жылы Кремль ауруханасында бүйрек операциясы кезінде қайтыс болды. Ресми себеп – наркозға ағзаның шыдамауы. Бірақ тарихшылар бұл өлімге күмәнмен қарайды, себебі сол жылдары Кеңес Одағында саяси қуғын-сүргін жүріп жатты.
Аарон Залкинд: Миды зерттеген психологтың жұмбақ өлімі
Психолог Аарон Залкиндтің есімі көпшілікке белгісіз болғанымен, ол да Лениннің қайтыс болғаннан кейінгі зерттеулеріне қатысқан. Кей деректерде ол Лениннің миын зерттеп, сифилис белгілерін анықтағаны айтылады. Бұл тұжырым кейбір әріптестерінің наразылығын тудырған. Доктор Зерновтың хаттарында Залкиндтің осы мәлімет үшін жазалануы мүмкін деген ишара бар. Мәскеудегі ғылыми конгресс кезінде оның қалада жоқ екені белгілі болды. Көп ұзамай психологтың мәйіті табылған. Ресми түрде өлім себебі инфаркт деп көрсетілгенімен, жағдайдың құпиялығы көп сұрақ тудырады.
Кремль құпиясы
Красин, Воробьев және Залкиндтің тағдырлары – Лениннің денесімен байланысты жұмбақ оқиғалардың тек бір бөлігі ғана. Бұл адамдардың өмір жолында ғылым, саясат және түсініксіз трагедиялар қатар өрілген. Тарихшылар бұл оқиғалардың кездейсоқтық па, әлде сол кезеңдегі саяси жағдай мен құпия жобалардың салдары ма деген сұраққа әлі де нақты жауап таба алмай келеді. Кремль мұрағаттары мен мавзолей тарихы әлі де көптеген зерттеушілер үшін шешілмеген құпия болып қалып отыр.