InfoHub Logo

Орталық Азия елдеріндегі тұрғын үй нарықтары бірдей сценарий бойынша дамып келеді, бірақ әр елдің қарқыны әртүрлі. Қазақстан бұл жолды көршілерінен бұрын жүріп өткен.

Бұл туралы Infohub.kz ақпарат агенттігі хабарлайды.

Қырғызстандағы бағаның өсуіне не себеп болды?

Қырғызстанда пәтер мен үй бағасы соңғы жылдары релоканттардың келуі, еңбек мигранттарының оралуы, құрылыс материалдарының қымбаттауы және инвестициялық сұраныс салдарынан айтарлықтай өсті. Дегенмен, Бишкек нарығындағы қарқынды өсімнен кейін бағалар біртіндеп тұрақтала бастады.

Қырғызстандық жылжымайтын мүлік маманы Пазылджан Илимовтің айтуынша, 2020 жылы бір шаршы метрі орта есеппен 750 доллар болса, қазір 1500-1600 долларға жеткен. Төрт жыл бұрын 35-37 мың долларға сатылған бір бөлмелі пәтер қазір 60 мың доллардан кем тұрмайды.

Жеке үйлердің бағасы одан да жоғары. Екі жыл бұрын жер учаскелері 30 пайызға қымбаттап, үйі бар жерлер одан да қымбаттады. Бұрын 150 мың долларға үй алуға болатын болса, қазір 250 мың долларға шығады.

Релоканттар ма, әлде қазақстандықтар ма?

Мамандардың айтуынша, 2022 жылдың күзінде нарықтағы қызулықты Ресейден келген релоканттар тудырған. Кейін бұл сұранысты ел азаматтарының өздері де арттырды. Сонымен қатар, Ресейден әкелінетін құрылыс материалдарының қымбаттауы да бағаның өсуіне әсер етті.

Қазақстандық БАҚ-та қазақстандықтардың қырғыз жылжымайтын мүлігін жаппай сатып алып жатқаны туралы пікірлер жиі айтылады. Алайда, Илимов бұл пікірді жоққа шығарып, соңғы кездері Қытайдан келген инвесторлардың қызығушылығы артқанын айтады.

Жаңа салықтар мен болжамдар

Қырғызстандық депутаттар шетелдіктер мен үйді тез арада қайта сатушыларға (флипперлерге) салықты көбейтуді ұсынып отыр. Бұл шаралар нарықтың тым қызып кетуіне жол бермеуге бағытталған.

Маманның болжамы бойынша, жақын арада бағаның күрт өсуі күтілмейді. Жаңадан салынып жатқан үйлердің пайдалануға берілуі ұсынысты арттырып, бағаның тұрақталуына ықпал етеді.

Тәжікстандағы құрылыс бумы

Тәжікстанда, әсіресе Душанбеде құрылыс белсенділігі байқалады. Қала әкімдігі Душанбені «екінші Дубайға» айналдыруды көздеп отыр. Жаңа тұрғын үйлерге сұраныс жоғары, себебі халық ақшасын сақтаудың сенімді жолы ретінде баспананы таңдайды.

Бес жыл бұрын бір шаршы метрі 350-700 доллар болса, қазір 1200-1500 долларға жеткен. Ескі үйлердегі пәтерлер де қымбаттаған.

Өзбекстандағы жағдай

2017 жылға дейін Өзбекстанда, әсіресе Ташкентте, тұрғын үй сатып алуға шектеулер болды. 2017 жылдан кейін бұл шектеулер алынып, сұраныс күрт артты. Құрылыс материалдарының қымбаттауы мен халықтың ақшаны сақтау құралы ретінде жылжымайтын мүлікті таңдауы бағаның өсуіне себеп болды.

Қазіргі таңда Ташкентте бір шаршы метрі 900-1500 доллар аралығында сатылуда. Орталық аудандарда бұл көрсеткіш 2500 доллардан асады.

Орталық Азиядағы ең қымбат шаршы метр қайда?

Жалпы алғанда, Орталық Азия елдерінің жылжымайтын мүлік нарықтары ұқсас даму жолынан өтуде. Қазақстан бұл процесті ертерек бастап, нарықтың жетілуін сезінген. Қазіргі таңда Бишкек, Душанбе немесе Ташкенттің кейбір аудандарындағы бағалар Алматы мен Астанамен теңесіп, кейде одан асып түседі. Дегенмен, нарықтың денсаулығын тек бағамен өлшеуге болмайды, маңыздысы – оның тұрғындар үшін қолжетімділігі.