InfoHub Logo

Қарағандыдағы Нигматулиндер кланына тиесілі YDD Corporation ферроқорытпа зауытында жұмыс тоқтатылды. 528 адам жұмыс істеген кәсіпорыннан 442 жұмыскер кетіп қалды.

Бұл туралы Infohub.kz ақпарат агенттігі хабарлайды.

Қарағанды облысындағы YDD Corporation ЖШС-де 2025 жылдың 23 қазанынан 2026 жылдың 31 наурызына дейінгі кезеңге жұмыс берушінің кінәсінен, экономикалық себептерге байланысты жұмысты тоқтату жарияланды. Жұмысты тоқтатқан кезеңде жұмыскерлерге Қазақстан Республикасы Еңбек кодексінің 112-бабына сәйкес орташа жалақысының 50% мөлшерінде төлем жүргізіледі.

Кәсіпорында барлығы 528 адам жұмыс істейді. Оның 55-і ішкі қажеттіліктерді қамтамасыз ету үшін жұмысын жалғастыруда. 33 жұмыскер «Asia FerroAlloys» ЖШС-не ауыстырылған. 134 жұмыскер «EkibastuzFerroAlloys» ЖШС-не жұмысқа орналастырылды. Ал 31 жұмыскер жалақысының 50% ала отырып, жұмысты тоқтатуға жіберілді. 275 жұмыскермен еңбек шарттары өз еріктерімен бұзылып, тиісті өтемақылар төленді.

Зауыттың жұмысы неге тоқтады?

YDD Corporation ЖШС анықтамасында көрсетілгендей, 275 жұмыскермен еңбек шарты бұзылған. Оның ішінде:

Кәсіпорында жұмысты тоқтату режимі енгізілгенге дейін төрт пештің біреуі ғана жұмыс істеген. Қалғандары «суық резерв» режиміне ауыстырылған. Өндіріс энергияны көп қажет етеді, өнімнің өзіндік құнының 70%-ына дейіні электр энергиясының құны құрайды. Сонымен қатар, электр энергиясы тарифтерінің айтарлықтай өсуі байқалады: 2023 жылы – 16,8 теңге/кВт⋅сағ; 2024 жылы – 25 теңге/кВт⋅сағ; 2025 жылдың сегіз айында – 38,9 теңге/кВт⋅сағ. Кәсіпорын инвестициялық тариф алуға өтінім берген, ол қазіргі уақытта ҚР Энергетика министрлігі жанындағы жұмыс тобының қарауында.

Кәсіпорын 2016 жылдың 22 қарашасында өндірістік қызметін бастаған. Негізгі қызметі – жоғары сапалы ферросилиций өндіру.

Бұрынғы оқиғалар мен тергеулер

Анықтамада аталған «EkibastuzFerroAlloys» ЖШС-нің ашылуына қатысты жағдай бұған дейін журналист Әсет Матаевтың президент Қасым-Жомарт Тоқаевқа мемлекеттік Даму банкінен бұрын тергеуге алынған экс-сенатор Ерлан Нигматулиннің жобасына 72 млрд теңге бөлу туралы ашық үндеуіне себеп болған еді. Белгілі болғандай, «EkibastuzFerroAlloys» компаниясын Нигматулиндер кланы мен олардың серіктесі Шмаги (Давид) Кемертелидзе басқарады.

2025 жылдың 25 қарашасында «ҚазТАГ» агенттігі Павлодар облыстық прокуратурасының Нигматулиндерге Даму банкінен ондаған миллиард теңге алуға көмектескенін хабарлаған болатын. Кейіннен, жанжал аясында қадағалау органы бұл туралы хабарламасын өшіріп тастады.

Бұған дейін YDD Corporation зауытында қайғылы оқиғаларға байланысты даулар болған. 2025 жылдың 28 қаңтарында «ҚазТАГ» агенттігі Қарағандыдағы Ерлан Нигматулинге тиесілі ферроқорытпа зауытында жұмыскерлердің қаза табуына қатысты іс бойынша, трагедиядан жарты жылдан астам уақыт өтсе де, күдіктілер тобы анықталмағанын хабарлаған.

2024 жылдың 20 шілдесінде «YDD Corporation» компаниясының ферроқорытпа зауытында төтенше жағдай орын алды. №1 пеште жалынның кенеттен шығуы салдарынан сегіз жұмыскер зардап шекті. Қылмыстық іс қозғалды. Оқиғаны тергеу үшін республикалық арнайы комиссия құрылып, оның қорытындысы бойынша кінәлі жағы жұмыс беруші екені анықталды. Билік өкілдерінің мәліметінше, кәсіпорында жұмыскерлерге әсер ететін факторларға қарсы жедел шаралар жеткіліксіз қабылданған, еңбек жағдайлары қауіпсіз етілмеген. Бірақ пештің жану себебі анықталмады.

Осы оқиғадан кейін зауыттың механикі Дмитро Адамчук, бас механик қызметінің шебері Төлеген Жетпісбаев, технолог Ерулан Қазкен және пеш бастығы Мұзафар Исмайлов қаза тапты.

Бұл – YDD Corporation ферроқорытпа зауытындағы пештен жалынның шығуынан зардап шеккен алғашқы оқиға емес. 2022 жылдың мамыр айында да руда балқыту пешінен жалын шығып, жұмыскер Сұңғат Тоңтаев ауыр жарақат алған. Оған екінші топтағы мүгедектік беріліп, кәсіби еңбек қабілетін 80% жоғалтты. Сол кезде қылмыстық іс қозғалғанымен, мерзімі өтуіне байланысты тоқтатылды.

YDD Corporation компаниясының иелері – Ерлан Нигматулин, Жармұхамед Аппаз, Forbes тізіміндегі кәсіпкер Дінмұхамед Ідрисовтің ұлы, сондай-ақ Давид Кемертелидзе.

Бұған дейін «ҚазТАГ» агенттігі хабарлағандай, Нигматулиннің көптеген құрбандары бар зауытының құны мемлекеттік қаражат есебінен 66%-ға жуық құралған.

25 шілдеде премьер-министр Олжас Бектенов Нигматулиндер зауытындағы трагедия себептерін тергеуді жеке бақылауына алғаны белгілі болды.

30 шілдеде Нигматулин зауытының төтенше жағдай қызметкерлеріне трагедия туралы екі сағат бойы хабарламағаны және құтқарушыларды жіберуден бас тартқаны анықталды.

Бұған қоса, Нигматулиндер кланына қатысты рейдерлік, қылмыстық топтарға қатысы бар деген және қылмыстық істерді фабрикациялау туралы айыптаулар жиі айтылған. Бірақ ағайындылар әлі де бостандықта.

2025 жылдың 7 қаңтарында Нигматулиндерді рейдерлік туралы жаңа айыптаулардан кейін президент Қасым-Жомарт Тоқаевты биліктен құлатуға дайындалды деген күдікке ілінгендері туралы хабарланды. Бұл қорытындыға Нұрлан Нигматулиннің үлкен ұлы Нұржан Нұрлановтың компаниясын рейдерлік жолмен басып алып, бопсалады деп айыптаған кәсіпкер Қанат Әміркиннің тәжірибесінен кейін келді.

2026 жылдың 11 ақпанында Бас прокуратура Арғын Нигматулинді іздестіру жұмыстарын жалғастырып жатқанын мәлімдеді. Сол күні Нигматулиндер кланының үш мүшесіне қатысты қылмыстық істер тергеліп жатқаны хабарланды.