InfoHub Logo

Қазақстандық шенеуніктер мен депутаттар енді өздерінің кіріс декларацияларынан аз мәлімет жариялайды. Бұл өзгерістердің себебін Мемлекеттік қызмет істері агенттігі түсіндірді.

Бұл туралы Infohub.kz ақпарат агенттігі хабарлайды.

Не өзгерді?

2025 жылдың соңында, мемлекеттік қызметкерлердің, судьялардың және депутаттардың декларацияларын жариялау алдында, Мемлекеттік қызмет істері агенттігі кіріс және мүлік декларацияларынан жариялануы тиіс мәліметтердің жаңа тізімін бекітті. Бұл бұйрық 30 желтоқсаннан бастап күшіне енді.

Бұрын шенеуніктер өздерінің декларацияларында шетелдік банктердегі есепшоттардағы қаражат, дивидендтер, мүлікті сатудан түскен пайда және басқа да кірістер туралы толық мәлімет беруі керек болатын.

Жаңа ережеге сәйкес, енді тек келесі мәліметтер ашық болады:

Яғни, тек аты-жөні мен кіріс сомасын көрсету жеткілікті. Кіріс көздерін көрсету қажет емес.

Неге тізім қысқартылды?

Мемлекеттік қызмет істері агенттігі бұл өзгерістер Конституциялық соттың шешімдері мен заңдарға сәйкестендіру үшін жасалғанын айтты.

"Бұрынғы тізімде шетелдік банктердегі есепшоттардағы қаражат туралы мәліметтер де бар еді. Алайда, антикоррупциялық заңнамаға сәйкес, шенеуніктерге шетелде есепшот ашуға тыйым салынған", — деп хабарлады агенттік.

Шетелдік банктерде есепшот ашуға қазақстандық шенеуніктерге 2020 жылдан бастап тыйым салынған. Жалпы декларациялау 2021 жылдың қаңтарында басталды. Неге бұл өзгерістер дәл қазір енгізілді, агенттік нақтыламады.

Сонымен қатар, агенттік Конституциялық соттың құқықтық қорытындыларына сілтеме жасады.

"Конституциялық сот кез келген тыйымдар мен шектеулердің әділ және ақылға қонымды болуы керектігін атап өтті. Егер олар үшін қалыпты және логикалық түсініктеме болмаса, шектеулер енгізуге болмайды", - деп қосты ведомство.

Шенеуніктердің кірістері қандай?

2026 жылдың қаңтарында министрліктер мен Парламенттің ресми сайттары 2024 жылға арналған декларацияларды жариялады. Алайда, барлығы емес және барлық шенеуніктер туралы емес.

Президент Әкімшілігі басшысының орынбасары Ерболат Досаев 14 миллион теңге кірісін жариялады. Оның жұбайы 2,3 миллиард теңге тапқан.

Қауіпсіздік кеңесінің хатшысы Гизат Нурдаулетов өзінің декларациясында нөлдік кіріс көрсеткен, ал оның жұбайы 24,9 миллион теңге тапқан.

Президенттің көмекшісі Қуанышбек Есекеевтің кіріс бағанында да нөл тұр, ал оның жұбайы 48 миллион теңге кірісін көрсеткен.

Президенттің кеңесшісі Алексей Цойдың 2024 жылғы кірісі нөлге тең, ал оның жұбайы 1 миллион теңге тапқан.

Президент Әкімшілігінің мемлекеттік инспекторы Батыржан Байжұманов кірісін 0 теңге деп көрсеткен, ал оның жұбайы 2,6 миллион теңге тапқан.

Үкімет мүшелері арасында декларацияны вице-премьер-министр - ұлттық экономика министрі Серік Жұманғарин тапсырған. Оның жұбайы 2024 жылы 88,7 миллион теңге тапқан. Негізгі кіріс көзі – бағалы қағаздар нарығындағы инвестициялар.

Ұлттық экономика вице-министрі Асан Дарбаевтың декларациясында жұбайының кірісі 69,6 миллион теңге деп көрсетілген. Бұл қаражаттың көзі айтылмаған.

Қаржы министрлігінде декларацияны тек вице-министр Әсет Тұрысов тапсырған. Ол 2024 жылға 6,8 миллион теңге кірісін жариялаған.

Қорғаныс министрлігінің генералдары арасында тек Қаныш Әбубәкіров – тыл және әскери инфрақұрылым жөніндегі министрдің орынбасары кірісін жариялаған. Ол 34 миллион теңге кірісін көрсеткен.

Сыртқы істер министрлігінде декларацияларды ең көп қызметкерлер тапсырған, бірақ тек елшілер. Эстониядағы Қазақстан елшісі Алтай Көлгіновтің 2024 жылға кірісі болмаған, ал оның жұбайы Жанар Келімбетова 16,9 миллион теңге тапқан.