Photo: Juan Pablo Serrano (https://www.pexels.com/@juanpphotoandvideo) / Pexels
- 24 февр. 2026 15:31
- 23
Қазақстандықтар қолжетімді сиыр етінен айырылды: нарықта не болып жатыр?
Елімізде сиыр етінің бағасы шарықтап, қарапайым халықтың қалтасына ауыр тиюде. Бұл жағдайға фермерлердің рентабельділігінің төмендеуі мен өндірістің азаюы себеп болып отыр. Сарапшылардың айтуынша, бұл мәселені шешудің бір жолы – экспортқа бағытталған өндірісті арттыру.
Бұл туралы Infohub.kz ақпарат агенттігі хабарлайды.
Фермерлердің шағымы
Мал шаруашылығымен айналысатын фермерлер төмен сатып алу бағаларына байланысты өндірістен бас тартып жатқанын айтады. Бұл өз кезегінде нарықта сиыр етінің тапшылығын тудыруда. Мамандардың пікірінше, ет бағасын арзандату үшін өндірісті көбейтіп, экспортқа бағыттау қажет. Алайда, бұл жолда бірқатар кедергілер бар: жайылымдардың цифрлық картасының жоқтығы, экспортқа шектеулердің жиі енгізілуі, соған қарамастан еттің «сұр схемалар» арқылы шетелге шығарылуы.
Экспорт бағаны қалай төмендетеді?
Қазақстан ет одағының төрағасы Мақсұт Бақтыбаевтың айтуынша, қызыл ет өндірудегі ресурстар көрші елдердің барлығын асырауға жетеді. Ол экспорттың бағаны қалай төмендететінін былайша түсіндіреді: «Егер сіз экспортқа өнім шығарсаңыз, онда сіз бәсекеге қабілеттісіз, яғни бәсекеге қабілетті өнімді арзан өзіндік құнмен шығардыңыз және оны көп мөлшерде өндірдіңіз. Сонда ішкі нарықта да ол арзан болады».
Жеңілдетілген жемшөп мәселесі
Ахуалды одан әрі ушықтырып отырған – жемшөп бағасының қымбаттауы. Бидай бағасы 80 теңге болған кезде, кебектер соған қарағанда жарты есе қымбат тұрады. Ауыл шаруашылығы саласының сарапшысы Кирилл Павловтың айтуынша, Қытайға жемшөп экспортының рекордтық көрсеткіштері жағдайды айқын көрсетеді. «Біз Қытайдың малын, қытайлық мал шаруашылығын біздің азаматтарымыз есебінен арзандатылған өзіндік құнымен асырап отырмыз. Қазір ауылда мал ұстайтын қарапайым адамдардың арзан жемшөп сатып алуға мүмкіндігі жоқ. Олар өмір бойы кебекпен асырады», – дейді сарапшы.
Контекст
Бұған дейін Қазақстан 76 елдің арасында сиыр етінің қымбаттығы бойынша әлемде 42-орынды иеленгені хабарланған болатын. Global Product Price деректеріне сәйкес, Қазақстанда сиыр етінің 1 келісі 15,1 доллар немесе 7,4 мың теңге тұрады. Бұл БАӘ (12,5 долл.), Словения (14,6 долл.), Румыния (14,2 долл.), Сингапур (13,7 долл.), Мексика (12 долл.) және Сауд Арабиясынан (9,9 долл.) қымбат.