InfoHub Logo

Еліміздегі салық органдары ұялы аударымдар арқылы салық төлеуден жалтаруы мүмкін деген азаматтарға хабарламалар жіберуді бастады. Бұл туралы Қаржы вице-министрі Ержан Біржанов мәлімдеді. Оның айтуынша, бұл хабарламалар «бақыт хаттары» деп те аталады.

Бұл туралы Infohub.kz ақпарат агенттігі хабарлайды.

Кімдерді тексеріп жатыр?

Вице-министрдің айтуынша, ұялы аударымдар бойынша деректер сәуір айында салықшыларға келіп түскен. Ал мамыр айынан бастап қазақстандықтарға хабарламалар жіберіле бастады. Мониторингке бірнеше санаттағы азаматтар ілігеді:

Сервистік модель және ескертулер

Ержан Біржанов салық органдарының қазіргі таңда сервистік модель бойынша жұмыс істейтінін атап өтті. Яғни, алдымен ескерту жасалады, кейін барып айыппұл салынады. «Біз бұл табысты көріп отырмыз, сіздің декларация тапсыру мерзіміңіз жақындап келеді. Декларацияңызға қосыңыз. Егер сіз жеке тұлға болсаңыз және тіркелмеген болсаңыз – тіркеуден өтіңіз», - деп түсіндірді вице-министр.

Оның сөзіне сүйенсек, бүгінгі таңда жеке тұлғаларға да, жеке кәсіпкерлерге де айыппұл салынған жоқ. «Оларға болашақта декларацияларында түзетулер енгізіп, бұл табысты қосуға мүмкіндік бердік», - деді Біржанов.

Вице-министр нақты хабарламалардың санын атамады. Бірақ, бірінші кезеңде жеке тұлғалар мен резидент еместерге хабарламалар жіберілгенін нақтылады. Жеке кәсіпкерлерге хабарламалар салық төлеушінің кабинеті арқылы келеді.

Өзіңізге жасалған аударымдар тексерілмейді

Ержан Біржанов өзіне-өзі жасалған аударымдар мониторингке ілінбейтінін атап өтті. Сондай-ақ, жеке кәсіпкерлердің өз қызметі үшін бөлек банктік шот пайдалануы керектігін еске салды. «Егер сіз жеке кәсіпкер болсаңыз, сізде жеке банктік шот болуы тиіс – жеке тұлғаның шоты емес. Егер бұл кәсіпкерлік мақсатта болса, ақшаны жеке шоттар арқылы жіберуге болмайды», - деді Біржанов.

Ұялы аударымдарды тексерудің жаңа талаптары

Бұған дейін хабарланғандай, 2026 жылдың 1 қаңтарынан бастап Қазақстанда ұялы аударымдарды тексерудің жаңа критерийлері күшіне енді. Салықшылар жеке тұлғаға келесі үш шарт бір мезгілде орындалса қызығушылық таныта алады: 3 ай қатарынан 100 немесе одан да көп әртүрлі адамдардан аударымдар келіп түссе және жалпы түсім сомасы 12 ең төменгі жалақыдан (1 020 000 теңге) асса.

Бұған дейін екінші деңгейлі банктер 2026 жылдың бірінші тоқсанындағы қазақстандықтардың ұялы аударымдары туралы деректерді 15 сәуірге дейін салықшыларға беруі тиіс болған. Осыдан кейін салықшылар белгіленген критерийлер бойынша түсімдерді тексере бастауы керек еді.

Ұялы аударымдардың өзі салық салу объектісі болып табылмайды. Салық алынатын табыс болып табылады: егер аударым – бұл көмек, сыйлық, қарызды қайтару немесе тұрмыстық операция болса, бұл бір жағдай; егер ақша тауар немесе қызмет ақысы ретінде түссе – ондай сома табыс ретінде танылуы мүмкін.

Бұған дейін салықтан «бақыт хаттары» тек тексерудің үш критерийіне сәйкес келетіндерге келуі мүмкін екендігі туралы жазылған болатын. Мемлекеттік кірістер комитеті бұған дейін жаңа ережелердің мақсаты – іс жүзінде бизнес жүргізіп, бірақ жеке шоттарға төлем қабылдайтындарды анықтау екенін түсіндірген еді.