InfoHub Logo

Жетісу облысы, Кербұлақ ауданындағы Көктал ауылында тұрғындар мен мал-жан күнделікті тіршілік үшін күресіп жатыр. Мұнда су – тек бір ғана колонкадан, күніне екі сағат беріледі. Бұл жағдай ауылдың «ұмыт қалған» тіршілігін баяндайды.

Бұл туралы Infohub.kz ақпарат агенттігі хабарлайды.

Бұрын Көкталда 100-ге жуық отбасы тұрған. Колхоз бөлімшесі жұмыс істеп, егін егіліп, фермада адамдар еңбек еткен. Әр үйде су құбыры тартылған, су мұнарасы болған.

Алайда, 90-жылдардағы қиындықтар мен 1997 жылғы жер сілкінісі ауылдың жағдайын күрт нашарлатты. Су мұнарасы құлап, тұрмыс тіршілігі өзгерді. Қазір мұнда небәрі 25 отбасы ғана қалып, бір ғана су көзіне тәуелді болып отыр.

Су – тіршілік нәрі, бірақ тек екі сағатқа

«Жер сілкінісінен кейін сусыз қалған ауылға ТЖ қызметкерлері осы су мұнарасын орнатты. Содан бері бар тіршілігіміз осы мұнараға байланысты болып қалды. Одан ішеміз, шаруаға аламыз, малға да содан береміз. Басқа ешқандай су көзі жоқ», – дейді ауыл ақсақалы Рүстем Садықов.

Суды үнемдеп пайдалануға тырысатындарын айтқан ауыл тұрғындары, оны өз қаражаттарына жөндеп отырғандарын жеткізді. «Жазда су тек кешке беріледі, күндізгі уақытта су мүлдем жетпейді. Қыста күн шыққанша күтіп, құбырлардың еруін күтеміз. Қалған суды ағызып тастауға тура келеді, әйтпесе жүйе қатып қалады. Бірақ көбінесе су жетпей жатады», – дейді су айдайтын сорғының жұмысына жауапты Ержан Доланбеков.

Су мұнарасы күніне тек екі сағат, таңғы сағат 10-нан 12-ге дейін ғана жұмыс істейді. Осы уақыт ішінде ауыл тұрғындары суды толтырып, малдарын суарып үлгеруі тиіс. Одан кейін келесі күнге дейін қалай шыдайтындарын ойлайды.

Тұрмыстық қиындықтар мен арман

Ауылдағы әйелдер кір жуу үшін арнайы күн белгілеп алған. Суды шелектеп, флягамен тасып, кейде жетпей жатса, өзенге барып шаюға мәжбүр. Өзен суы тек жазда ғана қолжетімді, қыста бұл өте қауіпті.

«Біз де адам сияқты өмір сүргіміз келеді. Көрші ауылдарда жағдай мүлдем басқа. Олар кранды ашса, су ағып тұрады. Кір жуатын машина – біздегідей арман емес. Біздегідей әрбір минутты судың жететінін ойлап өткізбейді. Біз солардан несімен кембіз?» – дейді Зарина Ерхатқызы.

Тұрғындар ерекше ештеңе сұрамайтындарын, тек қарапайым адамдық қажеттілік – краннан су ағып, жуынуға, тамақ істеуге, кір жууға мүмкіндік беруді армандайтындарын айтады.

«Жұмыстан шаршап келгенде, шаң-топыраққа оранып, бірінші кезекте тамақ пен демалыс емес, кранды ашып, жуынуды қалаймыз. Бірақ орнына шелектегі сумен шектелуге тура келеді. Әр тамшыны үнемдеуге мәжбүрміз», – дейді Артур Ольшев.

Баня мен мектеп – тек естелік

Ауылда баня мәселесі де өзекті. Су жетпейтіндіктен, оны қалауынша жаға алмайды. Тұрғындар кезектесіп, белгілі бір күндері ғана баня жағуға мүмкіндік табады.

Су үшін ай сайын әр отбасы 1000 теңге төлейді. Бұл – тек су құбырына қосылудың ақысы.

Ауылда балалар баршылық, бірақ мектеп жоқ. Ол «перспективасыз» деп жабылып қалған. Мектеп жасындағы балаларды көрші ауылға, Шубарға, суық көлікпен тасып жүргендерін аналар айтып шағымданады.

Мұндай жағдайда өмір сүру қиын болса да, адамдар өз ауылдарын тастап кеткісі келмейді. «Облыс орталығына небәрі жүз шақырым ғана. Біз сол жаққа көшіп кетуіміз де мүмкін. Бірақ біз кетсек, бұл жерде кім қалады?» – дейді ақсақал Марат Болатбаев.

Тұрғындар туған жерінен айырылғысы келмейді, себебі олар кетсе, жер бос қалып, егістіктер қаңбаққа айналатынын түсінеді. Алайда, бұл туған жерге деген сүйіспеншіліктерінің өзіндік трагедиясы бар: олар жылдар бойы қалыпты сусыз, қарапайым тіршілік жағдайлары жоқ жерде қалып қойғандай, өткен мен болашақтың арасында ұмыт қалғандай.