InfoHub Logo

Соңғы жарты жылда ұлттық валютамыздың нығаюы байқалды, долларға шаққандағы бағамы 80 теңгеге жуық төмендеді. Алайда, бұл жағымды жаңалық супермаркеттердегі баға белгілерінде ешқандай өзгеріс тудырмады. Неліктен тауарлар теңге нығайған сайын арзандамай отырғанын сарапшылар түсіндіріп берді.

Бұл туралы Infohub.kz ақпарат агенттігі хабарлайды.

Нарықтың психологиясы: «Шығыршық әсері»

Қаржылық кеңесші Тұрар Әбди бұл жағдайды «жабысқақ бағалар» теориясы және «шығыршық әсері» арқылы түсіндіреді. Шығыршық – бұл дөңгелекті тек бір бағытта айналдыруға мүмкіндік беретін тетік. Экономикада да солай болады: кез келген валюталық дүрбелең кезінде бағалар бірден шарықтап кетеді, бірақ курс кері кеткенде сол ең жоғары деңгейінде қалып қояды. Бизнес валюта бағамының төмендеуін сізге жеңілдік жасау үшін емес, өз пайдасын арттыру үшін пайдаланады.

Сонымен қатар, кәсіпкерлер тауарды сатып алғанда және қымбат логистика үшін ақша төлегенде ескі, жоғары бағаммен есептескен. Бұл қорларды залалға сату ешкімге керек емес. Бағаға әрдайым «девальвация қорқынышы» қосылады – бизнес жаңа валюталық өсімнен сақтанады.

Ішкі қысым және импорттық инфляция

Экономист Төлеген Асқаров бұл жағдайға объективті факторларды қосады. Оның айтуынша, арзан валютадан түскен пайданы ішкі инфляция толықтай жауып тастайды.

«Біз тауарды ғана емес, оның бағасының өсуін де импорттаймыз. Бұл қос инфляцияға әкеледі. Мықты теңге тек соққыны жұмсартады, бірақ баға белгісін төмен қарай бұра алмайды», – дейді Асқаров.