InfoHub Logo

АҚШ президенті Дональд Трамп Арктикадағы бәсекелестік күшейген тұста Гренландияны «АҚШ-қа қажет» деп атады. Оның сөзі Құрама Штаттардың ұлттық қауіпсіздігі мен НАТО шеңберіндегі күш теңгеріміне тікелей қатысты болғандықтан назар аудартты.

Бұл туралы Infohub.kz ақпарат агенттігі хабарлайды.

Не айтты және қашан айтты

Трамп 2026 жылғы 4 қаңтар, жексенбі күні The Atlantic журналына телефон арқылы берген сұхбатында: «Бізге шынымен Гренландия керек, сөзсіз», – деді. Ол аралдың НАТО одақтасы саналатын Дания құрамында екенін еске сала отырып, Гренландия маңында «ресейлік және қытайлық кемелер жүр» деген уәж келтірді.

Данияның реакциясы және желідегі ишара

Мәлімдеме әлеуметтік желідегі ишарамен тұспа-тұс келді: Ақ үй әкімшілігі басшысының орынбасары Стивен Миллердің жұбайы Кэти Миллер X желісінде (бұрынғы Twitter) АҚШ туының түстеріне боялған Гренландия картасын «Жақында» деген жазумен жариялаған. Бұған жауап берген АҚШ-тағы Дания елшісі Йеспер Мёллер Сёренсен Копенгагеннің Вашингтонмен одақтастығын атап, Дания Корольдігі өзінің территориялық тұтастығына толық құрмет күтетінін мәлімдеді.

Бұрынғы қадамдар мен жоспарлар

Трамп Гренландияға қызығушылығын бұрын да білдірген. 2024 жылғы желтоқсанда ол Truth Social платформасында Гренландияны иелену мен бақылау «ұлттық қауіпсіздік үшін абсолютті қажеттілік» екенін жазған. 2025 жылы республикашылар АҚШ Конгресінде Гренландияны сатып алу туралы заң жобасын таныстырды.

Сол жылғы желтоқсанда Трамп Луизиана штатының губернаторы Джефф Лэндриді АҚШ-тың Гренландия жөніндегі арнайы өкілі етіп тағайындады. Лэндри бұл қызметтің «Гренландияның АҚШ-қа қосылуы ісіне қызмет ету» екенін ашық айтқан.

Неге маңызды

Гренландия – Дания Корольдігінің автономды бөлігі және НАТО-ның стратегиялық аумағы. Арктикада әскери-теңіз белсенділік артып отырған шақта арал төңірегіндегі кез келген қадам АҚШ, Еуропа және өзге державалар арасындағы тепе-теңдікке ықпал етуі мүмкін. Трамптың жаңа мәлімдемесі осы талқылауды тағы да ушықтырды.