InfoHub Logo

Қазақстан Ұлттық банкі теңге бағамының желтоқсанда және 2025 жыл бойы қалай өзгергенін түсіндірді. Регулятордың айтуынша, сауда көлемі артты, ал нарықтағы теңгерім Ұлттық қор мен өтімділікті бейтараптандыру тетіктері арқылы ұсталды. Бұл импорт пен несие төлемдеріне тәуелді бизнес пен азаматтар үшін маңызды.

Бұл туралы Infohub.kz ақпарат агенттігі хабарлайды.

Желтоқсан: курс пен сауда динамикасы

Желтоқсан қорытындысы бойынша теңге 1,3%-ға нығайып, долларына 505,73 теңге болды. Сол айда KASE-дегі орташа күндік сауда көлемі $280 млн-нан $359 млн-ға өсті, ал жалпы айлық көлем $7,9 млрд-қа жетті.

2025 жылдың нәтижесі

Жыл басынан бері теңге 3,7%-ға күшейді: 525,10 теңгеден 505,73 теңгеге дейін. Валюта саудасының жылдық көлемі $63 млрд болды, бұл өткен жылмен салыстырғанда 15%-ға көп. Ұлттық банк желтоқсанда валюта интервенцияларын жүргізген жоқ.

Ұлттық қор: бюджет пен инфрақұрылымға сатылым

Желтоқсанда республикалық бюджетті қаржыландыру және Талдықорған – Үшарал магистральдық газ құбырын салу үшін Ұлттық қордан $400 млн сатылды. Бұл айлық биржа саудасының шамамен 5%-ына (тәулігіне орта есеппен $18 млн) тең. 2025 жылы барлығы $8,2 млрд сатылды.

2026 жылғы қаңтарда бюджет трансферттерін конвертациялау үшін $350–450 млн аралығында валюта сату күтіледі.

Өтімділікті бейтараптандыру: «зеркалирование»

Желтоқсанда «зеркалирование» шеңберінде 475 млрд теңге стерилизацияланды. 2025 жылғы осы операциялар аясындағы резервтен сатылым көлемі $7 млрд болды. 2026 жылдың I тоқсанында артық өтімділікті сіңіру үшін шамамен 1,1 трлн теңге баламасында шетел валютасын сату жоспарланып отыр.

Түсіндірме: Ұлттық қордан валюта сатылғанда нарықтағы теңге көлемі көбейеді. Бағам мен инфляцияға қысымды азайту үшін Ұлттық банк қарсы сатылым жасап, артық теңгені қайта шығарады.

Квазисектор және ЕНПФ

Квазимемлекеттік сектордың міндетті валюта түсімін сату көлемі 2025 жылғы желтоқсанда шамамен $315 млн болды. ЕНПФ-тың зейнетақы активтері үшін доллар сатып алуы желтоқсанда да, қаңтарда да жоспарланбаған: қор активтерінің валюта үлесі 40%-дан жоғары.

Қысқа мерзімдегі факторлар және мөлшерлеме

Ұлттық банк теңгенің қысқа мерзімдегі траекториясы нарық қатысушыларының күтулеріне, тоқсандық салық төлемдеріне, жаһандық нарықтардағы ахуал мен геосаяси тәуекелдерге тәуелді болатынын атап өтті.

Еске салайық, 2025 жылғы 28 қарашада базалық мөлшерлеме 18% деңгейінде сақталған еді. Осы шешімнен кейін биржада доллар арзандаған болатын.