حالىقارالىق وز-وزىنە قامقورلىق كۇنى 24 شىلدەدە اتاپ ءوتىلىپ، دەنساۋلىق كۇندەلىكتى ادەتتەردەن باستالاتىنىن ەسكە سالادى. بۇل مەرەكەنى 2011 جىلى حالىقارالىق وز-وزىنە قامقورلىق قورى قۇرعان. قور فيزيكالىق، پسيحولوگيالىق جانە ەموسيونالدىق ساۋلىققا جاۋاپكەرشىلىكپەن قاراۋدى ناسيحاتتايدى، دەپ حابارلايدى infohub.kz.
نەگىزگى يدەياسى — ادام دەنساۋلىعى ءۇشىن كوپ نارسەنى ءوزى جاساي الادى: تەڭدەستىرىلگەن تاماقتانۋ، دەنە بەلسەندىلىگى، تولىق ۇيقى، كۇن ءتارتىبى، گيگيەنا، جامان ادەتتەردەن باس تارتۋ جانە ەموسيونالدىق كۇيىنە كوڭىل ءبولۋ. ۇيىمداستىرۋشىلار وز-وزىنە قامقورلىق جاساۋ — وزىمشىلدىك ەمەس، تولىققاندى ءومىر ءسۇرۋدىڭ قاجەتتى شارتى ەكەنىن، وعان وتباسىنىڭ اماندىعى مەن باسقالارعا كومەكتەسۋ مۇمكىندىگى تىكەلەي بايلانىستى ەكەنىن اتاپ كورسەتەدى. بۇل باستاما مەديسينا قاۋىمداستىعىنىڭ كەڭ قولداۋىنا يە بولدى. جىل سايىن 24 شىلدەدە پروفيلاكتيكالىق اكسيالار، تەگىن كونسۋلتاسيالار، سپورتتىق ءىس-شارالار، دارىستەر جانە الەۋمەتتىك جەلىلەردە ءبىلىم بەرۋ ناۋقاندارى وتكىزىلەدى. دۇنيەجۇزىلىك دەنساۋلىق ساقتاۋ ۇيىمى 2019 جىلى 24 ماۋسىمنان 26 شىلدەگە دەيىن وز-وزىنە قامقورلىق ايلىعىن وتكىزدى.
سونداي-اق 24 شىلدەدە ەريتىن كوفەنىڭ تۋعان كۇنى اتاپ وتىلەدى. بۇل سۋسىننىڭ تاريحى 1901 جىلى جاپون حيميگى ساتوري كاتو ۇنتاقتى الۋدىڭ العاشقى تەحنولوگياسىن جاساپ شىعارۋىنان باستالدى. ەريتىن كوفە بريتان حيميگى دجوردج كونستانت ۆاشينگتوننىڭ ارقاسىندا كەڭىنەن تانىمال بولدى. ول 1909 جىلى Red E Coffee برەندىمەن ءوندىرىستى جولعا قويدى. 1938 جىلعى 24 شىلدەدە «نەستلە» كومپانياسى برازيليالىق كوفەنىڭ ارتىق مولشەرىن وڭدەۋ جوباسى اياسىندا «نەسكافە» برەندىن ۇسىنعان كەزدە سەرپىلىس بولدى. ەكىنشى دۇنيەجۇزىلىك سوعىس كەزىندە بۇل سۋسىن امەريكاندىق اسكەري قىزمەتشىلەردىڭ راسيونىنا ەندى، ال سوعىستان كەيىن بۇكىل الەمدە تانىمال بولدى. قازىرگى تاڭدا ەريتىن كوفە ارابيكا مەن روبۋستا داندەرىنەن وندىرىلەدى، ال زاماناۋي تەحنولوگيالار ونىڭ حوش ءيىسى مەن ءدامىن ساقتايدى. بىرنەشە تامشى ليمون شىرىنى نەمەسە بال ءدامدى قانىق ەتە الادى.
رەسمي ەمەس مەرەكە — بولاشاققا ءۇڭىلۋ كۇنى — جوسپارلارعا، ارماندارعا جانە بولاشاق تۋرالى ويعا ارنالعان. ونىڭ رەسمي مارتەبەسى جوق، ءبىراق پەرسپەكتيۆالاردى تالقىلاۋ، تىلەك تىزىمدەرىن جاساۋ جانە بولاشاق تۋرالى اڭگىمەلەسۋ ءۇشىن پايدالانىلادى. بولجامدارعا دەگەن قىزىعۋشىلىق ادامزاتتى ەرتە زاماننان سەرىك ەتەدى: وراكۋلدار مەن استرولوگيادان باستاپ فۋتۋرولوگيا سياقتى زاماناۋي عىلىمي پاندەرگە دەيىن. «فۋتۋرولوگيا» تەرمينىن نەمىس سوسيولوگى وسيپ فلەحتحايم 1943 جىلى ۇسىنعان. كونە بال اشۋ ادىستەرىنىڭ اراسىندا — بيبليومانتيا (كىتاپ بويىنشا) جانە تاسسەوگرافيا (كوفە قالدىعى بويىنشا) بار. 1939 جىلى نيۋ-يوركتەگى دۇنيەجۇزىلىك كورمەدە ۋاقىت كاپسۋلاسىن سالىپ، ونى 6939 جىلى اشۋدى جوسپارلاعان.
ەكۆادوردا 24 شىلدەدە سيمون بوليۆار كۇنى تويلانادى. ول — وڭتۇستىك امەريكا ەلدەرىن يسپان وتارشىلدىعىنان ازات ەتكەن ۇلتتىق قاھارمان. اقش-تا نەمەرە اعايىندار كۇنى اتاپ وتىلەدى. بۇل وتباسىلىق مەرەكە نەمەرە اعا-ىنىلەر مەن اپا-سىڭلىلەرمەن ارالاسۋدىڭ ماڭىزدىلىعىن ەسكە سالادى.