افريكا ماتەريگىن قايتالاۋ

گەوگرافيا 7 - سىنىپ
تاقىرىبى: افريكا ماتەريگىن قايتالاۋ (سايىس ساباق).
ماقساتى: 1. وقۋشىلاردىڭ افريكا ماتەريگى بويىنشا العان بىلىمدەرىن قورىتىندىلاۋ.
2 پانگە قىزىعۋىن ارتتىرۋ، ويلاۋ قابىلەتىن دامىتۋ جانە سىنىپتاعى «توپ كوشباسشىسىن» انىقتاۋ.
«افريكا ماتەريگىن قايتالاۋ» تاقىرىبىمەن سايىس ساباق ءوتتى. ساباقتىڭ دامىتۋشىلىق ماقساتى وقۋشىلاردى ءوزارا جارىستىرا وتىرىپ، ويلارىن جيناقتاي بىلۋگە ۇيرەتۋ، انىقتامالار مەن تاجىريبەلەردى ەستە ساقتاۋ قابىلەتتەرىن جەتىلدىرۋ بولسا، 3. تاربيەلىك ماقساتى جولداستارىنا كومەك بەرۋ، بىرلەسىپ جۇمىس جاساۋ بولدى.
ءادىس - ءتاسىلى: جارىس ويىن.
كورنەكىلىگى: دۇنيەجۇزىنىڭ فيزيكالىق كارتاسى، افريكانىڭ كارتاسى، ينتەربەلسەندى تاقتا.
ساباق ءمۇعالىمنىڭ كىرىسپە سوزىنەن باستالادى.
«توپ باسشىسى» جارىس ويىنى التى بولىمنەن تۇرادى: «بايگە»، «پوليگلوت»، «عاجايىپ جەتىلىك»، «كىم جىلدام؟»، «كارتامەن جۇمىس»، شەشەندىك ونەر».

ءى. بايگە سايىسىندا ءاربىر وقۋشى سۇراققا تەز جاۋاپ بەرۋى ءتيىس، ءار دۇرىس جاۋاپ 10 ۇپايمەن ەسەپتەلەدى.
سۇراقتار.
1. افريكا ماتەريگىنىڭ جەر كولەمى قانشا؟ (30، 3 ملن ش. ش)
2. ەڭ العاش افريكانى اشقان كىم؟ (ۆاسكو دا گامما)
3. افريكانىڭ ەڭ ۇلكەن ءشولى. (ساحارا)
4. ەڭ بيىك ۆۋلكان.(كيليماندجارو)
5. افريكانىڭ كوپ جاۋىن – شاشىن تۇسەتىن جەرى (دەبۋندجا)
6. جەر شارىنداعى ەڭ ۇزىن وزەن (ءنىل)
7. افريكا ماتەريگىندەگى ەكۆاتوردى ەكى رەت كەسىپ وتەتىن وزەن.(كونگو)
8. افريكاداعى كولەمى جاعىنان ەڭ ۇلكەن وزەن (ۆيكتوريا)
9. افريكاداعى ەڭ ۇزىن كول. (تانگانيكا)
10. افريكاداعى فيكتوريا سارقىراماسى قاي وزەندە ورنالاسقان؟ (زامبەزي)

ءىى. پوليگلوت سايىسىندا بەرىلگەن سوزدەردى دۇرىس وقىپ، ورىسشا، اعىلشىنشا (نەمىسشە) ايتادى.
1. ۇنك - كۇن ------------- 6. تىزەڭ – تەڭىز
2. ەرج - جەر ----------- 7. ازبۇع - بۇعاز
3. ەنزو - وزەن ---------- 8. راكتا - كارتا
4. اتۋ - تاۋ -------------- 9. الار - ارال
5. لادا - دالا --------- 10. ولك - كول

ءىىى. عاجايىپ جەتىلىك سايىسىندا ءار پاندەردەن سۇراق بەرىلەدى.
1. گەوگرافيا. ارالدار پايدا بولۋىنا قاراي نەشەگە بولىنەدى؟ (ماتەريكتىك، ۆۋلكاندىق، مارجاندىق)
2. قازاق ادەبيەتى. شەشەندىك سوزدەر نەشەگە بولىنەدى؟ (شەشەندىك داۋ، ارناۋ، تولعاۋ)
3. گەومەتريا. گەومەتريالىق فيگۋرالارعا مىسال كەلتىر. (ءۇشبۇرىش، كۆادرات، شەڭبەر)
4. وسىمدىكتانۋ. الابوتا تۇقىمداسىنا قانداي وسىمدىكتەر جاتادى؟ (كوبەك، سەكسەۋىل)
5. قازاق ءتىلى. ءسوز دەگەنىمىز نە؟ (زات پەن قۇبىلىستىڭ اتاۋى، ارىپتەردىڭ جيىنتىعى)
6. تاريح. VI عاسىردا قازاقستان جەرىندە پايدا بولعان قانداي قاعاندىق؟ (تۇركى)
7. فيزيكا. زات تابيعاتتا نەشە كۇيدە بولادى؟ (قاتتى، سۇيىق، گاز)

IV. «كىم جىلدام» سايىسىندا اتى اتالعان زاتتىڭ نە ەكەنىن تەز اتاۋ كەرەك.
1. ساحارا -------------- 4. قازاقستان ------------ 7. ءۇندىستان
2. اقش ----------------- 5. تانگانيكا ---------- 8. راس - حافۋن
3. گيمالاي ------------ 6. امازونكا ------------ 9. برازيليا

1. ءنىل ------------------- 4. سەكسەۋىل -------------- 7. اۆستراليا
2. قاراعاندى -------- 5. افريكا ---------------- 8. اتلانت
3. مىس ----------------- 6. گۆينەيا ----------------- 9. قولتىراۋىن

V. «كارتامەن جۇمىس» سايىسى كەزىندە كەسكىن كارتاعا اۋىزشا اتالعان جەرلەردى ءتۇسىرۋ كەرەك. كاير، داكار جانە الجير

Vءى. «شەشەندىك ونەر» سايىسىندا مىناداي تاقىرىپتاردا ءوز ويلارىن ورتاعا سالىپ اڭگىمەلەيدى.
1. تۋعان ولكەم – جاڭاارقا
2. قورعايىق تابيعاتتى، تاڭىرقاي.
قورىتىندى.
سايىس كەزىندەگى ۇپايلار سانالىپ، «توپ كوشباسشىسى» اتاعىن يەلەنگەن توپ انىقتالادى..
مۇنداي ساباقتاردا وقۋشىلار تاقىرىپقا بايلانىستى كەڭ اۋقىمدى تۇسىنىكتەر الادى.