ادەتتە جۇقتىرعان ماسانىڭ شاعۋى بەزگەك اۋرۋىنا شالدىعۋ ءقاۋپىن بىلدىرەدى. عالىمدار پارازيتپەن بايلانىستى پايداعا اسىرۋعا بولا ما دەپ تەكسەرۋدى ءجون كوردى — اعزا اۋرۋدىڭ دامۋىنا جەتكىزبەي، يممۋندىق جۇيەگە قوسىمشا جاتتىعۋ الاتىنداي. ءدال وسى ءتاسىلدى ۋولتەر جانە ەليزا حولل اتىنداعى مەديسينالىق زەرتتەۋلەر ينستيتۋتىنىڭ (WEHI) زەرتتەۋشىلەرى تىشقانداردا سىناپ كوردى، دەپ حابارلايدى infohub.kz سايتى.
جۇقتىرعان ماسا شاققاننان كەيىن بەزگەك ءپارازيتى الدىمەن باۋىرعا تۇسەدى. وندا ول كوبەيەدى، سودان كەيىن قانعا شىعىپ، ەريتروسيتتەردى جۇقتىرادى. ءدال قان ساتىسى بەزگەك بەلگىلەرىنىڭ پايدا بولۋىنا اكەلەدى. زەرتتەۋشىلەر ءپارازيتتى باۋىردا بولۋىنىڭ كەش كەزەڭىندە — قانعا شىعار الدىندا توقتاتۋدى ۇيعاردى. ول ءۇشىن ولار پلازمەپسين IX جانە پلازمەپسين X دەپ اتالاتىن ءپارازيتتىڭ ەكى فەرمەنتىنىڭ جۇمىسىن بلوكتايتىن ەكسپەريمەنتالدى پرەپاراتتاردى قولداندى. وسىلايشا، پارازيتكە باۋىردا جەتكىلىكتى ۇزاق دامۋعا جانە كوبەيۋگە مۇمكىندىك بەرىلەدى، ءبىراق اۋرۋ تۋدىراتىن ساتىعا وتۋگە جول بەرىلمەيدى.
عالىمداردىڭ ويىنشا، بۇل ءتاسىل يممۋندىق جۇيەگە بەزگەك ءپارازيتىن جاقسىراق «زەرتتەۋگە» مۇمكىندىك بەرەدى. ەگەر ونى جۇقتىرعاننان كەيىن بىردەن جويسا، اعزا سالىستىرمالى تۇردە از مولشەردەگى بوگدە اقۋىزدارمەن — انتيگەندەرمەن كەزدەسەدى. ەگەر پارازيت باۋىر ساتىسىنىڭ كوپ بولىگىن ءوتىپ ۇلگەرسە، يممۋندىق جۇيە كۇشتىرەك سيگنال الىپ، قورعانۋدى ۇيرەنەدى. مۇنداي اسەردەن كەيىن تىشقانداردا يممۋندىق جاۋاپتىڭ بىرنەشە كومپونەنتتەرى، سونىڭ ىشىندە انتيدەنەلەر، CD8+ ت-جاسۋشالار جانە باۋىردا قالاتىن يممۋندىق جاد جاسۋشالارى تابىلدى.
سودان كەيىن زەرتتەۋشىلەر تىشقانداردى قايتادان جۇقتىرعان ماسالاردىڭ اسەرىنە ۇشىراتتى. بۇل جولى پارازيتپەن بايلانىس ينفەكسيانىڭ ادەتتەگى دامۋىنا اكەلمەدى. ونىڭ ورنىنا ول قالىپتاسقان يممۋندىق جاۋاپتى قوسىمشا ىنتالاندىردى. ناتيجەسىندە ەرەكشە سحەما پايدا بولادى: پرەپارات كومەگىمەن پارازيتپەن العاشقى بايلانىس يممۋنيتەتتى قالىپتاستىرۋ ءۇشىن قولدانىلادى، ال كەيىنگى بايلانىستار كۇشەيتكىش دوزا رەتىندە جۇمىس ىستەي الادى. اۆتورلار بۇل تۇجىرىمدامانى حەموۆاكسيناسيا دەپ اتايدى، ياعني دارى-دارمەك ارقىلى ۆاكسيناعا ۇقساس يممۋنيتەت جاساۋ.
تىشقانداردا قالىپتاسقان يممۋنيتەت 21 ايعا دەيىن ساقتالدى، بۇل ولاردىڭ ءومىرىنىڭ ەداۋىر بولىگىن قۇرايدى. تەوريالىق تۇرعىدان بۇل بەزگەك تارالعان ايماقتارداعى ادامدارعا ارتىقشىلىق بەرە الادى. پارازيتپەن كەيىنگى بايلانىستار قايتالاناتىن ينفەكسيالارعا اينالماي، يممۋنيتەتتى قوسىمشا قولداي الادى. دەگەنمەن، بۇل ازىرگە تەك ەكسپەريمەنتالدى تۇجىرىمداما. زەرتتەۋ تەك تىشقانداردا جۇرگىزىلدى، سوندىقتان ادامداردا دا وسىنداي اسەر بولاتىنى بەلگىسىز.