دۇنيەجۇزىلىك دەنساۋلىق ساقتاۋ ۇيىمى (ددۇ) دۇيسەنبىدە تاريحتاعى ەڭ جىلدام تاراعان ەبولا ىندەتى اقپان ايىندا، ياعني رەسمي تۇردە مامىر ايىنىڭ ورتاسىندا جاريالانعانعا دەيىن بىرنەشە اي بۇرىن باستالعانىن مالىمدەدى. شىعىس كونگوداعى ىندەتپەن كۇرەسۋشىلەر ونى قۋىپ جەتۋگە تىرىسۋدا. بۇل تۋرالى infohub.kz حابارلايدى.
ددۇ-نىڭ افريكا بويىنشا ايماقتىق ديرەكتورى موحامەد ياكۋب دجانابي ءباسپاسوز ءماسليحاتىندا گەنەتيكالىق سەكۆەنيرلەۋ ىندەتتىڭ باستالعانىن كورسەتكەنىن ايتتى. ونىڭ ايتۋىنشا، ىندەتتىڭ العاشقى كەزەڭىندەگى كەيبىر جاعدايلار بەزگەك پەن ءىش سۇزەگىنە قاتە جات قىزىلعان. «سوندىقتان ءبىز ۆيرۋستى قۋىپ جەتۋگە تىرىسىپ جاتىرمىز، ءبىراق ۆيرۋس بىزدەن وزىپ كەتتى»، — دەدى دجانابي.
ۇكىمەتتىڭ سوڭعى دەرەكتەرى بويىنشا، بۇل ىندەتتە ەبولانىڭ راستالعان جاعدايلارى 4200-گە جەتتى، ونىڭ ىشىندە 1900-دەن استام ادام قايتىس بولدى. 15 مامىردا جاريالانعان بۇل ىندەت الدىڭعى ەبولا ىندەتتەرىنەن ەرەكشەلەنەدى، سەبەبى ونى تۋدىرعان بۋنديبۋدجو ۆيرۋسىنا قارسى بەكىتىلگەن ۆاكسينا نەمەسە ەمدەۋ ءادىسى جوق. العاشقى تەستىلەۋ ەبولانىڭ ءجيى كەزدەسەتىن تۇرىنە جۇرگىزىلدى، بۇل كىدىرىستەرگە اكەلدى.
بۇل ەبولا ىندەتى باسقالارعا قاراعاندا تەزىرەك ادام ولىمىنە اكەلدى، ونىڭ ىشىندە 2014-2016 جىلدارداعى ىندەت تە بار، ول تاريحتاعى ەڭ اۋىر ىندەت بولىپ سانالادى: كەمىندە 28 000 جاعدايدىڭ 11 000-نان استامى ولىممەن اياقتالدى. سول ىندەتتە 1000 ادام قايتىس بولۋىنا شامامەن سەگىز اي كەتكەن ەدى. ەبولا سيرەك كەزدەسەتىن، ءبىراق وتە جۇقپالى اۋرۋ، ول قۇسۋ، قان نەمەسە شاۋەت سياقتى دەنە سۇيىقتىقتارى، سونداي-اق توسەك-ورىن جانە كيىم سياقتى لاستانعان زاتتار ارقىلى جۇعۋى مۇمكىن. اۋرۋ اۋىر جانە ءجيى ولىمگە اكەلەدى.
وتكەن اپتادا ددۇ باسشىسى تەدروس ادحانوم گەبرەيەسۋس ەبولا ونىمەن كۇرەسۋ ارەكەتتەرىنەن جىلدام تارالىپ جاتقانىن، ال كەيبىر مەديسينا قىزمەتكەرلەرى جالاقى تولەنبەۋىنە بايلانىستى ەرەۋىلگە شىققانىن ايتتى. استانا كينشاساداعى شەنەۋنىكتەرمەن كەزدەسكەننەن كەيىن گەبرەيەسۋس X الەۋمەتتىك جەلىسىندە كەيبىر ىندەت وشاقتارىندا جاڭا جاعدايلار ەكى ەسە ارتىپ جاتقانىن جازدى. دەنساۋلىق ساقتاۋ ورگاندارى جاڭا جاعدايلاردىڭ 60-70 پايىزى باقىلاۋداعى كونتاكتىلەردەن تىس تىركەلەتىنىن جانە ىندەتتىڭ «ءقاۋىپتى» قارقىنمەن تارالىپ جاتقانىن حابارلادى.
ايماقتاعى مەديسينالىق كومەككە قول جەتكىزۋ جىلدار بويى كوتەرىلىسشىلەر قاقتىعىسىنا بايلانىستى قيىنداعان، بۇل كونگونىڭ ەڭ شالعاي جانە وسال ايماقتارىنىڭ ءبىرى، وڭتۇستىك سۋدان، ۋگاندا جانە رۋاندا شەكارالارىنا جاقىن ورنالاسقان. بىرنەشە بۇرىنعى ەبولا ىندەتتەرى دە كەش جاريالانعان، ونىڭ ىشىندە 2014-2016 جىلدارداعى باتىس افريكاداعى ىندەت تە بار. بۇل ىندەت 2014 جىلدىڭ ناۋرىزىندا جاريالانعان، ءبىراق العاشقى ادام جۇقتىرۋ جاعدايى 2013 جىلدىڭ جەلتوقسانىندا بولعانى كەيىن انىقتالدى.