عالىمدار دەمەنسيا قاۋپىندەگى ايىرماشىلىقتار تىم كارى جاستا دا ساقتالاتىنىن انىقتادى، دەپ حابارلايدى infohub.kz.
كاليفورنيا ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ دەيۆيستەگى زەرتتەۋشىلەرى (UC Davis Health) جانە Kaiser Permanente مەديسينالىق ۇيىمى The Lancet Healthy Longevity جۋرنالىندا LifeAfter90 ۇزاق مەرزىمدى زەرتتەۋىنىڭ ناتيجەلەرىن جاريالادى. 2018 جىلى باستالعان عىلىمي جوبا ۇزاق جاساعان ادامداردىڭ كوگنيتيۆتىك دەنساۋلىعىن زەرتتەۋگە ارنالعان. ماماندار زەرتتەۋگە قاتىسقان كەزدە دەمەنسيا بەلگىلەرى جوق 800-دەن استام قاتىسۋشىنىڭ مەديسينالىق كارتالارىن تالدادى، ولاردىڭ ورتاشا جاسى 92-دە بولدى. كەيبىر قاتىسۋشىلاردىڭ امبۋلاتوريالىق تاريحى 1960-جىلداردان باستاپ باقىلانعان.
ناتيجەلەر 65 جاستا بايقالعان دەمەنسيا قاۋپىندەگى ايىرماشىلىقتار 90 جاستان كەيىن دە ساقتالاتىنىن كورسەتتى. 90 جاستان اسقان ايەلدەر ەرلەرگە قاراعاندا دەمەنسياعا شامامەن ەكى ەسە ءجيى شالدىعادى. سونىمەن قاتار، عالىمدار ناسىلدىك جانە ەتنيكالىق توپتار اراسىندا ەلەۋلى ايىرماشىلىقتى انىقتادى: قارا ءناسىلدى قاتىسۋشىلاردا ءقاۋىپ ازيالىق قاتىسۋشىلارعا قاراعاندا 75% جوعارى بولدى. لاتينوامەريكالىق قاتىسۋشىلار اراسىندا دا اۋرۋدىڭ جوعارى كورسەتكىشتەرى تىركەلدى.
APOE گەنەتيكالىق فاكتورى كارى جاستا دا ماڭىزدى ءرول اتقارا بەرەدى. APOE2 گەنىنىڭ قورعانىش نۇسقاسى 90 جاستان كەيىن دە دەمەنسيانىڭ دامۋ ىقتيمالدىعىن 60% تومەندەتەدى. ال APOE4 نۇسقاسى ەرلەر مەن قارا ءناسىلدى قاتىسۋشىلاردا اۋرۋ ءقاۋپىن ەكى ەسە ارتتىرادى. جۇمىستىڭ اعا اۆتورى رەيچەل ۋيتمەر جانە ءبىرىنشى اۆتور حيلاري كولبەت 90 جاسقا پسيحيكالىق بۇزىلىستارسىز جەتۋ قاۋىپتەردى تولىق جوققا شىعارمايتىنىن، سوندىقتان الدىن الۋ شارالارى ءومىر بويى جالعاسۋى كەرەكتىگىن اتاپ ءوتتى.