الماتى. ءباسپاسوز بەتتەرىندە “التىن وردا” بازارىنىڭ ەكس-يەسى ايداربەك حۋسايىنوۆتىڭ ەكس-پرەزيدەنتتىڭ تۋىسى، بولات نازارباەۆتىڭ ۇلى نۇربول نازارباەۆتى سوتقا تارتقانى تۋرالى اقپارات تارادى. حۋسايىنوۆ نۇربول نازارباەۆتى نەگىزسىز بايىدى دەپ ايىپتاپ، ودان 15 ميلليارد تەڭگە ءوندىرىپ العىسى كەلەدى.
بۇل تۋرالى Infohub.kz اقپارات اگەنتتىگى حابارلايدى.
سوت ءىسىنىڭ ءمان-جايى
سوت ماتەريالدارىندا ايداربەك حۋسايىنوۆتىڭ نۇربول نازارباەۆتىڭ اقشانى نەگىزسىز يەمدەنگەنىنە سەنىمدى ەكەنى ايتىلعان. ول بۇل اقشانى قايتارىپ الۋدى تالاپ ەتەدى.
“حۋسايىنوۆ ايداربەك قابىكەن ۇلىنىڭ نازاربايەۆ نۇربول بولات ۇلىنا قاتىستى نەگىزسىز تابىسقا جەتۋ سوماسىن ءوندىرىپ الۋ تۋرالى تالاپ ارىزى”، – دەلىنگەن قۇجاتتا.
نازارباەۆتىڭ مۇلكى مەن شوتتارىنا تىيىم سالىندى
سوت پروسەسى كەزىندە نازارباەۆتىڭ مۇلكى مەن بانك شوتتارىنداعى اقشاسى تالاپ ارىزىنىڭ كولەمىندە بۇعاتتالدى. بۇل تالاپتى حۋسايىنوۆ قويعان. مۇنىڭ سەبەبى – اقشانىڭ ساقتالۋىن قامتاماسىز ەتۋ.
تالاپ ارىزىنىڭ سوماسى – 15 ميلليارد 171 ميلليون تەڭگە. حۋسايىنوۆتىڭ نۇربول نازارباەۆتان ءدال وسىنشاما اقشا ءوندىرىپ العىسى كەلەتىنى بولجانۋدا.
سوت، ەگەر نازارباەۆتىڭ شوتتارى مەن مۇلكىنە تىيىم سالىنباسا، ول بولاشاقتا سوت شەشىمىن ورىنداماۋى مۇمكىن دەگەن قورىتىندىعا كەلدى.
“سوندىقتان سوت، تالاپكەردىڭ ءوتىنىشىن قاناعاتتاندىرۋ قاجەت دەپ سانايدى. جاۋاپكەر نازاربايەۆ نۇربول بولات ۇلىنا تيەسىلى جىلجىمالى جانە جىلجىمايتىن م ۇلىكتەرىنە، بانك شوتتارىنداعى اقشالارىنا تىيىم سالۋ تۋرالى شەشىم شىعارىلدى”، – دەلىنگەن قۇجاتتا.
بۇل شەشىمنىڭ دەرەۋ ورىندالۋى قاجەتتىگى اتاپ ءوتىلدى.
حۋسايىنوۆ كىم؟ “التىن وردا” كومپانياسى نازارباەۆقا قالاي “سىيعا تارتىلدى”؟
ايداربەك حۋسايىنوۆ ەسىمى نازارباەۆتار اۋلەتىنە جانە “التىن وردا” ىسىنە قاتىستى سوت ىستەرىندە ءجيى اتالادى.
ەستەرىڭىزگە سالا كەتەيىك، “التىن وردا” – الماتىداعى ەڭ ءىرى بازار. كيىم-كەشەك، ويىنشىقتار، تەحنيكا، تۇرمىستىق تاۋارلار – مۇندا ءبارى بار. كوپتەگەن جىلدار بويى بۇل بازاردى “بولات نازارباەۆتىڭ بازارى” دەپ اتادى. ونداعى زاڭ بۇزۋشىلىقتارعا كوز جۇما قارايتىن نەمەسە ەلەمەيتىن.
ماسەلەلەر تەك قاڭتار وقيعالارىنان كەيىن عانا ايتىلا باستادى. 2022 جىلدىڭ اقپانىندا پرەزيدەنت توقايەۆ ءتارتىپ ورناتۋدى تاپسىردى. تەكسەرۋلەر باستالدى، كەيىن “التىن وردا” تۋرالى پارلامەنت تريبۋنالارىنان دا ايتىلدى.
الايدا، “التىن وردا” ءاردايىم بولات نازارباەۆتىكى بولعان جوق. 2013 جىلعا دەيىن ونىڭ بۇل بازارعا ەشقانداي قاتىسى بولماعان.
سول جىلدارى ايداربەك حۋسايىنوۆ “التىن وردا” بازارىنا يەلىك ەتەتىن Kurylys LTD كومپانياسىنىڭ 39 پايىزىنا يە بولعان. بۇل اكسيالاردىڭ باقىلاۋ پاكەتى ەدى.
ال 2013 جىلى ەڭ قىزىقتى جاعدايلار باستالدى.
سوت ماتەريالدارىنا سايكەس، كومپانيا اينالاسىندا سەرىك اپساپاروۆ ەسىمدى ازامات پايدا بولادى.
ول ءوزىنىڭ سىبايلاستارىمەن بىرگە بازاردى باسىپ الىپ، ونى بولات نازارباەۆتىڭ اتىنا قايتا جازدىرۋدى ۇيعارعان.
بۇل قالاي بولدى؟ الدىمەن اپساپاروۆ حۋسايىنوۆتان باسقا بارلىق اكسيونەرلەردىڭ ۇلەسىن (بارلىعى – كومپانيانىڭ 60 پايىزى) العىسى كەلدى.
ول بازاردى ءتىپتى باسىپ الدى: باسقارۋشىنىڭ كەڭسەسىنە كىرىپ، ونى قۋىپ شىقتى، اكسيونەرلەرگە قورقىتىپ-ۇركىتىپ، قىسىم كورسەتتى. ناتيجەسىندە، ۇلەستەردىڭ 60 پايىزىنا يە بولعان يەلەر ولاردى بولات نازارباەۆقا “سىيلادى”. وسىلايشا ول بازاردىڭ باسىم بولىگىنە يەلىك ەتتى.
سودان كەيىن اپساپاروۆ حۋسايىنوۆتى قورقىتىپ، ول ءوزىنىڭ ۇلەسىن نارىقتىق قۇنىنان 30 ەسە ارزان، ياعني 1،3 ميلليون دوللارعا ساتتى.
2013 جىلدىڭ جازىندا بولات نازاربايەۆ 3،4 ميلليارد تەڭگەگە باعالانعان بازاردىڭ جالعىز يەسى بولدى.
2023 جىلى سوتتا سەرىك اپساپاروۆ كىناسىن مويىنداپ، “شىن جۇرەكتەن وكىنگەنىن” ايتتى. ول رەيدەرلىك ارەكەتى ءۇشىن كىنالى دەپ تانىلىپ، م ۇلىك تاركىلەنبەستەن 3 جىلعا شارتتى تۇردە باس بوستاندىعىنان ايىرىلدى.
ۇلەستى قايتارىپ، اقشا الۋ ارەكەتتەرى
ايداربەك حۋسايىنوۆ ەكونوميكالىق تەرگەۋ دەپارتامەنتىنە حابارلاسىپ، تەرگەۋ باستاۋدى تالاپ ەتتى. ارىز قابىلدانعانىمەن، كەيىننەن بازار بولات نازارباەۆتىڭ سەنىمحاتىمەن ساتىلىپ كەتتى.
وسى وقيعالاردان كەيىن حۋسايىنوۆ نازارباەۆپەن جانە بازارمەن بايلانىستى كومپانيالارمەن سوتتاسا باستادى. ول ءوزىنىڭ ۇلەسىن قايتارىپ، مورالدىق زيان، جوعالتقان پايدا جانە ت.ب. ءۇشىن وتەماقى الۋعا تىرىستى.
مىسالى، 2023 جىلى حۋسايىنوۆ بولات نازارباەۆقا، Kurylys LTD كومپانياسىنا جانە تاعى بىرنەشە فيرماعا قارسى تالاپ ارىزىن بەردى.
سوتتا ول “التىن وردا” بازارىنىڭ جىلىنا 12–15 ميلليارد تەڭگە تابىس تاباتىنىن مالىمدەدى. بازاردىڭ ەكس-بىرلەسكەن يەسىنىڭ ايتۋىنشا، ءوزىنىڭ ۇلەسىنەن (شامامەن 5 ميلليارد تەڭگە دەپ باعالاعان) ايىرىلعاندىقتان، ول وسى جىلدار بويى تابىس الماعان.
ناتيجەسىندە، حۋسايىنوۆ 10 جىل ىشىندە شامامەن 50 ميلليارد تەڭگە پايدا جوعالتقانىن ەسەپتەدى.
سوتتا ول كەلەسىنى تالاپ ەتتى:
تالاپكەر ءاربىر تالابىن ەگجەي-تەگجەيلى ءتۇسىندىردى. مىسالى، مورالدىق زياندى وتەۋ تالابىن بىلايشا نەگىزدەدى:
“تالاپكەر جاۋاپكەر نازاربايەۆ ب.ا.-دان 5 000 000 000 تەڭگە مولشەرىندە مورالدىق زياندى وتەۋدى سۇرادى، سەبەبى جاۋاپكەر وعان فيزيكالىق كۇش قولدانۋ جانە پسيحولوگيالىق قىسىم كورسەتۋ، سونىڭ ىشىندە قىلمىستىق ءىس قوزعاۋ ارقىلى قورقىتقانىن ايتتى”، – دەلىنگەن سوت ماتەريالدارىندا.
الايدا، سوت بولات نازارباەۆتىڭ ارەكەتتەرى حۋسايىنوۆقا مورالدىق زيان كەلتىرگەنى تۋرالى دالەلدەر جوق ەكەنىن اتاپ ءوتتى. نازارباەۆتىڭ حۋسايىنوۆپەن جانە “التىن وردا” اينالاسىنداعى جاعدايعا قاتىستى ەشبىر ىستە اتى اتالمايتىنى ايتىلدى.
ناتيجەسىندە، سوت ايداربەك حۋسايىنوۆتىڭ تالاپ-ارىزىن تولىق قاناعاتتاندىرۋدان باس تارتتى. ۇسىنىلعان دالەلدەر ونىڭ تالاپتارىن راستامايتىنىن جانە تالاپ قويۋ مەرزىمىنىڭ وتكەنىن كورسەتتى.
بۇل جاڭا ىسپەن قالاي بايلانىستى بولۋى مۇمكىن؟
مۇنىڭ ءبارىن نەگە ايتىپ وتىرمىز؟ بۇل – ماڭىزدى العىشارت. ەندى حۋسايىنوۆ نۇربول نازارباەۆتى سوتقا بەردى.
بولات نازاربايەۆ ءتىرى كەزىندە دە، قايتىس بولعاننان كەيىن دە اكتيۆتەردىڭ ءبىر بولىگى نۇربولعا وتكەنى بەلگىلى. سوندىقتان جاڭا تالاپ ارىزى – ودان وتەماقى الۋعا تىرىسۋى مۇمكىن دەگەن بولجامدى جوققا شىعارۋعا بولمايدى.
بۇل – تەك بولجام ەكەنىن اتاپ وتەمىز. ءبىراق وسى تاريحتى ەسكەرە وتىرىپ، مۇنداي نۇسقانى جوققا شىعارۋعا بولمايدى. Tengrinews.kz بۇدان ءارى نە بولاتىنىن باقىلايتىن بولادى.
سونداي-اق وقىڭىز:“التىن وردا” بويىنشا تەرگەۋ جۇرگىزىپ، بولات نازارباەۆتىڭ ۇلىنىڭ اكتيۆتەرىن تەكسەرۋدى دەپۋتات تالاپ ەتتى