عالىمدار كەيبىر ادامداردىڭ مول تاماقتانسا دا سالماق قوسپايتىنىنىڭ گەنەتيكالىق سەبەبىن انىقتادى. نەگىزگى ءرولدى FNIP1 گەنى اتقارادى: ول وشىرىلگەن كەزدە باۋىر جاسۋشالارى مايدىڭ ىدىراۋىن جىلدامداتىپ، جۇرەك-قان تامىرلارى اۋرۋلارىنىڭ ءقاۋپىن 60%-عا تومەندەتەدى جانە فاستفۋد تۇتىنعاننىڭ وزىندە باۋىردى قورعايدى، دەپ حابارلايدى infohub.kz سايتى.
زەرتتەۋ ناتيجەلەرى Nature جۋرنالىندا جاريالاندى. عالىمدار سولتۇستىك امەريكا، ەۋروپا جانە ازيانى قامتيتىن 11 زەرتتەۋ توبىنىڭ 1 ميلليوننان استام ادامىنىڭ گەنەتيكالىق دەرەكتەرى مەن مەديسينالىق جازبالارىن تالدادى.
زەرتتەۋ بارىسىندا ەنەرگيانىڭ بولىنۋىنە، مايدىڭ جينالۋىنا جانە مەتابوليزمنىڭ رەتتەلۋىنە تىكەلەي اسەر ەتەتىن 59 تاۋەلسىز گەن انىقتالدى. ولاردىڭ بارلىعى دەرلىك اعزانىڭ نەگىزگى مەتابوليكالىق ورتالىقتارى — باۋىر مەن مامىر تىنىندە جۇمىس ىستەيدى.
زەرتتەۋشىلەر FNIP1 گەنىنىڭ مۋتاسيالانعان نۇسقاسىن تاسىمالداۋشىلاردىڭ مەتابوليكالىق ءپروفيلى وتە ساۋ ەكەنىن دە انىقتادى. گەننىڭ قالىپتى نۇسقاسىن تاسىمالداۋشىلارمەن سالىستىرعاندا، ولاردا قانداعى مامىر دەڭگەيى (تريگليسەريدتەر مەن «جامان» حولەستەرين)، دەنە سالماعى مەن مامىر پايىزى تومەن، سونداي-اق مايدىڭ تارالۋى ساۋ بولدى. سونىمەن قاتار، مۇنداي ادامداردا قانداعى قانت دەڭگەيى تومەن جانە باۋىردا جينالعان مامىر ايتارلىقتاي از بولدى.
ءدال وسى FNIP1 گەنىنىڭ بۇل ارتىقشىلىقتاردىڭ سەبەبى ەكەنىن راستاۋ ءۇشىن زەرتتەۋشىلەر ونىڭ بەلسەندىلىگىن تىكەلەي ادامنىڭ باۋىر جاسۋشالارىندا باسىپ تاستادى. ناتيجەسىندە جاسۋشالار مايدى ىدىراتۋعا جانە جاسۋشالىق قالدىقتاردى جويۋعا جاۋاپتى گەندەردى دەرەۋ بەلسەندىردى.
سودان كەيىن عالىمدار اسەردى تىشقانداردا تەكسەردى، جانۋارلاردىڭ باۋىرىنداعى FNIP1 جولىن ءوشىردى. 30 اپتا بويى جوعارى كالوريالى، قانتقا باي تاعاممەن قورەكتەندىرگەننىڭ وزىندە، بۇل تىشقاندار سالماق قوسپادى جانە باۋىردا مامىر جينامادى.
«زەرتتەۋ ناتيجەلەرى FNIP1 ادام اعزاسىنداعى ەنەرگەتيكالىق جانە مەتابوليكالىق بيوماركەرلەردى باسقارۋدا شەشۋشى ءرول اتقاراتىنىن كورسەتەدى»، – دەپ اتاپ ءوتتى زەرتتەۋ اۆتورلارى.
عالىمدار بۇل اقۋىزدى تەراپەۆتىك بلوكتاۋ جۇرەك-قان تامىرلارى اۋرۋلارىمەن، سەمىزدىكپەن جانە قانت ديابەتىمەن كۇرەسۋدە قولدانىلۋى مۇمكىن دەپ ۇمىتتەنەدى.