فرانسيانىڭ وڭتۇستىك-باتىسىنداعى ورمان ءورتى سونشالىقتى كۇشتى بولعانى، ونىڭ ءتۇتىنى نايزاعايلى داۋىلعا اينالىپ، جەرگە تۇسكەن نايزاعاي جاڭا ورتتەر تۋدىردى. بۇل قۇبىلىس پيروكۋمۋلونيمبۋس (pyroCb) دەپ اتالادى جانە ەۋروپادا سيرەك كەزدەسەدى، دەپ حابارلايدى infohub.kz سايتى.
فرانسيانىڭ ۇلتتىق ءورت سوندىرۋشىلەر فەدەراسياسىنىڭ مالىمەتىنشە، مۇنداي قۇبىلىس ەلدە بۇرىن-سوڭدى تىركەلمەگەن. ءورت 22 شىلدەدە ساۋمو قالاسى ماڭىندا باستالىپ، 420 شارشى شاقىرىمنان استام ورمان مەن بۇتالاردى جالماپ، 240-تان استام ءۇيدى زاقىمداپ، جيروندادا 220 مىڭ ادامدى ەۆاكۋاسيالاۋعا ءماجبۇر ەتتى.
جۇما كۇنى كەشكى ساعات 6:20-دا، ءورت باستالعاننان ەكى كۇن وتكەن سوڭ، دەپارتامەنتتىك ءورت ءسوندىرۋ قىزمەتى پيروكۋمۋلونيمبۋس پايدا بولعانىن حابارلادى. بۇلت تۇندە السىرەپ، تاڭەرتەڭ قايتا پايدا بولدى.
افينا ۇلتتىق وبسەرۆاتورياسىنىڭ ءورت مەتەورولوگى تەودور م. گيانناروس: "ۇلكەن وتتىڭ ءتۇتىنى نايزاعايلى بۇلتقا اينالادى — بۇل پيروكۋمۋلونيمبۋس، ياعني ءورتتىڭ قاتتى ىستىعىنان پايدا بولعان داۋىل بۇلتى"، — دەدى.
پيروكۋمۋلونيمبۋستىڭ پايدا بولۋى ءۇشىن تەك ۇلكەن ءورت جەتكىلىكسىز. گيانناروس: "جەرگە جاقىن جەردە وتە ىستىق جانە قۇرعاق اۋا، ال ونىڭ ۇستىندە سالقىن جانە ىلعالدى اۋا بولۋى كەرەك"، — دەپ ءتۇسىندىردى. ىستىق اۋا تۇتىنمەن بىرگە كوتەرىلىپ، سالقىنداعان كەزدە سۋ بۋى كۇل بولشەكتەرىنە كوندەنساسيالانادى. مۇز كريستالدارى ەلەكتر زاريادتارىن ءبولىپ، قاراپايىم نايزاعايلى داۋىلداعىداي ەلەكترلەنەدى.
بۇل بۇلت ءورتتى كۇشەيتىپ، جەلدىڭ باعىتىن وزگەرتە الادى. گيانناروس: "بۇل كەرى بايلانىس سيكلى، ءبىر باعىتتى اسەر ەمەس. بۇلت ءوز اۋا رايى جۇيەسىنە اينالادى، ءورتتى بولجاۋدى قيىنداتادى"، — دەدى. مۇنداي جۇيەلەر وتتى قۇيىنداردى تۋدىرۋى مۇمكىن، ال كەيبىر جاعدايلاردا ناعىز تورنادو دا پايدا بولادى. مىسالى، 2018 جىلى كاليفورنياداعى كارر ورتىندە EF-3 كۇشىندەگى تورنادو بولىپ، ءورت ينسپەكتورى قازا تاپتى.
ءورت سوندىرۋشىلەر ءۇشىن جاڭا ءورت وشاقتارى پايدا بولعان كەزدە ەۆاكۋاسيا جولدارى جابىلىپ قالۋى مۇمكىن. گيانناروس: "ءقاۋىپ — ءورتتىڭ ەۆاكۋاسيادان جىلدام قوزعالۋى"، — دەدى.
پيروكۋمۋلونيمبۋستار نەگىزىنەن اۆستراليا مەن سولتۇستىك امەريكادا كەزدەسەدى. كانادادا 2023 جىلى رەكوردتىق 142 جاعداي تىركەلدى. ەۋروپادا بۇل قۇبىلىس سيرەك، ءبىراق پورتۋگاليادا 2017 جىلى تىركەلگەن. ەندى فرانسيا دا وسى تىزىمگە قوسىلدى.
ەۋروپا — جەر شارىنداعى ەڭ جىلدام قىزاتىن قۇرلىق. ەو-نىڭ كوپەرنيك كليماتتىق وزگەرىس قىزمەتى مەن دۇنيەجۇزىلىك مەتەورولوگيالىق ۇيىمنىڭ مالىمەتىنشە، 1980 جىلداردان بەرى قۇرلىقتاعى تەمپەراتۋرا الەمدىك ورتاشا كورسەتكىشتەن ەكى ەسە جىلدام ءوسىپ كەلەدى. ىستىق تولقىندار جيىلەپ، قۇرعاقشىلىق وڭتۇستىكتەگى ورمانداردى وتىنعا اينالدىرۋدا. گيانناروس: "ىستىق جانە قۇرعاق جاعدايلار ەكسترەمالدى ورتتەردىڭ پايدا بولۋىنا مۇمكىندىك بەرەدى، ءبىراق عالىمداردا ۇزاق مەرزىمدى دەرەكتەر جەتىسپەيدى"، — دەدى. ەۋروپالىق ROSETTA زەرتتەۋ جوباسى وسى ولقىلىقتى تولتىرۋعا باعىتتالعان.
گيانناروس: "ەڭ كوپ تارالعان قاتە تۇسىنىك — بۇلت تەك جاناما اسەر دەپ ويلاۋ. ول ءورتتىڭ ۇستىندە تۇرعاندا، ءورتتىڭ قايدا تارالاتىنىن انىقتايدى"، — دەدى.