وپيويدتى پرەپارات مورفين قاتتى اۋىرسىنۋدى ءتيىمدى باسادى، ءبىراق سونىمەن بىرگە ميدا تاۋەلدىلىككە بايلانىستى پروسەستەردى ىسكە قوسۋى مۇمكىن. سوندىقتان كوپتەگەن ەلدەردە وپيويدتى اۋىرسىنۋدى باساتىن دارىلەر قاتاڭ باقىلاۋمەن ساتىلادى. امەريكاندىق عالىمداردىڭ تىشقاندارعا جۇرگىزگەن جاڭا زەرتتەۋى بۇل اسەرلەردى بولۋگە بولاتىنىن كورسەتتى: اۋىرسىنۋدى باسۋ ساقتالدى، ال مي مورفين مەن «سىيلىق» اراسىنداعى ادەتتەگى بايلانىستى قالىپتاستىرۋدى توقتاتتى، دەپ حابارلايدى infohub.kz سايتى.
مورفين جانە باسقا وپيويدتار تەك اۋىرسىنۋ ورتالىقتارىنا عانا ەمەس، ميدىڭ سىيلىق جۇيەسىنە دە اسەر ەتەدى. مورفين پريلەجاششەە يادروداعى (nucleus accumbens) دوفامين دەڭگەيىن ارتتىرادى. بۇل ايماق موتيۆاسياعا، وقۋعا جانە اسسوسياسيالاردى قالىپتاستىرۋعا قاتىسادى. سوندىقتان ۇزاق ۋاقىت بويى عالىمدار ءدوفاميننىڭ جوعارىلاۋى ميعا مورفين قابىلداۋ لاززاتپەن بايلانىستى ەكەنىن ەستە ساقتاۋعا كومەكتەسەدى دەپ ەسەپتەدى، سوندىقتان ونى قايتالاعىسى كەلەدى. الايدا جاڭا زەرتتەۋ مەحانيزم كۇردەلىرەك بولۋى مۇمكىن ەكەنىن كورسەتەدى.
زەرتتەۋشىلەر پريلەجاششەە يادروداعى شاعىن جاسۋشالار توبىن — حولينەرگيالىق ينتەرنەيرونداردى زەرتتەدى. ولار اسەتيلحولين نەيروترانسميتتەرىن بولەدى. مورفين بۇل جاسۋشالاردىڭ بەلسەندىلىگىن باسىپ، اسەتيلحوليننىڭ ءبولىنۋىن ازايتاتىنى انىقتالدى. عالىمدار ءدال وسى وزگەرىس مورفين مەن ءلاززات سەزىمى اراسىنداعى بايلانىستى قالىپتاستىرۋ ءۇشىن قاجەت بولۋى مۇمكىن دەپ بولجادى.
گيپوتەزانى تەكسەرۋ ءۇشىن زەرتتەۋشىلەر بەلگىلى ءبىر جاسۋشا تۇرىنە اسەر ەتۋگە مۇمكىندىك بەرەتىن DART تەحنولوگياسىن قولداندى. وسى تەحنولوگيانىڭ كومەگىمەن ولار وپيويدتاردىڭ اسەرىن بلوكتايتىن نالوكسون پرەپاراتىن موديفيكاسيالادى. ناتيجەسىندە ول ءمورفيننىڭ پريلەجاششەە يادروداعى حولينەرگيالىق نەيروندارعا اسەرىنە كەدەرگى كەلتىرە الدى، ءبىراق پرەپاراتتىڭ ميدىڭ باسقا بولىكتەرىندەگى اسەرىن بلوكتامادى. وسىدان كەيىن تىشقاندارعا مورفين بەرىلىپ، ولاردىڭ پرەپارات العان جەرگە قايتا ورالاتىنىن تەكسەردى. مۇنداي تەست جانۋاردا بەلگىلى ءبىر ورىن مەن زاتتىڭ جاعىمدى اسەرى اراسىنداعى اسسوسياسيانىڭ قالىپتاسقانىن باعالاۋ ءۇشىن قولدانىلادى.
ءمورفيننىڭ حولينەرگيالىق نەيروندارعا اسەرى بلوكتالعاندا: تىشقاندار مورفينمەن بايلانىستى ورىندى ارتىق كورۋدى توقتاتتى؛ پرەپاراتتىڭ اۋىرسىنۋدى باساتىن اسەرى ساقتالدى؛ مورفين پريلەجاششەە يادروداعى دوفامين دەڭگەيىن ءالى دە ارتتىردى. سونىمەن، تىشقانداردا ءدوفاميننىڭ جوعارىلاۋى عانا «سىيلىق» اسسوسياسياسىن قالىپتاستىرۋ ءۇشىن جەتكىلىكسىز بولدى. ناتيجەلەر ءمورفيننىڭ كۇردەلى اسەر ەتۋ سحەماسىن كورسەتەدى. پرەپارات ءبىر ۋاقىتتا ءدوفاميندى ارتتىرادى جانە حولينەرگيالىق نەيرونداردىڭ بەلسەندىلىگىن تومەندەتەدى، بۇل اسەتيلحوليننىڭ ءبولىنۋىنىڭ ازايۋىنا اكەلەدى. زەرتتەۋشىلەردىڭ بولجامىنشا، ءدال وسى پروسەستەردىڭ ۇيلەسىمى ميعا مورفين مەن ونىڭ جاعىمدى اسەرى اراسىنداعى بايلانىستى قالىپتاستىرۋعا كومەكتەسۋى مۇمكىن.
اۆتورلار انىقتالعان مەحانيزم اۋىرسىنۋدى باساتىن دارىلەردى ازىرلەۋ ءۇشىن جاڭا نىسانا اشادى دەپ سانايدى. تەوريالىق تۇرعىدان عالىمدار كۇشتى اۋىرسىنۋدى باساتىن اسەردى ساقتايتىن، ءبىراق تاۋەلدىلىككە سيرەك اكەلەتىن پرەپاراتتار جاساۋعا تىرىسا الادى. بولاشاق زەرتتەۋلەردە مۇنداي ءتاسىلدىڭ تەك تىشقانداردا عانا ەمەس، ادامداردا دا ءدال جۇمىس ىستەيتىنىن راستاۋ قاجەت. وسى جىلدىڭ باسىندا عالىمدار تاۋەلدىلىك تۋدىرمايتىن جانە وپەراسيادان كەيىن وپيويدتاردى الماستىرا الاتىن جاڭا وپيويدتى ەمەس پرەپاراتتى سىناعان بولاتىن، دەپ حابارلادى «كۋرسيۆ».