حالىقارالىق زەرتتەۋشىلەر توبى مەتەوريتتىڭ قۇلاۋى مەن جاھاندىق جانارتاۋ بەلسەندىلىگىنىڭ ۇيلەسۋى كليماتتىڭ كۇرت وزگەرۋىنە اكەلىپ، ەكوجۇيەلەردىڭ باسىم بولىگىن جويعانىن انىقتادى، دەپ حابارلايدى infohub.kz سايتى.
جەر تاريحىنداعى ەڭ ءىرى جاپپاي قىرىلۋلاردىڭ ءبىرىنىڭ سەبەپتەرىن زەرتتەۋگە ارنالعان جۇمىستىڭ ناتيجەلەرى گەولوگيالىق شوگىندىلەر مەن قازبا قالدىقتارىن تالداۋ قورىتىندىسى بويىنشا جاريالاندى. عالىمدار كليماتتىڭ اپاتتى وزگەرۋىنە جانە وسىمدىكتەر مەن جانۋارلاردىڭ وراسان كوپ ءتۇرىنىڭ جويىلۋىنا اكەلگەن وقيعالار حرونولوگياسىن قالپىنا كەلتىرە الدى.
الىنعان دەرەكتەرگە سايكەس، اپاتتىڭ نەگىزگى فاكتورى بىرنەشە اۋقىمدى تابيعي پروسەستىڭ قاتار كەلۋى بولدى. ءىرى استەرويدتىڭ قۇلاۋى الىپ جانارتاۋ اتقىلاۋلارى كەزەڭىمەن تۇسپا-تۇس كەلدى. وسى وقيعالاردىڭ سالدارىنان اتموسفەراعا كۇلدىڭ، كومىرقىشقىل گازىنىڭ جانە كۇكىرت قوسىلىستارىنىڭ وراسان زور كولەمى تارالىپ، كۇن ساۋلەسىنىڭ جولى بوگەلدى جانە پلانەتا بەتىندەگى تەمپەراتۋرا كۇرت تومەندەدى.
كۇن ساۋلەسىنىڭ ۇزاق ۋاقىت بولماۋى فوتوسينتەز پروسەسىن بۇزدى، بۇل قۇرلىقتا دا، مۇحيتتاردا دا قورەكتىك تىزبەكتەردىڭ كۇيرەۋىنە اكەلدى. باستاپقى سۋىقتىقتان كەيىن ءبىراز ۋاقىت وتكەن سوڭ اتموسفەراداعى گازداردىڭ جوعارى كونسەنتراسياسىنان تۋىنداعان ۇزاققا سوزىلعان پارنيكتىك ەففەكت كەزەڭى باستالدى. مۇحيتتاردىڭ قىشقىلدىعىنىڭ وزگەرۋى جانە ادەتتەگى تىرشىلىك ورتاسىنىڭ بۇزىلۋى ءىرى ورگانيزمدەردىڭ باسىم بولىگىنىڭ تىرشىلىك ەتۋىن مۇمكىن ەتپەدى.
زەرتتەۋشىلەر ەجەلگى كليماتتىق داعدارىستاردى زەرتتەۋ قازىرگى ەكوجۇيەلەردىڭ تۇراقتىلىق مەحانيزمدەرىن جاقسىراق تۇسىنۋگە مۇمكىندىك بەرەتىنىن اتاپ ءوتتى. جۇمىس دەرەكتەرى بيوسفەرانىڭ قورشاعان ورتانىڭ كۇرت وزگەرىستەرىنە قانشالىقتى وسال ەكەنىن كورسەتەدى. زەرتتەۋ ناتيجەلەرى عالىمدارعا ۇزاق مەرزىمدى ەكولوگيالىق تاۋەكەلدەردى باعالاۋدىڭ جانە ەۆوليۋسيالىق پروسەستەردى ءتۇسىنۋدىڭ جاڭا قۇرالدارىن بەرەدى.