Қазақстанда қарыз алушы қайтыс болған соң ипотека өздігінен тоқтамайды: пәтер мұрагерлерге өтсе, олармен бірге несие міндеттемелері де ауысады. Бұл туралы Қазақстан Республикасының Қаржы нарығын реттеу және дамыту агенттігі түсіндірді, деп хабарлайды infohub.kz сайты.
Ипотекалық несие көбіне ұзақ мерзімге рәсімделеді, сол уақыт ішінде түрлі жағдай болуы мүмкін — соның ішінде несие рәсімдеген қарыз алушының қайтыс болуы. Қаржы нарығын реттеу және дамыту агенттігінің түсіндіруінше, мұндай жағдайда ипотека өздігінен «жанып кетпейді». Егер марқұмның туыстары мұраны қабылдаса, пәтерге құқықпен қатар ипотекалық несие бойынша міндеттемелер де алады.
Мұраны қабылдағаннан кейін мұрагерлер марқұмның қарыздары бойынша ортақ борышкер ретінде жауап береді. Бұл ретте олардың әрқайсысы тек алған мұрасының құны шегінде жауапты. Мұра қабылданғанға дейін кредиторлар талаптарын өсиетті орындаушыға немесе мұраны сенімгерлік басқарушыға қоюға құқылы.
Ипотека қарыз алушы қайтыс болған соң жоғалмайтындықтан, несие толық жабылғанша пәтер кепілде қалады. Егер мұрагерлер мұраны қабылдап, бірақ пәтерді немесе оған құқықты тіркеуден жалтарса, кредиторлар тіркеуді мәжбүрлеп талап етуге құқылы. Сондай-ақ банк заңнамада және несие мен ипотека шарттарында көзделген жағдайларда және тәртіппен кепілдегі жылжымайтын мүлікке өндіріп алуды жүзеге асыра алады.
Егер мұрагерлер болмаса немесе олардың барлығы мұрадан бас тартса, мүлік иесіз деп танылып, мұра ашылған жердегі коммуналдық меншікке өтеді. Бұл ретте мүліктің коммуналдық меншікке өтуі мұра қалдырушының кредиторлар алдындағы міндеттемелерін тоқтатпайды және оларды заң бойынша талап қою құқығынан айырмайды.
Мұраны қабылдауға ол ашылған күннен бастап алты ай беріледі. Мұрагерлік құқықтар рәсімделіп, мұрагерлер шеңбері айқындалғанша банк сыйақы мен мерзімі өткені үшін өсімпұлды, сондай-ақ онымен байланысты басқа да төлемдерді есептеуді тоқтата тұру мәселесін қарауға тиіс. Мұра қабылданғаннан кейін ипотека бойынша төлемдер несие шарттарында және белгіленген төлем кестесінде көзделген шарттармен жалғасады.
Маңызды: банк қарыз алушының қайтыс болуы негізінде ғана ипотеканы мерзімінен бұрын өтеуді талап етуге құқылы емес. Мұндай талап заңнамада және несие шарттарында көзделген жағдайларда ғана мүмкін. Егер мұрагерлер ипотекалық пәтерді қабылдаса, олар несиені шартта жазылған шарттар бойынша төлеуі тиіс.
Егер марқұм қарыз алушының кепілгерлері болса, олардың банк алдындағы міндеттемелері тоқтатылады. Қосалқы қарыз алушыларда жағдай басқаша: олар негізгі қарыз алушы қайтыс болғаннан кейін де шарттағы шарттарға сәйкес несиені төлеуі керек.
Осылайша, қарыз алушының қайтыс болуы ипотека бойынша міндеттемелерден босатпайды. Егер мұрагерлер пәтерді қабылдаса, онымен бірге несие міндеттемелері де ауысады. Бұл ретте қосалқы қарыз алушылар шарттағы шарттар бойынша несие бойынша жауап беруді жалғастырады.