كانادا پرەمەر-مينيسترى مارك كارني ەلدى گەوساياسي جانە ەكونوميكالىق تۇراقسىزدىق جاعدايىندا الەمدەگى ەڭ ءىرى ينۆەستورلار ءۇشىن «سەنىمدى ايلاق» رەتىندە ۇسىندى. تورونتودا وتكەن ءىرى ينۆەستيسيالىق سامميتكە جينالعان 100-دەن استام جاھاندىق ينۆەستور مەن مەملەكەتتىك قور وكىلدەرىنە سويلەگەن ول كانادانىڭ «جاڭا الەمدىك ەكونوميكالىق تارتىپتە قۇرىلىس جۇرگىزۋگە مۇلدەم قولايلى» ەكەنىن ايتتى، دەپ حابارلايدى infohub.kz سايتى.
بۇل توپتىڭ اكتيۆتەرى 120 تريلليون كانادالىق دوللاردان (86 تريلليون اقش دوللارى؛ 64 تريلليون فۋنت ستەرلينگ) اسادى. كارنيدىڭ ماقساتى — ولاردىڭ قورعانىس، ەنەرگەتيكا، تاۋ-كەن ءوندىرىسى، جاساندى ينتەللەكت جانە ينفراقۇرىلىم سالالارىنا ينۆەستيسيا سالۋى. وتتاۆا ولارعا دەرەكتەر ورتالىقتارىنان باستاپ قۇبىرلارعا دەيىنگى 160-تان استام جوبانى ۇسىنىپ، اقش-پەن ساۋدا سوعىسىن ەڭسەرۋگە كومەكتەسۋگە ۇمىتتەنەدى.
كانادانىڭ ەڭ ءىرى ساۋدا سەرىكتەسىمەن اراداعى داۋى كارنيدى وڭتۇستىكتەگى كورشىسىنە تاۋەلدىلىگىن ازايتۋ جولىندا ەۋروپا، ازيا جانە تاياۋ شىعىسپەن ەكونوميكالىق سەرىكتەستىكتى كەڭەيتۋگە يتەرمەلەدى.
«ءبىزدىڭ ماقساتىمىز قاراپايىم: كانادانى جەتى ەل توبىندا ينۆەستيسيا سالۋ ءۇشىن ەڭ تارتىمدى ورىنعا اينالدىرۋ»، — دەدى كارني سەيسەنبى كۇنى تاڭەرتەڭ. وسى باعىتتىڭ اياسىندا ول ەلدەگى ەڭ ءىرى ءتورت اۋەجايدىڭ جۇمىسىن جەكەشەلەندىرۋ جوسپارىن جاريالاپ، بۇل كولىك ينفراقۇرىلىمىنا قايتا سالىنۋى مۇمكىن ميللياردتاعان دوللار اكەلەتىنىن ايتتى.
تورونتوداعى شاراعا قاتىسقان كاسىپكەرلەردىڭ كوبى پرەمەر-مينيستردەن جەكە شاقىرتۋ العان. كارني بۇعان دەيىن الەمدىك قارجىنىڭ جوعارعى دەڭگەيلەرىندە جۇمىس ىستەپ، ساياساتقا كەلگەنگە دەيىن ورتالىق بانكير بولعان.
ءىس-شارانىڭ باسىم بولىگى جابىق سەسسيالار مەن كۇن بويى وتەتىن ەكىجاقتى كەزدەسۋلەردە وتەدى. دەگەنمەن Deutsche Bank AG باس ديرەكتورى كريستيان زەۆينگ، Bombardier اتقارۋشىسى ەريك مارتەل، BlackRock باس ديرەكتورى لارري فينك جانە Blackstone پرەزيدەنتى دجون گرەي قاتىساتىن پانەلدىك وتىرىستار دا بولادى.
كارني ءۇشىن بۇل شارا ونىڭ ەلدىڭ ەكونوميكالىق توزىمدىلىگىن نىعايتۋ تۋرالى ۋادەسىن ورىنداي الاتىنىن تەكسەرەتىن سىناق. وتتاۆا مەن ۆاشينگتون اراسىنداعى ساۋدا كەلىسسوزدەرى وتكەن ايدا ءۇزىلىپ، سودان بەرى ەكى ەل بىر-بىرىنە قارسى باج سالىقتارىن ەنگىزدى.
سەيسەنبىدە اقش-تىڭ ءبىرقاتار كانادالىق تاۋارعا جاڭا باج سالىقتارى كۇشىنە ەندى، ال كەيبىرەۋلەرى الىنىپ تاستالدى. الكوگول مەن موتوسيكل سياقتى تاۋارلارعا تىيىم سالۋ كەلەسى اپتادا كۇشىنە ەنەدى.
سەيسەنبىدە كارني تورونتوداعى امەريكاندىق اتقارۋشىلارعا تىكەلەي سويلەدى. «امەريكالىق دوستارىمىزعا مىنانى ايتايىن. ءبىز ءارقاشان كورشى بولامىز جانە كانادا كوپتەگەن ماڭىزدى سالالاردا اقش-تىڭ ەڭ ماڭىزدى سەرىكتەسى بولىپ قالا بەرەدى»، — دەدى ول. «اقىر سوڭىندا، ۇزاق تاريحىمىزداعى كەلىسپەۋشىلىك كەزەڭدەرىندە دە ءبىز ءارقاشان تەرەڭ بايلانىستى ساقتاپ كەلدىك».
سونىمەن قاتار دۇيسەنبىدە نارازىلىق بىلدىرۋشىلەر كارني ۇكىمەتىن مەملەكەتتىك رەسۋرستار مەن ينفراقۇرىلىمدى كورپوراتيۆتىك مۇددەلەرگە «كانادانى جاپپاي ساتۋدى» ۇيىمداستىردى دەپ ايىپتادى. جۇزدەگەن ادام قالا ورتالىعىنداعى مۇراجايدا وتكەن اشىلۋ گالاسىنىڭ الدىنا جينالدى.
«ول تورونتوگا شاقىرعان ساتىپ الۋشىلاردىڭ جارتىسى — امەريكاندىقتار»، — دەدى دۇيسەنبىدە Dogwood قورعاۋ توبىنان كاي ناگاتا. «ايتارىمىز انىق: ەلىمىزدىڭ امەريكاندىق ميللياردەرلەرگە ساتىلعان ءاربىر بولىگى ءبىزدى 51ء-شى شتات بولۋعا جاقىنداتادى».


