سۋ تاپشىلىعى، كليماتتىڭ وزگەرۋى جانە جەردىڭ توزۋى جەكەلەگەن شارالاردى ەمەس، تابيعي رەسۋرستاردى باسقارۋدىڭ ءبىرتۇتاس ءتاسىلىن تالاپ ەتەدى. بۇۇ-نىڭ شولەيتتەنۋگە قارسى كۇرەس كونۆەنسياسى تاراپتار كونفەرەنسياسىنىڭ 17ء-شى سەسسياسىندا (UNCCD COP17) قازاقستان وسى سالاداعى تاجىريبەسىن ۇسىنىپ، جاڭا زاڭنامالىق جانە حالىقارالىق باستامالار تۋرالى ايتتى، دەپ حابارلايدى infohub.kz سايتى.
قازاقستان اۋىل شارۋاشىلىعى مينيسترلىگى جەر رەسۋرستارىن باسقارۋ كوميتەتى ءتوراعاسىنىڭ ورىنباسارى مارات قاجەنوۆ ۋلان-باتىردا COP17 اياسىندا وتكەن سايد-يۆەنتكە قاتىستى.
حالىقارالىق پىكىرتالاستىڭ باستى تاقىرىبى شولەيتتەنۋ، جەردىڭ توزۋى جانە قۇرعاقشىلىق ماسەلەلەرىن شەشۋ ءۇشىن سۋ رەسۋرستارىن جاھاندىق باسقارۋدى نىعايتۋ بولدى. قاتىسۋشىلار جەر جانە سۋ رەسۋرستارىنىڭ ءوزارا بايلانىسىن قاراستىرىپ، ولاردى تۇراقتى پايدالانۋدىڭ كەشەندى ءتاسىلىنىڭ قاجەتتىگىن تالقىلادى، دەپ حابارلادى ق ر اشم.
قازاقستان تۇراقتى تابيعات پايدالانۋ قاعيداتتارىنا، عىلىمي نەگىزدەلگەن شەشىمدەرگە جانە حالىقارالىق ىنتىماقتاستىققا نەگىزدەلگەن جەر مەن سۋدى باسقارۋدىڭ ۇلتتىق تاجىريبەسىن ۇسىندى.
مارات قاجەنوۆ ءوز سوزىندە جەر جانە سۋ رەسۋرستارىنىڭ جاي-كۇيى ازىق-ت ۇلىك، ەكولوگيالىق جانە ەكونوميكالىق قاۋىپسىزدىكپەن تىكەلەي بايلانىستى ەكەنىن اتاپ ءوتتى.
سۋ رەسۋرستارىنىڭ تاپشىلىعى كۇشەيىپ، كليمات وزگەرىپ، جەردىڭ توزۋ پروسەستەرى كۇشەيگەن جاعدايدا ولاردى ۇتىمدى پايدالانۋ ماسەلەلەرى ۇلتتىق جانە حالىقارالىق دەڭگەيدە كەلىسىلگەن شەشىمدەردى تالاپ ەتەدى، – دەپ اتاپ ءوتتى ول.
ءسوز سويلەۋ تاقىرىپتارىنىڭ ءبىرى مەملەكەت باسشىسىنىڭ حالىقارالىق سۋ ۇيىمىن قۇرۋ جونىندەگى باستاماسى بولدى. قازاقستان ونى مەملەكەتتەردىڭ ءىس-قيمىلىن ۇيلەستىرۋ، وزىق تاجىريبەلەرمەن الماسۋ جانە سۋ رەسۋرستارىنا قاتىستى جاھاندىق پروبلەمالار بويىنشا بىرلەسكەن شەشىمدەر ازىرلەۋ ءۇشىن الەۋەتتى حالىقارالىق الاڭ رەتىندە قاراستىرادى.
ءىس-شارادا قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ 2026 جىلى قابىلدانعان «توپىراقتى قورعاۋ تۋرالى» زاڭىنا ەرەكشە نازار اۋدارىلدى. قۇجات توپىراق جامىلعىسىن جۇيەلى ساقتاۋ، توزۋ پروسەستەرىنىڭ الدىن الۋ جانە توپىراقتى قورعاۋ سالاسىنداعى مەملەكەتتىك رەتتەۋدى جەتىلدىرۋ ءۇشىن قۇقىقتىق نەگىز قالىپتاستىرادى، دەپ حابارلادى قازاقستاننىڭ اۋىل شارۋاشىلىعى مينيسترلىگىندە.
قازاقستان تاراپى قازىرگى زامانعى توپىراق قورعاۋ تەحنولوگيالارىن ەنگىزۋ قاجەتتىگىن دە اتاپ ءوتتى. تۇراقتى جەر پايدالانۋ ءۇشىن، پىكىرتالاسقا قاتىسۋشىلاردىڭ پىكىرىنشە، عىلىمي زەرتتەۋلەردى دامىتۋ، سيفرلىق مونيتورينگ قۇرالدارىن پايدالانۋ جانە ءبىلىم مەن تاجىريبە الماسۋدى كەڭەيتۋ ماڭىزدى.
سونىمەن قاتار، جەر رەسۋرستارىن قورعاۋ سۋ قاۋىپسىزدىگىن قامتاماسىز ەتۋمەن تىعىز بايلانىستى.
جەردى ساقتاۋدى سۋ قاۋىپسىزدىگى ماسەلەلەرىنەن بولەك قاراستىرۋ مۇمكىن ەمەس. توپىراقتىڭ توزۋى، قۇرعاقشىلىق جانە سۋ تاپشىلىعى – كەشەندى جانە ۇيلەستىرىلگەن شەشىمدەردى تالاپ ەتەتىن ءوزارا بايلانىستى سىن-قاتەرلەر، – دەپ اتاپ ءوتتى مارات قاجەنوۆ.
قازاقستاننىڭ سايد-يۆەنتكە قاتىسۋى حالىقارالىق قوعامداستىققا جەر رەسۋرستارىن قورعاۋدىڭ ۇلتتىق تاسىلدەرىن جانە وسى سالادا قابىلدانعان زاڭنامالىق شەشىمدەردى تانىستىرۋعا مۇمكىندىك بەردى.
سونىمەن قاتار، قاتىسۋشى ەلدەردىڭ وكىلدەرى تابيعي رەسۋرستاردى تۇراقتى باسقارۋ ماسەلەلەرىندە ودان ءارى ىنتىماقتاستىقتى تالقىلادى. نازاردا جەردىڭ توزۋىن بولدىرماۋ جانە قۇرعاقشىلىققا قارسى كۇرەس بويىنشا پراكتيكالىق شارالار بولدى.
پىكىرتالاس قورىتىندىسى بويىنشا قاتىسۋشىلار عىلىمي الەۋەتتى، مەملەكەتتىك تەتىكتەردى جانە حالىقارالىق ارىپتەستىكتى بىرىكتىرۋ قاجەتتىگىن اتاپ ءوتتى. مۇنداي ءتاسىل كليماتتىڭ وزگەرۋى، سۋ تاپشىلىعىنىڭ ارتۋى جانە جەردىڭ توزۋ پروسەستەرىنىڭ كۇشەيۋى جاعدايىندا جەر جانە سۋ رەسۋرستارىن ءتيىمدى باسقارۋدىڭ نەگىزگى شارتتارىنىڭ ءبىرى رەتىندە قاراستىرىلادى.