قازاقستاندىق AI-پلاتفورما Echelon Alpha ۇكىمەتكە نارىقتاردى، كولىك باعىتتارىن جانە سالاارالىق ەكونوميكالىق بايلانىستاردى جەدەل تالداۋ ءۇشىن جاساندى ينتەللەكت مۇمكىندىكتەرىن ۇسىندى... دەپ حابارلايدى infohub.kz.
تۇساۋكەسەر ق ر كولىك مينيسترلىگىنىڭ سيتۋاسيالىق ورتالىعىندا ءوتتى. پرەمەر-مينيستر ولجاس بەكتەنوۆ پرەزيدەنتتىڭ كولىك سالاسىن سيفرلاندىرۋ جونىندەگى تاپسىرمالارىنىڭ ورىندالۋ بارىسىمەن جانە ۇسىنىلعان زاماناۋي IT-شەشىمدەرمەن تانىستى. Echelon Alpha كولىك سالاسىنا ەنگىزىلىپ جاتقان سيفرلىق ازىرلەمەلەر قاتارىندا كورسەتىلدى.
«پرەزيدەنت قاسىم-جومارت توقايەۆ سيفرلىق قىزمەتتەر مەملەكەتىن ودان ءارى قۇرۋدىڭ باسىمدىعىن بەلگىلەدى. سيفرلاندىرۋ مەن جاساندى ينتەللەكت ازاماتتارعا، بيزنەسكە جانە مەملەكەتكە ناقتى پايدا اكەلۋى ءتيىس. ۇكىمەت الدىندا ەكونوميكانىڭ بارلىق سالاسىنا پايدالى يي-شەشىمدەردى ەنگىزۋ قارقىنىن جەدەلدەتۋ مىندەتى تۇر. بۇگىن ۇسىنىلعان كولىك سالاسىن تەحنولوگيالىق ترانسفورماسيالاۋ جوبالارىن ەڭ قىسقا مەرزىمدە بۇكىل ەل بويىنشا تولىق اۋقىمدا ەنگىزۋدى تاپسىرامىن»، — دەپ اتاپ ءوتتى ولجاس بەكتەنوۆ.
Echelon Alpha-نىڭ ماڭىزدى باعىتتارىنىڭ ءبىرى — اۆياسيا. جۇيە قازاقستان ارقىلى وتەتىن تىكەلەي جانە ترانزيتتىك رەيستەردىڭ پەرسپەكتيۆالىق جەلىسىن مودەلدەيدى، باعىتتارعا سۇرانىستى، ەكونوميكانى جانە باسەكەگە قابىلەتتىلىكتى باعالايدى. مودەل 190 حاب ارقىلى شامامەن 200 ملن رەيس نەگىزىندە وقىتىلعان جانە 70+ اشىق دەرەككوزدەن اقپاراتتى جيناقتايدى. مەملەكەتتىك بازالارمەن سالىستىرۋ ناتيجەلەردىڭ 95% دالدىگىن كورسەتتى.
«Echelon Alpha نارىق ديناميكاسىن ناقتى ۋاقىتتا تالداۋ جانە جىلدام، ءدال شەشىمدەر قابىلداۋعا نەگىز بەرۋ ءۇشىن جاساندى ينتەللەكتتى پايدالانادى. بۇل كولىك مينيسترلىگىمەن بىرلەسكەن جوبا: جۇيە وڭتايلى باعىت جەلىسىن قۇرادى جانە كەز كەلگەن باعىتتىڭ كوممەرسيالىق تيىمدىلىگىن بولجايدى»، — دەپ اتاپ ءوتتى Echelon Alpha كومپانياسىنىڭ باس ديرەكتورى راحمان اسامبايەۆ.
پلاتفورما سونداي-اق جەكەلەگەن باعىتتاردىڭ ەكونوميكاسىن ەگجەي-تەگجەيلى تالداۋعا مۇمكىندىك بەرەدى. مىسالى، حايداراباد — استانا — ماسكەۋ باعىتىن مودەلدەۋ كەزىندە جۇيە 170-تەن استام اۋەكومپانيا ەسەبىن، بيلەتتەر مەن وتىن قۇنى تۋرالى وزەكتى دەرەكتەردى ەسكەرەدى جانە الەۋەتتى باعىتتى قولدانىستاعى باعىتتارمەن سالىستىرادى.
سونىمەن قاتار تەك كوممەرسيالىق تيىمدىلىك قانا ەمەس، اۋە جەلىسىن دامىتۋدىڭ مەملەكەتتىك اسەرى — تىكەلەي جانە جاناما كىرىستەر، سالىق تۇسىمدەرى جانە ەكونوميكاعا اسەرى باعالانادى. ۇسىنىلعان ەسەپتەۋلەر بويىنشا، الەۋەتتى جيىنتىق اسەر جىلىنا 70 ملرد تەڭگەگە جەتۋى مۇمكىن، ال ءبىر جولاۋشىدان تۇسەتىن ەكونوميكالىق اسەر شامامەن $25 دەپ باعالانادى.
دەگەنمەن، اۆياسيا — پلاتفورما مۇمكىندىكتەرىنىڭ ءبىر بولىگى عانا. جۇيەنىڭ نەگىزىندە ءارتۇرلى سالالاردىڭ دەرەكتەرىن بىرىكتىرەتىن جانە ولاردىڭ ءوزارا اسەرىن مودەلدەيتىن «ەشەلون» اناليتيكالىق وزەگى جاتىر. مىسالى، مۇناي وڭدەۋ كولەمىنىڭ وزگەرۋى وتىن بالانسىنا، سالىق تۇسىمدەرىنە، كولىككە جانە ەكونوميكانىڭ باسقا سەكتورلارىنا اسەر ەتۋى مۇمكىن. سيفرلىق شەشىم مۇنداي وزگەرىستەردىڭ سالدارىن الدىن الا باعالاۋعا جانە دامۋ سەناريلەرىن قالىپتاستىرۋعا مۇمكىندىك بەرەدى.
وسىلايشا، Echelon Alpha ۇلكەن دەرەكتەر ماسسيۆىمەن جۇمىستى جەدەل سەناريلىك تالداۋ فورماتىنا اۋىستىرادى، تاۋەكەلدەردى تەزىرەك باعالاۋعا، جاڭا مۇمكىندىكتەردى تابۋعا جانە ءارتۇرلى سالالاردىڭ ءوزارا بايلانىسىن ەسكەرە وتىرىپ شەشىم قابىلداۋعا كومەكتەسەدى.
ولجاس بەكتەنوۆ قاۋىپسىزدىكتى ارتتىرۋ، مەرزىمدەردى قىسقارتۋ جانە شىعىنداردى وڭتايلاندىرۋ ءۇشىن كولىك جانە ساباقتاس سالالاردىڭ اقپاراتتىق جۇيەلەرىنىڭ ينتەگراسياسىن كۇشەيتۋدى تاپسىردى. اناليتيكالىق شەشىمدەردى ەنگىزۋ كورسەتكىشتەردى تيىمدىرەك پايدالانۋعا، وزگەرىستەردى جەدەل تالداۋعا جانە قابىلداناتىن شەشىمدەردىڭ ساپاسىن ارتتىرۋعا ىقپال ەتۋى مۇمكىن.


