قازاقستاننىڭ ەنەرگەتيكا مينيسترلىگى جەتىلدىرىلگەن مودەلدىك كەلىسىمشارت (جمك) بويىنشا جۇمىس ىستەيتىن جەر قويناۋىن پايدالانۋشىلاردى شەتەلدىك مامانداردى بىرتىندەپ جەرگىلىكتى كادرلارمەن الماستىرۋعا مىندەتتەۋدى جوسپارلاپ وتىر. الايدا ەلدەگى ءىرى جوبالار — تەڭىز، قاشاعان جانە قاراشىعاناق — بۇل تالاپتارعا رەسمي تۇردە كىرمەيدى، دەپ حابارلايدى infohub.kz سايتى.
ۇكىمەت وتىرىسىندا ەنەرگەتيكا ءمينيسترى ەرلان اقكەنجەنوۆ كادرلىق رەزەرۆ قالىپتاستىرۋعا، قازاقستاندىق مامانداردى دايارلاۋ مەن وقىتۋعا، سونداي-اق جۇمىسقا ورنالاستىرۋ كەزىندە ولاردىڭ كانديداتۋرالارىن باسىم قاراستىرۋعا باعىتتالعان باعدارلامانى ۇسىندى. كۇردەلى جوبالار ءۇشىن شەتەلدىك كادرلاردى قازاقستاندىق ماماندارمەن الماستىرۋ باعدارلاماسىن ازىرلەۋ جانە ونى ەنەرگەتيكا مينيسترلىگىمەن كەلىسۋ مىندەتى قاراستىرىلعان.
سونىمەن قاتار، تاۋ-كەن ءوندىرۋشى كومپانيالار ءوندىرىس كولەمىنىڭ 1%-ىن قازاقستاندىق كادرلاردى وقىتۋعا جۇمساۋعا مىندەتتى. 2023-2025 جىلدارى وسى ماقساتتارعا شامامەن 62،7 ملرد تەڭگە بولىنگەن.
دەگەنمەن، ءۇش ءىرى جوبا — تەڭىز (Tengizchevroil)، قاشاعان (NCOC) جانە قاراشىعاناق (KPO) — جمك بويىنشا ەمەس، ەسكى كەلىسىمدەر بويىنشا جۇمىس ىستەيدى، ءبىراق ولار «كۇردەلى» جوبالار كريتەريلەرىنە سايكەس كەلەدى. ەنەرگەتيكا مينيسترلىگىنىڭ ءباسپاسوز قىزمەتىندە شەتەلدىك كادرلاردى الماستىرۋ باعدارلاماسى ولارعا قولدانىلمايتىنىن ناقتىلادى.
ەسكە سالايىق، ەڭبەك ءمينيسترى اسقاربەك ەرتاەۆتىڭ ايتۋىنشا، قازاقستانداعى تەحنيكالىق بوس جۇمىس ورىندارىنىڭ 30-40%-ى جۇمىسشىلارسىز قالىپ وتىر، سوندىقتان كومپانيالار شەتەلدىك جۇمىس كۇشىن تارتۋعا ءماجبۇر. جىل سايىن ەلگە شامامەن 300 مىڭ شەتەلدىك كەلەدى.