ەرتەڭنەن باستاپ قازاقستاندا ۇيالى تەلەفونداردى ساتۋدىڭ جاڭا ەرەجەلەرى كۇشىنە ەنەدى. ەندى ساتۋشىلار مامىلە جاسالعانعا دەيىن ساتىپ الۋشىعا IMEI-كودتى ۇسىنۋعا، سونداي-اق ونى مەملەكەتتىك ورگانداردا الدىن الا تىركەۋگە مىندەتتى. سالالىق ۆەدومستۆونىڭ پىكىرىنشە، بۇل جاڭاشىلدىق تۇتىنۋشىلاردى ق ۇلىپتالعان نەمەسە قاتە IMEI-كودتارى بار جالعان اپپاراتتاردى ساتىپ الۋدان قورعاۋعا كومەكتەسەدى، دەپ حابارلايدى infohub.kz.
الايدا بارلىق كاسىپكەرلەر جاڭاشىلدىقتى قۋانىشپەن قارسى العان جوق. استانالىق كاسىپكەر داۋلەت قاجييەۆ جاڭا تالاپتار سمارتفون ساتىلىمىن تەجەيتىنىنە الاڭداۋشىلىق ءبىلدىردى. ونىڭ ايتۋىنشا، مەملەكەتتىك ورگانداردا تىركەۋ ءراسىمى جەتى-سەگىز كۇنگە سوزىلادى، بۇل دۇكەن جۇمىسىنا كەرى اسەرىن تيگىزەدى. «ءبىزدىڭ جۇمىسىمىزعا ۋاقىت جاعىنان اسەر ەتتى، ياعني مەملەكەتتىك ورگاندار اقپاراتتى وڭدەپ، بىزگە 7-8 كۇن ىشىندە تىركەۋدى بەرەدى. وسىعان بايلانىستى ءبىزدىڭ جۇمىسىمىزعا، ارينە، اسەر ەتتى. ياعني، ءبىز ازىرگە تەكسەرۋدەن ءوتىپ جاتىرمىز، تەكسەرىلمەگەن تەلەفونداردى ساتپايمىز. ءبىز تەك تىركەۋدەن وتكەننەن كەيىن عانا ساتامىز»، — دەدى كاسىپكەر.
سالالىق كوميتەتتە كاسىپكەرلەردى سابىرلى بولۋعا شاقىرىپ، ۋاقىت وتە كەلە تەكسەرۋ ءراسىمى جىلدامدايتىنىن اتاپ ءوتتى. ماماندار جاڭا ەرەجەلەر وتاندىق نارىقتى جالعان ۇيالى قۇرىلعىلاردان قورعاۋ ءۇشىن قاجەت ەكەنىن ايتادى. «بىزگە حابارلامالار ءتۇستى. ساتىپ الۋشى تەلەفوندى الىپ، ول جۇمىس ىستەمەي قالعان جاعدايلار بولدى. ونىڭ زاۋىتتىق پا، جوق پا ەكەنىن ايتۋ قيىن. مۇنداي شاعىمدار بولدى»، — دەدى ق ر ساۋدا جانە ينتەگراسيا مينيسترلىگىنىڭ تۇتىنۋشىلار قۇقىعىن قورعاۋ كوميتەتىنىڭ باس ساراپشىسى شاكارىم حايدار.
وزگەرىستەر تەك قاراپايىم دۇكەندەرگە عانا ەمەس، ماركەتپلەيستەرگە دە اسەر ەتەدى. ەندى ولار ساتۋشىلارمەن جاسالاتىن اگەنتتىك شارتتارعا ۇيالى قۇرىلعىلاردىڭ IMEI بازاسىندا ق ۇلىپتاۋلار مەن شەكتەۋلەردىڭ بار-جوعىن مىندەتتى تۇردە تەكسەرۋ شارتىن ەنگىزۋگە مىندەتتى. ايتپەسە، تەحنيكالىق رەتتەۋ تالاپتارىنا سايكەس كەلمەيتىن تاۋاردى ساتقانى ءۇشىن اكىمشىلىك قۇقىق بۇزۋشىلىق تۋرالى كودەكستىڭ 415-بابى بويىنشا جاۋاپكەرشىلىك قاراستىرىلعان. بۇل 400 مىڭ تەڭگەدەن 2،5 ميلليون تەڭگەگە دەيىنگى ايىپپۇل. سونىمەن قاتار، جاڭا ەرەجەلەر ساتىپ الۋشىنىڭ قۇقىعىن كەڭەيتەدى: ەگەر وعان تەكسەرۋدەن وتپەگەن قۇرىلعى ساتىلسا، ول دۇكەننەن باعانى تومەندەتۋدى، كەمشىلىكتەردى تەگىن جويۋدى، ولاردى جويۋعا كەتكەن شىعىنداردى وتەۋدى، قۇرىلعىنى اۋىستىرۋدى نەمەسە اقشانى قايتارۋدى تالاپ ەتە الادى.