قازاقستاندا جەكە تۇلعالاردىڭ كولىك اكەلۋ ءتارتىبى رەسمي تۇردە ءتۇسىندىرىلدى: 2026 جىلعى 28 قىركۇيەكتەن باستاپ كولىك قۇرالىنىڭ ەلەكتروندىق پاسپورتىن (كقەپ) جانە كولىك قۇرالى قۇرىلىمىنىڭ قاۋىپسىزدىگى تۋرالى كۋالىكتى (كققك) رەسىمدەۋ كەزىندە كولىك جاسىنا جانە ونى اكەلۋ تاسىلىنە قاتىستى شەكتەۋلەر كۇشىنە ەنەدى. بۇل رەتتە بيلىك تالاپتاردىڭ كوبى بۇرىن دا بولعانىن، ەندى نورمالار ءبىر جۇيەگە كەلتىرىلىپ جاتقانىن اتاپ ءوتتى، دەپ حابارلايدى infohub.kz سايتى.
جاڭا ەرەجەگە سايكەس، جەكە تۇلعالارعا كقەپ پەن كققك تەك جولاۋشىلار كەدەندىك دەكلاراسياسى بويىنشا اكەلىنگەن، جاسى بەس جىلدان اسپايتىن كولىكتەرگە عانا رەسىمدەلەدى. سونىمەن قاتار كولىك مينيسترلىگى ەكولوگيالىق كلاسسقا قويىلاتىن تالاپ — ەۆرو-5 جانە ودان جوعارى — تۋرالى مالىمدەدى. ونى اكەلىنەتىن كولىكتەردى العاشقى رۇقسات بەرۋ كەزىندە قولدانۋ جوسپارلانۋدا.
كقەپ رەسىمدەۋگە دە شەكتەۋ بار: ءبىر جەكە تۇلعا ونى جىلىنا ءبىر كولىككە عانا الا الادى. بۇل رەتتە يەسىنىڭ دەرەكتەرى جولاۋشىلار كەدەندىك دەكلاراسياسىندا كورسەتىلگەن دەكلارانتپەن سالىستىرىلادى.
كەدەندىك رەسىمدەۋ اكەلۋ ماقساتىنا بايلانىستى. كولىك ءوزى ءۇشىن اكەلىنسە، جولاۋشىلار كەدەندىك دەكلاراسياسى قولدانىلادى، ال تولەمدەر ەۋرازيالىق ەكونوميكالىق وداقتىڭ (ەاەو) ءبىرىڭعاي مولشەرلەمەلەرى بويىنشا ەسەپتەلەدى. جاسى ءۇش جىلدان اسپايتىن كولىكتەر ءۇشىن مولشەرلەمە قۇنىنا، ال ودان ۇلكەندەرى ءۇشىن قوزعالتقىش كولەمى مەن جاسىنا بايلانىستى.
كوممەرسيالىق يمپورت كەزىندە تاۋارلارعا دەكلاراسيا قولدانىلادى. بۇل جاعدايدا كەدەندىك الىم، اكەلۋ باجى جانە 16% قوسىلعان قۇن سالىعى (ققس) تولەنەدى، ال قوزعالتقىش كولەمى 3 ل-دەن اساتىن كەيبىر كولىكتەرگە اكسيز دە قاراستىرىلعان.
ۋتيلسبوردى ەسەپتەۋ تەتىگى وزگەرگەن جوق. الايدا 22 قىركۇيەكتەن باستاپ جەكە تۇلعالار كولىك ەركىن اينالىمعا شىعارىلعانعا دەيىن، ياعني كەدەندىك رەسىمدەۋ اياقتالعانعا دەيىن ونى تولەگەنى تۋرالى سەرتيفيكات الۋى ءتيىس.
جەكە كاسىپكەرلەر مەن زاڭدى تۇلعالار ءۇشىن ءتارتىپ بۇرىنعىشا: سەرتيفيكات كولىكتى العاشقى تىركەۋگە دەيىن قاجەت، ال ەرتەرەك ساتىلسا — ساتۋعا دەيىن.
بيلىك وزگەرىستەردى يمپورتتى رەتتەۋ، اۆتوپاركتى جاڭارتۋ جانە كولىكتەردى رەسىمدەۋدىڭ اشىقتىعىن ارتتىرۋ قاجەتتىلىگىمەن ءتۇسىندىردى. قازاقستاندىق اۆتووداق جاڭا ءتارتىپ كولىكتەردىڭ شىعۋ تەگىن، تاريحىن جانە زاڭدى تازالىعىن الدىن الا تەكسەرۋگە مۇمكىندىك بەرەدى دەپ سانايدى.
الايدا شەتەلدەن جەڭىل كولىك ساتىپ الىپ، ايداپ اكەلەتىن يمپورتتاۋشىلار مەن ديلەرلەر وزگەرىستەرمەن كەلىسپەيدى. قارساڭىندا ولار پرەزيدەنتكە اشىق حات جولداپ، ءتارتىپتى جويۋدى تالاپ ەتتى جانە قولدانىلعان كولىكتەردى اكەلۋ كەزىندەگى جوعارى مولشەرلەمەلەرگە نازار اۋداردى.
بۇعان دەيىن كۋرسيۆ اۆتو جەكە يمپورتتاۋشىلاردىڭ «سۇر» اكەلۋمەن كۇرەس تۋرالى پىكىرىن جازعان بولاتىن. ال مۇندا جاڭا ەرەجە بويىنشا كولىكتەردى كەدەندىك رەسىمدەۋ قانشا تۇراتىنىن بىلۋگە بولادى.